اثربخشی برنامة آموزش مهارت های حل همیارانه تعارضات بین فردی بر هدفگزینی اجتماعی، سبک حل تعارض و سازگاری دختران دبیرستان
دوره 12، شماره 47، پاییز 1401، صفحه 139-161
https://doi.org/10.22034/spr.2022.354293.1769
ماهره عزیزی شمامی، امید شکری، حسین پورشهریار کلشتری، مسعود شریفی
چکیده مقدمه: پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی برنامة آموزش مهارتهای حلّ همیارانة تعارضات بینفردی بر هدفگزینی اجتماعی، سبکهای حلّ تعارض و سازگاری دختران دبیرستانی انجام شد.
روش: در این پژوهش شبهآزمایشی با طرح پیشآزمون ـ پسآزمونِ با گروه کنترل غیرمعادل و همراه با پیگیری، 50 دانشآموز دختر 17 ساله در دو گروه آزمایش (25 دانشآموز) و کنترل (25 دانشآموز)، قبل و بعد از آموزش به مقیاس اهداف پیشرفت اجتماعی ـ نسخة نوجوان (رایان و شیم)، سیاهة تعارض توماس ـ کیلمن (توماس و کیلمن) و سیاهة سازگاری دانشآموزان با مدرسه (سینها و سینگ) پاسخ دادند. به کمک 7 جلسه و هر جلسه یک ساعت، بستة آموزش مهارتهای حلّ همیارانة تعارضات بینفردی، به شیوه گروهی برای گروه آزمایش اجرا شد.
یافتهها: نتایج تحلیل کواریانس چندمتغیری نشان داد که در کوتاهمدّت و بلندمدّت برنامهی آموزش مهارتهای حلّ همیارانهی تعارضات بینفردی در افزایش نمرهی جهتگیری هدف پیشرفت مبتنی بر تحوّلیافتگی اجتماعی، راهبردهای انطباقی حلّ تعارض و ابعاد مختلف سازگاری روانشناختی [42/0=2h ,05/0P< ,57/10=F] و در کاهش نمرهی اهداف مبتنی بر آشکارسازی تحوّلیافتگی اجتماعی و اجتناب از آشکارشدگی تحوّلنایافتگی اجتماعی و همچنین راهبردهای حلّ تعارض ناسازگارانه مبتنی بر رقابتی بودن، اجتنابی بودن و سازش کردن، اثرگذار بود ([51/0=2h ,05/0P< , 73/13 =F]).
نتیجهگیری: نتایج نشان داد که مدیریت همیارانة تعارض نیازمند شمول گامهایی مانند درنظرگرفتن زمان و مکان مقتضی برای بحث پیرامون تعارضات، فهم دیدگاه دیگری با نگرشی غیرقضاوتی و حساسیت نسبت به نیازها و ادراکات دیگران، پیشنهاد هدفهای سازگار و تلاش برای دستیابی به نتایج برد ـ برد است.