نویسنده = بگیان کوله مرز، محمدجواد
روانشناسی اجتماعی

الگوی تعاملی فشار روان‌شناختی و تجارب اولیه و منفی زندگی با احتمال خودکشی در نوجوانان: بررسی اثرات واسطه‌ای خود ادراکی مثبت و احساس به دام افتادگی

دوره 16، شماره 61، بهار 1405، صفحه 215-240

https://doi.org/10.22034/spr.2026.543456.2176

محمدجواد بگیان کوله مرز، اعظم یاور، یاسمن مشکین

چکیده مقدمه: این مطالعه باهدف الگوی تعامل فشار روان‌شناختی و تجارب اولیه و منفی زندگی با احتمال خودکشی در نوجوانان باتوجه‌به اثرات واسطه‌ای خود ادراکی مثبت و احساس به دام افتادگی انجام شد. روش: روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی است که با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری این پژوهش را کلیۀ نوجوانان 13 تا 19 ساله شهرستان نورآباد (دلفان) در سال 1403 تشکیل دادند. نمونه پژوهش 623 نفر از نوجوانان شهرستان نورآباد (دلفان) بود که به روش نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای انتخاب شدند. برای جمع­آوری داده­ها از پرسش‌نامه‌های فشار روان‌شناختی (زانگ و همکاران، 2014)، پرسش‌نامه احتمال خودکشی کال و گیل (1982)، پرسش‌نامه به دام افتادگی (گیلبرت و آلن، 1998)، مقیاس تجارب اولیه و منفی زندگی (گیلبرت و همکاران، 2003) و خرده مقیاس خود ادراکی مثبت از پرسش‌نامه چندبعدی خودکشی (MSI-28، عثمان و همکاران، 2010) استفاده شد. داده­های جمع­آوری شده با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون با استفاده از نرم­افزار SPSS.27 و مدل‌سازی معادلات ساختاری با استفاده از نرم­افزار AMOS.26 تحلیل شدند. یافته­ ها: یافته‌ها نشان دادند که متغیرهای برون‌زاد فشار روان‌شناختی و تجارب اولیه و منفی زندگی، به همراه متغیرهای میانجی یعنی خود ادراکی مثبت و احساس به‌دام‌افتادگی، سهم قابل‌توجهی در افزایش احتمال خودکشی دارند؛ به‌گونه‌ای که این عوامل در مجموع ۵۶ درصد از واریانس احتمال خودکشی را تبیین می‌کنند. همچنین فشار روان‌شناختی و تجارب اولیه و منفی زندگی به‌تنهایی ۲۹ درصد از واریانس خود ادراکی مثبت و ۵۰ درصد از واریانس احساس به‌دام‌افتادگی را تبیین می­کنند. نتیجه­ گیری: باتوجه‌به این نتایج می­توان گفت که پرورش خود ادراکی مثبت در مدارس و آموزش آن با خانواده­ها به‌خصوص در مراحل حساس رشدی برای پیشگیری از خودکشی مهم است، زیرا این عامل در کاهش خودکشی نقش دارد.

روانشناسی اجتماعی

الگویی ساختاری سبک‌های دلبستگی، سه گانه تاریک شخصیت، حساسیت به طرد شدن با اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی با میانجی‌گری مهارت‌های ارتباطی در دانش‌آموزان

دوره 12، شماره 48، زمستان 1401، صفحه 1-20

https://doi.org/10.22034/spr.2023.337598.1745

حسن جوزی، فرزانه رمضانپور، محمدجواد بگیان کوله مرز

چکیده مقدمه: استفاده از اینترنت و شبکه ­های اجتماعی بخش جدایی­ن اپذیر از زندگی ما است، با این حال استفاده بیش از حد از آن­ها پیامدهای روانشناختی و اجتماعی زیادی به­ همراه دارد. این پژوهش با هدف الگویی ساختاری سبک­های دلبستگی، سه گانه تاریک شخصیت، حساسیت به طرد شدن با اعتیاد به شبکه­ های اجتماعی با میانجی­گری مهارت­های ارتباطی در دانش ­آموزان انجام شد. روش: روش پژوهش توصیفی- همبستگی از نوع مدل­یابی معادلات ساختاری است. جامعه آماری این پژوهش را کلیه دانش­ آموزان مقطع متوسطه دوم شهرستان نورآباد (دلفان) در سال تحصیلی 1400 تشکیل می­دهند. نمونه پژوهش 400 نفر از دانش­آموزان مقطع متوسطه دوم شهرستان نورآباد (دلفان) بود که به روش نمونه­ گیری خوشه­ ای انتخاب شدند و به پرسشنامه­ های سبک­های دلبستگی هازن و شیور (1987)، سه گانه تاریک شخصیت جونز و پائلوس (2014)، پرسشنامه حساسیت به طرد دونی و فلدمن (1996)، پرسشنامه اعتیاد به شبکه­ های اجتماعی توتگون- یونال و دنیز (2015) و  مهارت­ های ارتباطی کروکوت (1996) به صورت آنلاین پاسخ دادند. یافته­ ها: نتایج حاصل از مدل­یابی معادله ساختاری نشان داد که 32 درصد از واریانس مهارت­های ارتباطی توسط سبک­های دلبستگی، سه گانه تاریک شخصیت، حساسیت به طرد شدن و 41 درصد از واریانس اعتیاد به شبکه­ های اجتماعی توسط سبک­های دلبستگی، سه گانه تاریک شخصیت، حساسیت به طرد شدن و مهارت­های ارتباطی تبیین می­شود. نتیجه­ گیری: به طور کلی، یافته‌ها نشان می‌دهند که تضعیف حساسیت طرد و افزایش مهارت­های ارتباطی را می‌توان در مطالعات آینده به عنوان عواملی برای اعتیاد به  شبکه‌های اجتماعی برای مطالعات پیشگیری یا مداخله در نظر گرفت.