بررسی مدل علی خردمندی: تبیین اثر شخصیت و خودکارآمدی مقابله

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری روان شناسی تربیتی دانشگاه شیراز

2 دانشیار بخش روان شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز

چکیده

 
چکیده
هدف: هدف این پژوهش تبیین خردمندی بر اساس عوامل شخصیتی با واسطه­گری خودکارآمدی مقابله است.
روش: روش پژوهش از نوع همبستگی با استفاده از مدل­یابی معادلات ساختاری است و جامعه آماری کلیه دانشجویان کارشناسی دانشگاه شیراز بودند که  تعداد 400 دانشجوی کارشناسی (261 زن، 139 مرد) با روش نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای انتخاب شدند و مقیاس­خودسنجی خردمندی (ویستر، 2003)، فرم کوتاه پرسشنامه پنج عامل بزرگ شخصیت (گلدبرگ، 1999) و خودکارآمدی مقابله (چسنی و همکاران، 2006) را تکمیل نمودند.
یافته­ها: نتایج تحلیل معادلات ساختاری نشان داد که  از بین ابعاد شخصیتی، برون­گرایی و توافق­پذیری  به ترتیب به طور مستقیم (16/0= β، 22/0= β و001/0=p)،  همچنین برون­گرایی همراه با گشودگی به تجربه، وظیفه­گرایی، روان­نژندگرایی و به ترتیب به صورت غیر مستقیم (11/0= β، 04/0= β، 14/0 = β ، 25/0- = β و 001/0=p) با واسطه­گری خودکارآمدی مقابله قادر به پیش­بینی خردمندی شدند.
نتیجه­گیری: بر اساس نتایج این پژوهش پیشنهاد می­شود  با توجه به این­که  عوامل شخصیتی دارای ثبات نسبی هستند و خودکارآمدی مقابله قابل آموزش است؛ با تأکید بر آموزش خودکارآمدی مقابله و بستر سازی محیط و طراحی بسته­های آموزشی طوری برنامه­ریزی شود که افراد با ویژگی­های شخصیتی گوناگون بتوانند با تقویت خودکارآمدی مقابله در مسیرشکوفایی خردمندی گام بردارند

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Examining Causal Model of Wisdom: Explaining Effect of Personality and Coping Self-Efficcy

نویسندگان [English]

  • roghaye ghorbani 1
  • Farhad khormaei 2
1 PhD Educational of psychology shiraz university
2 Associate Professor Department of Educational Psychology, School of Education and Psychology, Shiraz University, Shiraz
چکیده [English]

Aim: the purpose of this study was to investigate wisdom on the basis of big five personalities through the mediating role of coping self-efficacy. Method: the sample consisted of 400 (261 women, 139 men) students from Shiraz University which were chosen via random cluster sampling method. They completed Self-Assessed Wisdom Scale, Big five personality and Coping Self-Efficacy Scale. The structural equation modeling approach were used. Results: The results indicated that the data were fitted with the model. There were direct effects of big five personalities (extraversion β= 0/16 and agreeableness β= 0/22, P=0/001) on wisdom. Also there were indirect effect big five personalities (extraversion β= 0/11, openness to experience β= 0/04, conscientiousness β= 0/14, and neuroticism β= - 0/25, P=0/001) on wisdom by the mediating role of coping self-efficacy. Conclusion: The findings suggested that big five personalities enhance wisdom directly and indirectly. Thus, training coping self-efficacy, setting the appropriate environments and designing of educational packages can help all the people with different personality to be cable of being wisdom.

کلیدواژه‌ها [English]

  • personality
  • Coping Self-Efficacy
  • wisdom

 

-         اسعدی، سمانه (1394). ویژگی­های افراد خردمند بر پایه نظریه­های ضمنی. پژوهش­نامه روان­شناسی مثبت، 1 (1)، 51-­ 66.

-          بشارت، محمدعلی (1387). شخصیت و سبک­های مقابله با استرس. فصلنامه روان­شناسی دانشگاه تبریز،31(6)، 20-52.

-         خادمی، علی؛ ولی­پور، مریم؛ خراسانی، لاله و نیشابوری، سیمین (1393). رابطه شخصیت با رضایت زناشویی و مولفه­های آن. روان­شناسی کاربردی، 4 (34)، 95- 103.

-         خرمائی، فرهاد و فرمانی، اعظم (1393). بررسی شاخص­های روان­سنجی فرم کوتاه پرسشنامه پنج عامل بزرگ شخصیت. روش­ها و مد­لهای روان شناختی، 4(16)، 29-39.

-         دهقان، فاطمه؛ شفقتی، عباس و آتش پور، حمید (1393). رابطه عوامل شخصیت و خودکارآمدی عمومی با امیدعاملی و راهبردی درمان در معتادان. اعتیادپژوهشی سوء مصرف مواد، 8 (31)، 91-108.

-         رحمانی، جواد؛ گلشنی، فاطمه؛ امامی­پور، سوزان و حسنی، فریبا (1395). ارتباط ویژگی­های شخصیتی باخودکارآمدی اعضاءهیات علمی جهاد دانشگاهی. تحقیقا ت جدید درعلوم انسانی، 2 (2)، 96- 107.

-          صورتی، پوران؛ فراهانی، محمدنقی و مرادی، علیرضا (1393). بررسی رابطه ساختاری صفات شخصیت، خودکارآمدی مقابله و بهزیستی ذهنی. علوم رفتاری 8 (1).37-45.

-         فتحی، فتانه؛ حاجی یخچالی، علیرضا؛ مروتی، ذکراله (1393). رابطه­ی علی ویژگی­های شخصیت و باورهای هوشی با خودکارآمدی تحصیلی با میانجی­گری هدف های پیشرفت. دست آوردهای روا­­ن­شناختی، 4 (1)، 55-78.

-         قربانی، رقیه (1396). تبیین خردمندی بر اساس ویژگی­های شخصیتی و هوش موفق با واسطه­گری اخلاق (صبر) و خودکارآمدی مقابله. (پایان نامه دکتری منتشر نشده). دانشگاه شیراز، شیراز.

-         کاکابرایی، کیوان؛ شکری، امید؛ پورشهریار، حسین؛ تقی لو، صادق و باقری، مریم (1392). روابط ساختاری بین فشارهای عینی، تنیدگی تحصیلی، سبک مقابله، پاسخ به تنش­گرها و رضایت تحصیلی. روان­شناسی کاربردی، 2 (26)، 111- 128.

-         میرخانی، پوپک؛ باقریان، فاطمه و شکری، امید (1393). نقش میانجی­گری باورهای خودکارآمدی در رابطه با صفات شخصیت و سبک اسنادی. روان­شناسی کاربردی، 8 (31)، 57-45.

 

-          Alexander, T. V., Albert, K., Jakub, M., & Gabriela, J. (2015). The Big Five and adolescent adjustment: An empirical test across six Cultures. Personality and Individual Differences, 83, 234-244.

-          Ardelt, M. (2005). How wise people cope with crises and obstacles in life. Revision:Consciousness and Transformation28(1), 7-19.

-          Ardelt, M. (2011). Wisdom, Age, and Well-Being. In K.W.Schaie & S.L.Willis(Eds.), Handbook of the Psychology of Aging.AP: Academic Press

-          Baltes, P. B. (2005). Wisdom: The orchestration of mind and virtue. Berlin: Max Planck Institute for Human Development.

-          Bluck, S., & Gluck, J. (2005). From the inside out: People’s implicit theo­ries of wisdom. In R. J. Sternberg & J. Jordan (2005), A handbook of wisdom: Psychological perspectives, (pp. 84-109). Cambridge: Cam­bridge University Press.

-          Chesney, M. A., Neilands, T. B., Chambers, D. B., Taylor, J. M., & Folkman, S. (2006). A validity and reliability study of the coping self-efficacy scale. British Health Psychology, 11, 421- 437.

-          Dahlsgaard, K., Peterson, C., Seligman, M. E.P. (2005).  Shared Virtue: The Convergence of Valued Human Strengths Across Culture and History. Review of General. Educational Publishing Foundation, 9(3), 203–213.

-          Glück, J., König, S., Naschenweng, K., Redzanowski, U, Dorner, L, & Straber, I. (2013). How to measure wisdom: content, reliability, and validity of five measures. Personaliy Science and Indiviual differences, 4 (405), 2-13.

-          Goldberg, L. R. (1999). A broad-bandwidth, public-domain, personality inventory measuring the lower-level facets of several five-factor models. Personality psychology, 7, 1- 28.

-          Greene,  J.  A., & Brown, S. C. (2009). The wisdom development scale: Further validity  investigations. International Aging & Human Development, 68 (4), 289-320.

-          Grossmann, I & Brienza, J. P. (2018). The Strengths of Wisdom Provide Unique­ Contributions to Improved Leadership, Sustainability,
Inequality, Gross National Happiness, and Civic
Discourse in the Face of Contemporary­ World Problems. Intellignce, 6, 22, 1-16.

-          Grossmann, I., Sahdra, B. K., Ciarrochi, J. (2016). A Heart and A Mind: SelfdistancingFacilitates the AssociationBetween Heart Rate Variability, andWise Reasoning. Frontiers inBehavioral Neuroscience, 10 (68), 1-10.

-          Hartman, R. O., & Betz, N. E. (2007). The Five-Factor model and career self-efficacy: general and domain-specific relationships. Career Assessment, 15 (2), 145-161.

-          Karwowski, M. J., Lebuda, L., Wisniewska, E., & Gralewski, J. (2013). Big five personality traits as the predictors of creative self-efficacy and creative personal identity. Psychologist, 28, 117-148.

-          Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling. (3rd Ed), New York, London, The Guilford Press

-          Kunzmann, U., & Baltes, P.  B. (2005). The psychology of wisdom: Theoretical and empirical challenges. In R. J. Sternberg & J. Jordan (Eds), A handbook of wisdom: Psychological perspectives, (pp.110 - 135). New York: Cambridge University Press.

-          Le, T., & Levenson, M. (2005). Wisdom as self-transcendence: What's love and individualism got to do with it? Research in Personality, 39 (4), 443- 457.

-          Lecturer, S. R. (2009). Five factors of personality and wisdom. Progressive Education, 2, 82-86.

-       McCrae, R. R., & Costa, P. T. (1999). A five factor theory of personality. In L. A. Pervin (Ed.), Handbook of personality: Theory and research (pp. 139-153). New York: Guilford Press.

-          McCullough, M. E. & Willoughby, B. L. (2009). Religion, self–regulation and self control: Associations, explanations and implications. Psychologyical Bulliten, 134 (1), 69-93.

-          Nicholls, A. R., Polman, R.  C., Levy, A.  R., & Borkoles, E. (2010). The mediating role of coping: A cross-sectional analysis of the relationship between coping self-efficacy and coping effectiveness among athletes. Stress Management, 17(3), 181-192.

-          Schmitt, D. P., Allik, J, McCrae, R. R., Benet-Martínez, V., Alcalay, L., & Ault, L. (2007). The geographic distribution of Big Five personality traits: Patterns and profiles of human self description across 56 nations. Cross-Cultural Psychology, 38, 173–212.

-          Shahsavarani, A. M.; Hakimi, K, M.; Alirezaloo, N, Sattari, K. (2015). Teaching for wisdom as a strategy to improve quality of life and aggregate social capital. Journal of AppliedEnvironmental andbiological sciences.