نقش متمایز کننده معنویت و حمایت اجتماعی در سلامت روان و اضطراب مرگ سالمندان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 . گروه روان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.

2 . دانشگاه تربیت بدنی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

چکیده

مقدمه: رابطه معنویت و حمایت اجتماعی با سلامت روان و اضطراب مرگ سالمندان به مطالعه بیشتری نیاز دارد. از این‌رو، هدف پژوهش حاضر تعیین رابطه بین معنویت و حمایت اجتماعی با سلامت روان و اضطراب مرگ در سالمندان بود.
روش: روش این پژوهش همبستگی بود و 350 سالمند ساکن شهر تهران، پرسشنامه‌ها را تکمیل کردند. ابزارهای مورد استفاده عبارت بودند از: پرسشنامه سلامت عمومی گلدبرگ (GHQ)، مقیاس اضطراب مرگ تمپلر، پرسشنامه معنویت پارسیان و دونینگ و پرسشنامه حمایت اجتماعی فیلیپس. داده‌های بدست آمده با استفاده از تحلیل همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه تجزیه و تحلیل شدند.
یافته‌ها: رابطه بین سلامت روان و اضطراب مرگ با معنویت و حمایت اجتماعی معنادار بود. معنویت قادر به پیش‌بینی معنادار سلامت روان (0001/0>P ،406/0 -=β) و اضطراب مرگ (0001/0>P ،233/0- =β) بود. همچنین حمایت اجتماعی توانست سلامت روان (0001/0>P ،349/0- =β) و اضطراب مرگ (0001/0>P ،286/0 -=β) را پیش‌بینی کند.
نتیجه‌گیری: این یافته‌ها اهمیت معنویت و حمایت اجتماعی را به عنوان عوامل پیشگیری کننده مربوط به مشکلات سلامت روان و اضطراب مرگ سالمندان آشکار می‌سازند.
 
واژه‌های کلیدی: معنویت، حمایت اجتماعی، سلامت روان، اضطراب مرگ، سالمندی.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The distinctive role of spirituality and social support in mental health and death anxiety in the elderly

نویسندگان [English]

  • sheyda sodagar 1
  • naser sobhi 2
1 . گروه روان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
2 . دانشگاه تربیت بدنی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
چکیده [English]

Introduction: The relationship between spirituality and social support with mental health and death anxiety in the elderly needs further study. Therefore, the purpose of this study was to determine the relationship between spirituality and social support with mental health and death anxiety in the elderly.
Methods: In this study which was carried out with a correlation method, 350 elders living in Tehran completed questionnaires. Goldberg General Health Questionnaire (GHQ), Templar Death Anxiety Scale, Parsian and Doning Spirituality Questionnaire, and Philip Social Support Questionnaire were used as measuring tools. Data was analyzed using Pearson correlational analysis and multiple regression analysis.
Finding: The relationship between mental health and death anxiety with spirituality and social support was significant. Spirituality was able to significantly predict mental health (β = -0/406, >P 0/0001) and death anxiety (β = -0/233, >P 0/0001). Also, social support could predict mental health (β = -0/349, >P 0/0001) and death anxiety (β = -0/286, >P 0/0001)
Conclusion: These findings reveal the importance of spirituality and social support as preventative factors related to mental health problems and the anxiety of elderly death.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Spirituality
  • Social Support
  • mental health
  • Death anxiety
  • Elderly

منابع

-         آفریدون، مصطفی؛ چهرازی، لیلا. (1395). اضطراب مرگ و بررسی آن از دیدگاه مذاهب و مکاتب روانشناسی. http://www.etemadmoghadam.com.

-         امینایی، محمد ؛ اصغری ابراهیم آباد، محمدجواد ؛ آزادی، محمود و سلطانی شال، رضا .(1394). بررسی اعتبار و پایایی نسخه ی فارسی پرسش نامه ی معنویت پارسیان و دونینگ. اصول بهداشت روانی. 17(3): 129-134.

-         امینی، آسیه و رضوی، ویدا. (1394). رابطه حمایت اجتماعی با امیدواری واضطراب مرگ در بین سالمندان فرهنگسرای امید تهران. نواندیش سبز. 9(33): 17-21.

-         پیمان، عادل؛ معتمدی، عبدالله؛ تاران، علی و حسین ثابت، فریده .(۱۳۹۴)، بررسی رابطه بین سلامت عمومی، نگرش مذهبی و ویژگیهای جمعیت شناختی با اضطراب مرگ در سالمندان شهر تهران، کنفرانس ملی پژوهشهای کاربردی در علوم تربیتی و روانشناسی و آسیب های اجتماعی ایران، تهران، انجمن توسعه و ترویج علوم و فنون بنیادین و مرکز مطالعات و تحقیقات.

-         تقوی، سیدمحمدرضا .(1380). بررسی روایی و اعتبار پرسشنامه سلامت عمومی. مجله روانشناسی: دوره  5 4 (20) ; 381 – 398

-         چراغی، مونا و مولوی، حسین (1385). رابطه بین ابعاد مختلف دینداری و سلامت عمومی در دانشجویان دانشگاه اصفهان، مجله پژوهش‌های تربیتی دانشکده علوم‌تربیتی دانشگاه اصفهان، 2:1-22.

-         سرتیپ زاده، افسانه .(1393). بررسی اثربخشی معنویت درمانی براضطراب مرگ وتاب آوری سالمندان مقیم خانه سالمندان شهر اصفهان. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه پیام نور.

-         عاشوری جمال. (1395). بررسی نقش سرمایه اجتماعی، حمایت اجتماعی و سخت رویی روانشناختی در پیش بینی کیفیت زندگی زنان سالمند. فصلنامه پرستاری سالمندان . ۲ (۴) :۷۰-۸۱.

-         عباسیان، لادن؛ عباسی، محمود؛ شمسی گوشکی، احسان و معماریانی، زهرا .(1389). بررسی جایگاه علمی سلامت معنوی و نقش آن در پیشگیری از بیماری ها: یک مطالعه مقدماتی. فصلنامه اخلاق پزشکی. 14 :83-104.

-         عرب زاده، مهدی .(1395). فراتحلیل عوامل موثر در سلامت روان سالمندان. پژوهش در سلامت روانشناختی. 10 (2) :42-52.

-         عسگری، پرویز ؛ نادری، فرح و شرف الدین، هدا (1389). رابطه اضطراب اجتماعی و حمایت اجتماعی با احساس ذهنی بهزیستی در دانشجویان زن. فصلنامه زن و فرهنگ. 1(2):48-58.

-         علی اکبری دهکردی، مهناز.، اورکی، محمد،. برقی ایرانی، زیبا .(1390). بررسی رابطه جهت گیری مذهبی با اضطراب مرگ و از خودبیگانگی در سالمندان استان تهران. پژوهشهایروانشناسیاجتماعی، 1 (2): 140-159.

-         قنبری هاشم آبادی، بهرام علی، مجرد کاهانی، امیرحسین و قنبری هاشم آبادی، محمدرضا .(1391). رابطه بین حمایت روانی اجتماعی فرزندان با سلامت روان سالمندان. پژوهش در علوم توانبخشی . 6: 1123-1131.

-         کجباف، محمدباقر؛ قاسمیان نژاد جهرمی، علی نقی؛ احمدی فروشانی، سیدحبیب اله .(1394). تاثیر گروه درمانی معنوی و وجودی بر میزان افسردگی؛ اضطراب مرگ و باور به ادامه حیات پس از مرگ با تکیه بر گزارش های افراد تجربه کننده مرگ در دانشجویان. دانش و پژوهش در روان شناسی کاربردی : 16 ؛ شماره  4 (62) ; 4 - 13 .

-         گنجه، زینب .(1394). نقش هوش معنوی، حمایت اجتماعی ادراک شده، احساس تنهایی در افسردگی، استرس و اضطراب مرگ سالمندان. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده علوم انسانی و تربیت بدنی.

-         ملکوتی، سید کاظم، میراب زاده، آرش، فتح الهی، پریدخت، صلواتی، مژده، کهالی، شمس الدین، افخم ابراهیمی، عزیزه و همکاران .(1385). بررسی اعتبار، روایی، تحلیل عامل مقیاس سلامت عمومی (GHQ) فرم ۲۸ سوالی در سالمندان ایرانی. مجله سالمندی ایران.  ۱ (۱) :۱۱-۲۱.

-         نبوی، سید حمید، علیپور، فردین، حجازی، علی، ربانی، زهرا و راشدی، وحید .(1393). بررسی رابطه حمایت اجتماعی و سلامت روان در سالمندان. دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد. 7: 841-846.

 

-          Abdel-Khalek AM. (2002). Why do we fear death? The construction and validation of the Reasons for Death Fear Scale. Death Stud. 26(8):669–80.

-          Adams, T. R., Rabin, L. A., Da Silva, V. G., Katz, M. J., Fogel, J., & Lipton, R. B. (2016). Social Support Buffers the Impact of Depressive Symptoms on Life Satisfaction in Old Age. Clinical Gerontologist, 39(2), 139-157.

-          Amini, R, Ingman, S... R, Sahaf, R. (2013). Aging in Iran: past, present and future. The Journalof Aging in Emerging Economies. 4(1):17–34.

-          Barua A, et al. Prevalence of depressive disorders in the elderly. Ann Saudi Med 2011; 31(6): p. 620- 624.

-          Bromell, L., & Cagney, K. A. (2014). Companionship in the neighborhood context: Older adults’ living arrangements and perceptions of social cohesion. Research on aging, 36(2), 228-243.

-          Chopik, W. J. (2017). Death across the lifespan: Age differences in death-related thoughts and anxiety. Death studies, 41(2), 69-77.

-          Cummings J P, Pargament K I:  (2010) Medicine for the spirit: Religious coping inindividuals with medical conditions. Religions; 1:28–53.

-          Daaleman TP, Dobbs D. (2010) Religiosity, spirituality and death attitudes in chronically III older adults. Res Aging. 32(2): 224-43.

-          Furer, P., Walker, J. R. Stein, M. (2007). Treating health anxiety and fear of death: A practioners guide. New York: Springer Publishing.

-          Hadzic M (2011) Spirituality and mental health: current research and future directions. J Spiritual Ment Health. 13: 223-35.

-          Harpham, T., Grant, E., & Rodriguez, C. (2004). Mental health and social capital in Cali, Colombia. Social science & medicine, 58(11), 2267-2277.

-          Hung, M., Bounsanga, J., Voss, M. W., Crum, A. B., Chen, W., & Birmingham, W. C. (2017). The relationship between family support; Pain and depression in elderly with arthritis. Psychology, Health & Medicine, 22(1), 75-86.

-          Jonas, E,. Fischer, P. (2006). Terror management lity salience, neuroticism, and worldview threat on the desire for control. Journal of Research in Personality, 37, 1-22.

-          Kim, S., & Park, K. S. (2016). A Meta-Analysis on Variables related to Death Anxiety of Elderly in Korea. Korean Journal of Adult Nursing, 28(2), 156-168.

-          Kirmizioglu Y, et al.(2009).  Prevalence of anxiety disorders among elderly people. Int J Geriatr Psychiatry; 24(9): 102.33-6

-          Kishimoto, Y., Okamoto, N., Saeki, K., Tomioka, K., Obayashi, K., Komatsu, M., & Kurumatani, N. (2016). Bodily pain, social support, depression symptoms and stroke history are independently associated with sleep disturbance among the elderly: a cross-sectional analysis of the Fujiwara-kyo study. Environmental health and preventive medicine, 21(5), 0.

-          Knowlden, A. P., Shewmake, M. E., Burns, M., & Harcrow, A. (2016). Sex-Specific Impact of Spiritual Beliefs and Sleep Quality on Degree of Psychological Distress. Journal of Religion and Health, 1-12.

-          Koenig, H. G. (2012).Religion, spirituality, and health: The research and clinical implications. International Scholarly Research Network, 2012, 1–33.

 

-          Koenig, H.G., King, D., & Carson, V.B. (2012). Handbook of religion and health. New York: Oxford University Press.

-          Lavretsky, H. (2010).Spirituality and aging.  AgingHealth, 6, 749–769.

-          Liu, L., Gou, Z., & Zuo, J. (2016). Social support mediates loneliness and depression in elderly people. Journal of health psychology, 21(5), 750-758.

-          Mayer, J. Salovey, P., & Caruso, D. (2009). Emotional intelligence: Theory, finding, and implications. Psychological inquiry, 15(3), 197-215.

-          Measuring National Well-being – Health.  )2013(. 2013: Office for National Statistics.

-          Milner, A., Krnjacki, L., Butterworth, P., & LaMontagne, A. D. (2016). The role of social support in protecting mental health when employed and unemployed: A longitudinal fixed-effects analysis using 12 annual waves of the HILDA cohort. Social Science & Medicine, 153, 20-26.

-          Momeni K, Shahbazi rad A. (2012) Relationship of spirituality, resiliency, and coping strategies with quality of life in university students. J Behav Sci. 6(2): 626-34.

-          Naderi F, Shokouhi M. (2009) Relationship of optimism, humor and social maturity with death anxiety in Ahvaz Golestan hospital nurses. J New Find Psychol. 4(10): 85-94.

-          Nelson, C., Jacobson, C. M., Weinberger, M. I., Bhaskaran, V., Rosenfeld, B., Breitbart, W., & Roth, A. J. (2009). The role of spirituality in the relationship between religiosity and depression in prostate cancer patients. Annals of Behavioral Medicine, 38(2), 105-114.

-          Ozbay, F., Johnson, D. C., Dimoulas, E., Morgan, C. A., Charney, D., & Southwick, S. (2007). Social Support and Resilience to Stress: From Neurobiology to Clinical Practice. Psychiatry (Edgmont), 4(5), 35–40.

-          Pargament KI, Koenig HG, Perez LM. (2000). the many methods of religious coping: development and initial validation of the RCOPE. JClinPsychol; 56 (4):519–543.

-          Rasmussen, C. H., & Johnson, M. E. (1994). Spirituality and religiosity: Relative relationships to death anxiety. OMEGA-Journal of Death and Dying, 29(4), 313-318.

-          Rentala, S., Lau, B. H. P., & Chan, C. L. (2017). Association between Spirituality and Depression among Depressive Disorder Patients in India. Journal of Spirituality in Mental Health, 1-13.

-          Riffle KL, Yoho J, Sams J. (1989). Health-promoting behaviors, perceived social support, and self-reported health of Appalachian elderly. Public Health Nurs.;6(4):204-11.

-          Robinson, R. G. & Price, T. R. (1982). Post-stroke depressive disorders: A follow up study of 103 patients, Stroke, 13(5),635-41.

-          Sanderson, C. A. (2012). Health psychology. Wiley Global Education.

-          Scarinci, E. G., Griffin, M. T. Q., Grogoriu, A., & Fitzpatrick, J. J. (2009). Spiritual well-being and spiritual practices in HIV-infected women: A preliminary study. Journal of the Association of Nurses in AIDS Care, 20(1), 69-76.

-          Sergentanis TN, Papadodima SA, Evaggelakos CI, Mytilinaios DG, Goutas ND, Spiliopoulou CA. (2010). Students' physical and psychological reactions to forensic dissection: Are there risk factors? Anat Sci Educ. 3(6):287–94.

-          Sharma, V., Marin, D. B., Koenig, H. K., Feder, A., Iacoviello, B. M., Steven, M. S., & Pietrzak, R. H. (2017). Religion, spirituality, and mental health of US military veterans: Results from the National Health and Resilience in Veterans Study. Journal of Affective Disorders.

-          Sherman, S. M., Cheng, Y. P., Fingerman, K. L., & Schnyer, D. M. (2016). Social support, stress and the aging brain. Social cognitive and affective neuroscience, 11(7), 1050-1058.

-          Singh C. (2013) An Analytic Study of Death Anxiety among Type 2 Diabetes. Mediterr J Soc Sci; 4 (11): 205-17.

-          Skoog .I,  )(2011). Psychiatric disorders in the elderly. Can J Psychiatry; 56(7): p. 387-97.

-          Steel, K. C., Fernandez-Esquer, M. E., Atkinson, J. S., & Taylor, W. C. (2017). Exploring relationships among social integration, social isolation, self-rated health, and demographics among Latino day laborers. Ethnicity & Health, 1-17.

 

-          Suhail, K. & Akram, S. (2002). Correlates of death anxiety in Pakistan. Death study, 26(1): 39-50.

-          Tavakoli, M. A, Ahmadzadeh, B. Investigation of validity and reliability of Templer death anxiety scale. (2011). IJPCP; 6(21): 72-80.

-          Vasiliadis, H.M., Dionne, P.A., Préville, M., Gentil, L., Berbiche, D., Latimer, E., )2013(.The excess healthcare costs associated with depression and anxiety in elderly living in the community. Am. J. Geriat. Psychiatry 21 (6), 536–548.

-          Wedgeworth, M., LaRocca, M. A., Chaplin, W. F., & Scogin, F. (2017). The role of interpersonal sensitivity, social support, and quality of life in rural older adults. Geriatric Nursing, 38(1), 22-26.

-          Westerhof, G. J., & Keyes, C. L. (2010). Mental illness and mental health: The two continua model across the lifespan. Journal of adult development, 17(2), 110-119.

-          Wink, P. (2006). Who is afraid of death? Religiousness, spirituality, and death anxiety in late adulthood. Journal of religion, spirituality & Aging, 18(2-3), 93-110.

-          Wolff, J. K., Lindenberger, U., Brose, A., & Schmiedek, F. (2016). Is Available Support Always Helpful for Older Adults? Exploring the Buffering Effects of State and Trait Social Support. The Journals of Gerontology Series B: Psychological Sciences and Social Sciences, 71(1), 23-34.