پژوهش های روانشناسی اجتماعی

چکیده مقدمه: هدف از پژوهش حاضر، پیش‌بینی مسئولیت‌پذیری بر اساس جهت‌گیری هویت و عملکرد خانواده در نوجوان است. روش: بدین منظور نمونه‏ای شامل 300 نفر از دانش‌آموزان دختر شهر کرج به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای مرحله‌ای انتخاب شدند. جهت جمع‌آوری اطلاعات در این پژوهش از پرسش‌نامه‌ی مسئولیت‌پذیری دانش‌آموزان، پرسش‌نامه‌ی سبک هویت برزونسکی (ISI) و پرسش‌نامه‌ی عملکرد خانواده‌ی بلوم (FFS) استفاده شده است. یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان می‌دهند که میان دو متغیر مسئولیت‌پذیری و عملکرد خانواده، رابطه‌ی معنادار مثبت وجود دارد. در این خصوص نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که 17 درصد از مسئولیت‌پذیری دانش‌آموزان را با توجه به کارکردهای خانواده می‌توان پیش‌بینی نمود. کارکرد خانواده در سه خرده‌مقیاس آرمان خانوادگی، سازمان‌دهی و تأکیدات مذهبی معنادار شد. همچنین میان متغیرهای سبک‌های هویت و مسئولیت‌پذیری رابطه‌ی معناداری وجود دارد. علاوه بر این براساس نتایج رگرسیون، سبک هویتی تعهدی با 14 درصد و سبک هویتی اطلاعاتی با 2 درصد به ترتیب بیشترین و کمترین میزان پیش‌بینی را به خود اختصاص داده‌اند. نتیجه‌گیری: نتایج نشان‌دهنده‌ی نقش مهم خانواده و هویت‌یابی نوجوانان در ایجاد مسئولیت‌پذیری در آنان است.