تبیین علی رفتار جامعه پسند نوجوانان بر اساس فلسفه فراهیجانی مادر و هیجانات اخلاقی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

مقدمه: این پژوهش با هدف تبیین علی رفتار جامعه پسند بر مبنای فلسفه فراهیجانی مادر و هیجانات شرم و گناه انجام شد. روش: طرح پژوهش، توصیفی، از نوع همبستگی است. جامعة آماری شامل کلیه دانش‌ دوره دوم متوسطه شهر شیراز در سال تحصیلی 1396-1395 به همراه مادران آن‌ها بود. شرکت‌کنندگان در پژوهش 508 دانش‌آموز (257 دختر و 251 پسر) به همراه مادرانشان بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای اندازه‌گیری عبارت بودند از پرسشنامه فلسفه فراهیجانی والدین (ایولینی،‌ 2006)، که به‌وسیله مادران تکمیل شد، مقیاس گرایش به شرم و گناه (کوهن و همکاران، 2011) و ابزار گرایش‌های جامعه‌پسند (کارلو و راندال، 2002)، که به وسیله فرزندان تکمیل شدند. تجزیه و تحلیل داده‌ها باروش مدل‌یابی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم‌افزار AMOS انجام گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که مدل نهایی پژوهش از برازش مناسبی برخوردار است. یافته‌های حاصل از بررسی فرضیه‌های پژوهش نشانگر آن بود که هدایت‌گری هیجانی مادر، اثر مستقیم و مثبتی بر رفتار جامعه‌پسند و هیجانات گناه و شرم دارد. همچنین، هیجان گناه و شرم اثر مستقیم و مثبتی بر رفتارهای جامعه‌پسند نشان دادند. بر اساس یافته‌های پژوهش، هیجان گناه و شرم در رابطه بین مولفه هدایت‌گری فلسفه فراهیجانی مادران و رفتار جامعه‌پسند نوجوانان، نقش واسطه‌ای داشتند. مولفه پذیرش/آگاهی فراهیجانی مادر، بر هیچ‌یک از متغیرهای پژوهش اثرگذار نبود. نتیجه‌گیری: به‌طور کلی، نتایج این پژوهش نشانگر اهمیت هیجانات اخلاقی در رفتار جامعه‌پسند است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A causal explanation of adolescents’ prosocial behavior based on mother’s meta-emotion philosophy and moral emotions

چکیده [English]

Introduction: This research was conducted with the aim of causal explanation of the prosocial behavior based on mother’s meta-emotion philosophy and the emotions of shame and guilt.
Method: The research method is a descriptive-correlational study. The statistical society included all students of the secondary high school in Shiraz city in the academic year of 2016-2017, together with their mothers. Participants were 508 students (257 girls and 251 boys) and their mothers were selected by cluster sampling method. Measurement tools included Meta-Emotion Philosophy Questionnaire (Evelyne, 2006) that have been completed by mothers, Guilt and Shame Proneness Scale (Cohen. etal, 2011) and Prosocial Tendencies Measures (Carlo & Randall, 2002) that have been completed by students. The data was analyezed by structural equation modeling applying AMOS software.
Results: The result showed that final model has a good fitness. Also, findings of research hypothesis analysis showed that mother’s emotional coaching has a direct and positive effect on the prosocial behavior and emotions of guilt and shame. Also, emotions of guilt and shame showed direct and positive effect on prosocial behaviors. Based on the findings of the research, emotions of guilt and shame had the mediating role in the relationship between mother’s emotional coaching and prosocial behavior. Mother’s acceptance/awareness didnt show any effect on research variables.
Conclusion: In general, results of this research indicated the importance of moral emotiones in prosocial behavior.

کلیدواژه‌ها [English]

  • guilt
  • moral emotion
  • parental meta-emotion philosophy
  • Prosocial Behavior
  • shame

-      احدی، ب؛ حجازی، ا؛ و به‌پژوه، ا. (1383). رضامندی زناشویی، ابراز هیجان والدین و مشکلات عاطفی ـ رفتاری کودکان. مجله روان‌شناسی، 29، 69-52.

-   بشرپور، س؛ مولوی، پ؛ شیخی، س؛ خانجانی، س؛ رجبی، م؛ موسوی، س. ا .(1392). بررسی ارتباط شیوه‌های تنظیم و ابراز هیجان با رفتارهای قلدری در دانش‌آموزان نوجوان. مجله دانشگاه علوم پزشکی اردبیل. 13، (3)، 275-264.

-   پارسایی، ع. ا.، و فولادچنگ، م. ( 1389 ). بررسی روایی و پایایی مقیاس دیدگاه فراهیجانی والدین در ایران. اولین همایش کشوری دانشجویی عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، تهران.

-   جوادیان، س. ر؛ راهب، غ؛ قاسمی، و؛ و رهگذر، م .(1392). سنجش رفتارهای اجتماعی مطلوب جوانان شهر اصفهان و عوامل شخصیتی مؤثر بر آن. مجله پژوهش و برنامهریزی شهری، 4، (14)، 102- 83.

-   شیخ‌الاسلامی، ر؛ و حسن نیا، س. (1394). نقش واسطه‌ای هوش هیجانی در رابطه علّی ابعاد فراهیجانی والدین و تاب‌آوری فرزندان. روان‌شناسی خانواده. 2، (1)، 82-71.

-   صفاری نیا، م؛ آقا یوسفی، ع. ر ؛ و ایمانی فر، ح. ر. (1395). پیش بینی کننده‌های شخصیتی و خلقی جامعه‌پسندی. مجله مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، 5، (2)، 255-271.

-   صفاری نیا، م؛ عباسپور، پ؛ و دهستانی، م. (1394). مقایسه هوش اجتماعی و شخصیت جامعه‌پسند در دانشجویان علوم پزشکی با و بدون اعتیاد به اینترنت. مجله اصول بهداشت روانی، 17، (5)، 33-229.

-   کجباف، م ب ؛ سجادیان، ا ؛ نوری، ا . (1389). بررسی ساختار عاملی، روایی و اعتبار مقیاس گرایش‌های اجتماعی مطلوب در بین دانشجویان. جامعه‌شناسی کاربردی، 38، (2)، 118-101.

-   کمالی، ف. (1392). رابطه معنویت و احساسات شرم و گناه: نقش واسطه‌ای راهبردهای تنظیم شناختی هیجان. پایان نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز.

-      Baumeister, R. F., Stillwell, A. M., & Heatherton, T. F. (1995). Guilt: An interpersonal approach. Psychological Bulletin, 115, 243–267.

-      Brajša-Žganec, A. (2013). Emotional life of the family: Parental meta-emotions, children's temperament and internalizing and externalizing problems. 23 (1), 25-45.

-      Brittian, A. S., & Humphries, M. L. (2015). Prosocial behavior during adolescence. In: James D. Wright (editor-in-chief), International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences (pp. 221–227). Oxford: Elsevier.

-      Brownell, C. A., Svetlova, M., Anderson, R., Nichols, S. R. & Drummond, J. (2012). Socialization of early prosocial behavior: Parents’ talk about emotions is associated with sharing and helping in toddlers. Infancy, 1, 18. 91-119.

-      Carlo, G., Hausmann, A., Christiansen, S., & Randall, B. A. (2003). Sociocognitive andbehavioral correlates of a measure of prosocial tendencies for adolescents. Journal of Early Adolescence, 23, 107–134.

-      Carlo, G., Knight, G. P., McGinley, M., Goodvin, R., & Roesch, S. C. (2010). The developmental relations between perspective taking and prosocial behaviors: A meta-analytic examination of the task-specificity hypothesis. In B. Sokol, U. Mu¨ller, J. Carpendale, A. Young, & G. Iarocci (Eds.), Self and social regulation: Social interaction and the development of social understanding and executive functions (pp. 234–269). Oxford: Oxford University Press.

-      Carlo, G., Randall, B.A., (2002). The development of a measure of prosocial behaviors for late adolescents. Journal of Youth and Adolescence 31, 31–44.

-      Clark, C. M., Dahlen, E. R., & Nicholson, B. C. (2015). The role of parenting in relational aggression and prosocial behavior among emerging adults. Journal of Aggression, Maltreatment & Trauma, 24(2), 185-202.

-      Cohen, T. R., Wolf, S. T., Panter, A. T., & Insko, C. A. (2011). Introducing the GASP Scale: A new measure of guilt and shame proneness. Journal of Personality and Social Psychology, 100, 947-966.

-      De Hooge, I. E. (2013). Moral emotions and prosocial behavior: It may be time to change our view of shame and guilt. In: C. Mohiyeddini, M. Eysenck, & S. Bauer (Eds.), Psychology of Emotions. Nova Publishers.

-      Denham, S. A., & Holt, R. W. (1993). Preschoolers’ likability as cause or consequence of their social behavior. Developmental Psychology, 29, 271-275.

-      Eisenberg, N., Eggum, N. D., & Spinrad, T. L. (2015). The Development of prosocial behavior. In: David A. Schroeder and William G. Graziano (Eds). The Oxford Handbook of Prosocial Behavior, Oxford University Press.

-      Eisenberg, N., Fabes, R. A., & Spinrad, T. L., (2006). Prosocial development. In: Eisenberg, N., Damon, W., Lerner, R.M. (Eds.), Handbook of Child Psychology, Social, Emotional, and Personality Development, sixth ed., vol. 3 (pp. 646–718). John Wiley & Sons Inc., Hoboken, NJ, US.

-      Ellis, H., & Alisic, E. (2013). Maternal emotion coaching: a protective factor for raumatized children’s emotion regulation? Journal of Child and Adolescent Trauma, 6(2), 118–125.

-      Evelyne, k. C. (2006). Meta-emotion philosophy,emotional intelligence and relationship toadolescent emotional intelligence, Master's thesis. Swinburne University of Technology, Australia.

-      Fitness, J., & Duffield, J. (2004). The communication of emotion in families. In: A. L. Vangelisti (Ed.), handbook of family communication (pp. 473-494). Mahwah, New Jersey. Lawrence Erlbaum Associates.

-      Garner, P. W., Dunsmore, J. C., & Southam-Gerrow, M. (2008). Mother-child conversations about emotions: Linkages to child aggression and prosocial behavior. Social Development, 17, 259–277.

-      Gibbs, J. C. (2014). Moral development and reality. Beyond the theories of Kohlberg,Hoffman, and Haidt (3rd Ed.). New York, NY: Oxford University Press.

-      Göncü, A., Gauvain, M., (2012). Sociocultural approaches to educational psychology: theory, research, and application. In: Harris, K., Graham, S., Urdan, T., McCormick, C.B., Sinatra, G.M., Sweller, J. (Eds.), Handbook of Educational Psychology. Vol. 1: Theories, Constructs, and Critical Issues (pp. 123–152). American Psychological Association, Washington.

-      Gottman, J. M., Katz, L. F., & Hooven, C. (1996). Parental meta-emotion philosophy and the emotional life of families: Theoretical models and preliminary data. Journal of Family Psychology, 10, 243-268.

-      Haidt, J. (2003). The moral emotions. In: R. J. Davidson, K. R. Scherer & H. H. Goldsmith (Eds.), Handbook of affective sciences (pp. 852-870). Oxford: Oxford University Press.

-      Haroz, E. E., Murray, L. K., Bolton, P., Betancourt, T., & Bass, J. K. (2013). Adolescent resilience in Northern Uganda: the role of social support and prosocial behavior in reducing mental health problems. Journal of Research on Adolescence, 23, 138-148.

-      Hoffman, M. L. (2000). Empathy and moral development – implications for caring and justice. New York: Cambridge University Press.

-      Hurrell, K. E., Houwing, F. L., & Hudson, J. L. (2017). Parental meta-emotion philosophy and emotion coaching in families of children and adolescents with an anxiety disorder.Journal of Abnormal Child Psychology, 45(3), 569–582.

-      Irshad, E., & Atta, M. (2013). Social competence as predictor of bullying among children and adolescents. Journal of the Indian Academy of Applied Psychology, 39, 35-42.

-      Kochanska, G. (2002). Mutually responsive orientation between mothers and their young children: A context for the early development of conscience. Current Directions in Psychological Science, 11(6), 191–195.

-      Kroll, J., & Egan, E. (2004). Psychiatry, moral worry, and moral emotions. Journal of Psychiatric Practice, 10, 352-360.

-      Leith, K. P. & Baumeister, R. F. (1998). Empathy, shame, guilt and narratives of interpersonal conflicts: guilt-prone people are better at perspective-taking. Journal of Personality, 66, 1–37.

-      Lindenberg, S. (2006). Prosocial behavior, solidarity and goal-framing processes. In: D. Fetchenhauer, A. Flache, B. Buunk, & S. Lindenberg (Eds.), Solidarity and prosocial behavior. An integration of sociological and psychological perspectives. Amsterdam: Kluwer. pp. 23–44.

-      Malti, T., & Krettenauer, T. (2013). The relation of moral emotion attributions to prosocial and antisocial behaviour: A meta-analysis. Child Development,84(2), 397-412.

-      McGregor, H. A., & Elliot, A.J. (2005). The shame of failure: Examining the link between fear of failure and shame. Personality and Social Psychology Bulletin, 31, 218-231.

-      O'Neil Woods, S. E. (2012). Links among maternal emotion socialization, and children's emotional competence and social behaviour. Electronic Theses and Dissertations. University of Windsor.

-      Padilla-Walker, L. M. (2014). Parental socialization of prosocial behavior:A multidimensional approach. In: Laura M. Padilla-Walker and Gustavo Carlo (Eds). Prosocial development: A multidimensional approach (chapter 7). New York: Oxford University Press.

-      Padilla-Walker, L. M., & Fraser, A. M. (2014). How much is it going to cost me? Bidirectional relations between adolescents' moral personality and prosocial behavior. Journal of Adolescence, 37, 993-1001.

-      Pulakos, J. (1996). Family environment and shame: Is there a relationship? Journal of Clinical Psychology, 52(6), 617-623.

-      Roberts, W., Stroyer, J, & Denham, S. (2014). Empathy, anger, guilt: Emotions and prosocial behavior. Canadian Journal of Behavioural Science, 46(4), 465-474.

-      Sigelman, C. K., and  Rider, E. A. (2018). Life-span human development, 9th Ed. Cengage Learning.

-      Shaffer, D. R., & Kipp, K. (2010). Developmental psychology: Childhood & adolescence (8th Ed.). Wadsworth: Belmont.

-      Stellar, J. E., Gordon, M., Piff, P. K., Cordaro, D., Anderson, C. L., & Maruskin, L. A. (2017). Self-transcendent emotions and their social functions: Compassion, gratitude, and awe bind us to others through prosociality. Emotion Review, 9(3), 200-207.

-      Stuewig, J., & Tangney, J. P. (2007). Shame and guilt in antisocial and risky behaviors. In: J. L. Tracy, R. W. Robins & J. P. Tangney (Eds.). The self-conscious emotions: Theory and research (pp. 371-388). New York: The Guilford Press.

-      Tangney, J. P., & Dearing, R. L. (2002). Shame and guilt. New York: The Guilford Press.

-      Tangney, J. P., & Fischer, K. W. (1995). Self-conscious emotions: The psychology of shame, guilt, embarrassment, and pride. New York: The Guilford Press.

-      Tangney, J. P., Stuewig, J., & Mashek, D. J. (2007). Moral emotions and moral behavior. Annual Review of Psychology, 58, 345-372.

-      Vinik, J., Almas, A., & Grusec, J. (2011). Mothers’ knowledge of what distresses and what comforts their children predicts children’s coping, empathy, and prosocial behavior. Parenting: Science and Practice, 11(1), 56–71.

-      Wong, Y., & Tsai, J. (2007). Cultural models of shame and guilt. In: J. L. Tracy, R. W. Robins & J. P. Tangney (Eds.), the self-conscious emotions: Theory and research (pp. 209-223). NewYork: The Guilford Press.