افکار خودکشی در دانش‌آموزان پسر: نقش خودپنداره، عزت‌نفس و بهزیستی اجتماعی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقّق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 دانشجوی دکترای تخصصی روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقّق اردبیلی، اردبیل، ایران.

چکیده

 
مقدمه: پژوهش حاضر با هدف تعیین نقش خودپنداره، عزت­نفس و سلامت اجتماعی در پیش­بینی افکار خودکشی دانش­آموزان پسر انجام شد.
روش: روش پژوهش حاضر توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش کلیه دانش­آموزان پسر متوسطه شهر اردبیل در سال 1397-1396 بودند که به روش نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای چندمرحله­ای 354 نفر از آنان به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمع­آوری داده­ها از ابزارهای خودپنداره (منداگلیو و پی­ریست، 1995)، عزت­نفس (کوپراسمیت، 1967)، سلامت اجتماعی (کییز و شپیرو، 2004) و افکار خودکشی (بک، 1991) استفاده شد. تحلیل داده­ها با استفاده از آزمون­های آماری تحلیلی ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه انجام شد.
یافته­ها: نتایج نشان داد که بین خودپنداره (49/0-r=)، عزت­نفس (57/0-r=) و سلامت اجتماعی (59/0-r=) با افکار خودکشی در دانش­آموزان پسر رابطه معنا­داری وجود دارد (05/0p<).همچنین نتایج رگرسیون چندگانه نشان داد که خودپنداره 16/0-، عزت­نفس 24/0- و سلامت اجتماعی 29/0- افکار خودکشی دانش­آموزان را پیشبینی میکنند (05/0p<).
نتیجه­ گیری: افکار خودکشی دانش­آموزان پسر توسط متغیرهای خودپنداره، عزت­نفس و سلامت اجتماعی قابل پیش­بینی است، بنابراین پیشنهاد می‌شود که روانشناسان و مشاوران جهت کاهش افکار خودکشی دانش­آموزان، نقش خودپنداره، عزت­نفس و سلامت اجتماعی را مورد توجه قرار دهند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Suicidal Thoughts in Male Students: The Role of Self-Concept, Self-Esteem and Social Well-Being

نویسندگان [English]

  • Sajjad Basharpoor 1
  • hamidreza samadifard 2
1 Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
2 Ph. D Student of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
چکیده [English]

Introduction: The present study was conducted to determine the role of Self-concept, self-esteem and social health in predicting the suicidal thoughts of male students.
Method: The research method was descriptive and correlational. The statistical population included all male high school students in Ardabil during 2017-2018. Of the population, 354 subjects were selected by multi-stage random cluster sampling. In order to collect data, the instruments of self-concept (Mandaglio & Pyryt, 1995), self‌e‌-steem (Coopersmith, 1967), social health (Keyes & Shapiro, 2004) and suicidal thoughts (Beck, 1991)) were used.
Results: The results showed a significant relationship between Self-concept (r=-0.49), self-esteem (r=-0.57) and social health (r=-0.59) and the suicidal thoughts of male students (p<0.05). In addition, the results of multiple regression showed that self-concept -0.16, self-esteem -0.24 and social health -0.29 significantly predict the suicidal thoughts of male students (p<0.05).
Conclusion: Male students' suicidal thoughts is predictable by the self-concept, self-esteem and social health. Therefore, it is suggested that psychologists and counselors consider the role of self-concept, self-esteem and social health to decrease the level of students' suicidal thoughts.

کلیدواژه‌ها [English]

  • self-concept
  • Self-esteem
  • Social Health
  • Suicidal thoughts
  • male students

منابع

-       ارفعی، رضا. (1388). بررسی رابطه نحوه گذراندن اوقات فراغت و سلامت اجتماعی در بین جوانان 29 تا 15 سال شهرستان بستان­آباد، پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبائی.

-       افشارزاده، صفوراسادات. (1389). میزان سلامت اجتماعی دانش­آموزان نخبه و عوامل مؤثر بر آن. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبائی.

-         پناغی، لیلی؛ احمدآبادی، زهره؛ پیروی، حمید؛ ابوالمعصومی، فائزه. (1389). روند خودکشی دانشجویان در فاصله سال‌های ۱۳۸۲ و ۱۳۸۷. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، ۱۶(۲)، ۸۷-۹۸.

-         توتونچی، مریم؛ سامانی، سیامک؛ زندی­قشقایی، کرامت. (1391). نقش واسطه­گری خودپنداره برای کمالگرایی و سلامت روان در نوجوانان شهر شیراز در سال1391. مجله دانشگاه علوم پزشکی فسا، 2(3)، 210-217.

-         حسینی، سید محمد مهدی. (1395). تأثیر روش تدریس حل مسئله بر انگیزه پیشرفت تحصیلی و عزت­نفس دانش­آموزان سال سوم متوسطه. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت.

-         حکمی، محمد؛ خاقانی­فرد، میترا. (1396). مطالعه رابطه سلامت اجتماعی با ارزش­های فرهنگی فردگرایی و جمع­گرایی و جامعه­پذیری جنسیتی در بین دانشجویان زن و مرد. پژوهش­های روانشناسی اجتماعی، 7(25)، 117-140.

-         حیدری، غلامحسین؛ غنایی، زیبا. (1387). هنجاریابی پرسشنامه بهزیستی اجتماعی. روانشناسی کاربردی، 2(7)، 31-40.

-         شیخ­الاسلامی، راضیه؛ لطفیان، مرتضی. (1381). بررسی رابطه ابعاد خودپنداره با سلامت عمومی و مؤلفه­های آن در دانشجویان دانشگاه شیراز. تازه­های علوم شناختی، 4(1)، 6-16.

-         سیمی، زهرا؛ آقایوسفی، علی­رضا؛ مخلوق، محسن؛ محمدی؛ مهدیه. (1396). نقش سرمایه اجتماعی و شاخص‌های سلامت اجتماعی خانواده در پیش‌بینی نگرش به بزهکاری فرزندان. پژوهش­های روانشناسی اجتماعی، 7(25)، 24-38.

-         صادقیان، عفت؛ مقدری کوشا، مهناز؛ گرجی، سمیرا. (1389). بررسی وضعیت سلامت روانی دانش آموزان دختر دبیرستانی شهر همدان در سال تحصیلی۱۳۸۸ -۱۳۸۷. مجله پزشکی بالینی ابن سینا، ۱۷(۳)، ۳۹-۴۵.

-         صمدی­فرد، حمیدرضا؛ نریمانی، محمد. (1396). رابطه بین درک تعامل، حمایت و پذیرش اجتماعی با قلدری در مدارس متوسطه پسرانه. روانشناسی اجتماعی، 2(45)، 83-94.

-         صدری­دمیرچی، اسماعیل؛ صمدی­فرد، حمیدرضا. (1397). نقش باورهای غیرمنطقی، ذهن‌آگاهی و اجتناب شناختی در پیش‌بینی افکار خودکشی سربازان وظیفه. طب نظامی، 20(4)، 431-438.

-         صمدی­فرد، حمیدرضا؛ نریمانی، محمد. (1397). نقش باورهای غیرمنطقی، خودکارآمدی و ذهن­آگاهی در پیش‌بینی قلدری دانش‌آموزان. روانشناسی مدرسه، 7(3)، 138-158.

-         محمدی، لعیا. (1393). رابطه ویژگی­های شخصیتی و خودپنداره با رفتارهای پرخطر دانش­آموزان دبیرستانی. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.

-         میرزایی، نگار؛ شمس، علیزاده، نرگس. (1392). بررسی شیوع افکار خودکشی و عوامل مرتبط با آن دردانشجویان دانشگاه علوم پزشکی کردستان. مجله دانشگاه علوم پزشکی کردستان، 18(1)، 18-26.

-         محرابی، حسینعلی؛ شیخ­دارانی، هما. (1392). نقش عوامل مؤثر در گرایش به خودکشی دانش­آموزان دختر دوره متوسطه. دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 14(3)، 91-100.

-         مرادی­کردلر، محمد؛ مصرآبادی، جواد. (1394). بررسی رابطه تفکرات غیرمنطقی و عزت نفس با سلامت روانی دانش­آموزان پسر مقطع متوسطه شهر اهر. پژوهش­های کاربردی در روانشناسی تربیتی، 2(3)، 88-100.

-         میرزایی علویجه، مهدی؛ رجایی، نرگس؛ رضایی، فرشته؛ حسن­پور، سمیرا؛ پیروزه، راضیه؛ بابایی­برزآبادی، محسن. (1391). مقایسه عزت نفس، منبع کنترل و رابطه آنها با وضعیت تحصیلی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد در سال 1390. مجله مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی یزد. 17(1)، 58-70.

-         نصیری، فرزاد؛ بخشی­پور ­رودسری، عبّاس؛ نصیری، سامان. (1393). پیش­بینی گرایش به مصرف مواد بر اساس عزت­نفس و مؤلفه­های هوش هیجانی. اعتیاد پژوهی، 8(31)، 135-146.

-         نادری، حبیب­اله؛ فیروززاده­پاشا، نرگس؛ کاگر، فاطمه. (1395). رابطه بین سبک دلبستگی، خودپنداره و احساس تنهایی در میان دانش­آموزان مقطع متوسطه دوم. مجله روانشناسی و روانپزشکی شناخت، 3(2)، 1-10.

-      Arabiat, D.H., Shaheen, A., Nassar, O., Saleh, M. & Mansour, A. (2018). Social and Health Determinants of Adolescents' Wellbeing in Jordan: Implications for Policy and Practice. The Journal of Pediatric Nursing, 39, 55-60.

-      Arun, P., Garg, R. & Chavan, B.S. (2017). Stress and suicidal ideation among adolescents having academic difficulty. Industrial Psychiatry Journal, 26(1), 64-70.

-      Brown, C.R., Hambleton, I.R., Sobers-Grannum, N., Hercules, S.M., Unwin, N. & et al. (2017). Social determinants of depression and suicidal behaviour in the Caribbean: a systematic review. BMC Public Health, 17, 577.

-      Babore, A., Trumello, C., Candelori, C., Paciello, M. & Cerniglia, L. (2016). Depressive Symptoms, Self-Esteem and Perceived Parent-Child Relationship in Early Adolescence. Frontiers in Psychology, 7, 982.

-      Bakadorova, O, Raufelder, D. (2017). The Interplay of Students’ School Engagement, School Self-Concept and Motivational Relations during Adolescence. Frontiers in Psychology, 8, 2171.

-      Becker, S.P., Dvorsky, M.R., Holdaway, A.S. & Luebbe, A.M. (2018). Sleep problems and suicidal behaviors in college students.  Journal of Psychiatric Research, 99, 122-128.

-      Beck, A.T, Steer, R.A. (1991). Manual for the Beck Scale for Suicide Ideation. San Antonio, TX, Psychological Corporation.

-      Coopersmith, S. (1967). The antecedents of Self-esteem. Sanfransisco, Freemand Company.

-      Choi, C. & Ferro, M.A. (2018). Comparing Self-Concept among Youth Currently Receiving Inpatient versus Outpatient Mental Health Services. Journal of the Canadian Academy of Child and Adolescent, 27(1), 69-74.

-      Darabinia, M., Heidari Gorji, A.M. & Hosseini Karnami, H. (2018). Examining Social Health and Its Related Factors among Iranian Medical students. Journal of Caring Sciences, 7(1), 47-51.

-      Fässberg, M.M., Van Orden, K.A., Duberstein, P., Erlangsen, A., Lapierre, S. & et al. (2012). A Systematic Review of Social Factors and Suicidal Behavior in Older Adulthood. International Journal of Environmental Research and Public Health, 9(3), 722-745.

-      Horgan, A., Kelly, P., Goodwin, J. & Behan, L. (2018). Depressive Symptoms and Suicidal Ideation among Irish Undergraduate College Students.Issues in Mental Health Nursing, 21, 1-10.

-      Javadi-Pashaki, N. & Darvishpour, A. (2018). What are the predictor variables of social well-being among the medical science students? Journal of education and health promotion, 7, 20.

-      Knox,E. & Muros, J.J. (2017). Association of lifestyle behaviours with self-esteem through health-related quality of life in Spanish adolescents. European Journal of Pediatrics, 176(5), 621-628.

-      Keyes C.L.M., & Shapiro A. (2004). Social well-being in the United States: a descriptive epidemiology. How healthy are we? A national study of well-being a midlife. Chicago: University of Chicago Press.

-      Lin, C.C. (2015). The relationships among gratitude, self-esteem, depression and suicidal ideation among undergraduate students. Scandinavian Journal of Psychology, 56(6): 700-707.

-      Lian, Q., Zuo, X., Mao, Y., Luo, S., Zhang, S. & et al. (2017). Anorexia nervosa, depression and suicidal thoughts among Chinese adolescents: a national school-based cross-sectional study. Environmental Health and Preventive Medicine, 22, 30.

-      Mandaglio, S., & Pyryt, M.C. (1995). Self-concept of gifted students: Assessment-Based Intervention. Teaching Exceptional Children, 27(3), 40-45.

-      Mortier, P., Auerbach, R.P., Alonso, J., Axinn, W.G., Cuijpers, P. & et al.(2018). Suicidal thoughts and behaviors among college students and same-aged peers: results from the World Health Organization World Mental Health Surveys. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 53(3), 279-288.

-      Nam, B., Wilcox, H.C., Hilimire, M. & DeVylder, J.E. (2018). Perceived need for care and mental health service utilization among college students with suicidal ideation. Journal of American College Health, 31, 1-8.

-      Pan, Y.J., Juang, K.D., Lu, S.R., Chen, S.P., Wang, Y.F. & et al. (2017). Longitudinal risk factors for suicidal thoughts in depressed and non-depressed young adolescents. Australian & New Zealand Journal of Psychiatry, 51(9), 930-937.

-      Robles-Piña, R.A. (2011). Depression and Self-Concept: Personality Traits or Coping Styles in Reaction to School Retention of Hispanic Adolescents. Depression Research and Treatment, 2011, 151469.

-      Romund, L., Golde, S., Lorenz, R.C., Raufelder, D., Pelz, P. & et al. (2017). & et al. Neural correlates of the self-concept in adolescence-A focus on the significance of friends. Human Brain Mapping, 38(2), 987-996.

-      Salehi, A., Marzban, M., Sourosh, M., Sharif, F., Nejabat, M. & et al. (2017). Social Well-Being and Related Factors in Students of School of Nursing and Midwifery. International Journal of Community Based Nursing and Midwifery, 5(1), 82-90.

-      Sari, S. A., Bilek, G. & Çelik, E. (2018). Test anxiety and self-esteem in senior high school students: a cross-sectional study. Nordic Journal of Psychiatry, 72(2): 84-88.

-      Samadifard, H.R. & Sadri Damirchi, E. (2018). The relationship between perception of social interaction, perceived social support and social acceptance with aggression among adolescents. International Journal of Research & Health, 8(1), 38-46.

-      Wang, Y.H., Shi, Z.T. & Luo, Q.Y. (2017). Association of depressive symptoms and suicidal ideation among university students in China, A systematic review and meta-analysis. Medicine (Baltimore), 96(13), e6476.

-      Wilburn, V. R., Smith, D. E. (2005). Stress, self-esteem and suicidal ideation in late adolescents.  Journal of Adolescence, 40(157), 33-45.

-      Wang, P., Zhao, M., Wang, X., Xie, X., Wang, Y. & et al. (2017). Peer relationship and adolescent smartphone addiction: The mediating role of self-esteem and the moderating role of the need to belong.Journal of Behavioral Addictions, 6(4), 708-717.

-      Warner, E.L., Kent, E.E., Trevino, K.M., Parsons, H.M., Zebrack, B.J. & et al. (2016). Social well-being among adolescents and young adults with cancer: A systematic review. The Cancer Journal, 122(7), 1029-1037.

-      Wu, D., Jiang, X., Ho, K.W., Duan, L. & Zhang W. (2014). Factors associated with self-concept in adolescent survivors of an 8.0-magnitude earthquake in China. Nursing Research, 63(4), 278-288.

-      Ziaei, R., Viitasara, E., Soares, J., Sadeghi-Bazarghani, H., Dastgiri, S. & et al. (2017). Suicidal ideation and its correlates among high school students in Iran: a cross-sectional study. BMC Psychiatry, 17, 147.