الگوی تعاملی فشار روانشناختی و تجارب اولیه و منفی زندگی با احتمال خودکشی در نوجوانان: بررسی اثرات واسطهای خود ادراکی مثبت و احساس به دام افتادگی
دوره 16، شماره 61، بهار 1405، صفحه 215-240
https://doi.org/10.22034/spr.2026.543456.2176
محمدجواد بگیان کوله مرز، اعظم یاور، یاسمن مشکین
چکیده مقدمه: این مطالعه باهدف الگوی تعامل فشار روانشناختی و تجارب اولیه و منفی زندگی با احتمال خودکشی در نوجوانان باتوجهبه اثرات واسطهای خود ادراکی مثبت و احساس به دام افتادگی انجام شد. روش: روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی است که با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری این پژوهش را کلیۀ نوجوانان 13 تا 19 ساله شهرستان نورآباد (دلفان) در سال 1403 تشکیل دادند. نمونه پژوهش 623 نفر از نوجوانان شهرستان نورآباد (دلفان) بود که به روش نمونهگیری تصادفی خوشهای انتخاب شدند. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامههای فشار روانشناختی (زانگ و همکاران، 2014)، پرسشنامه احتمال خودکشی کال و گیل (1982)، پرسشنامه به دام افتادگی (گیلبرت و آلن، 1998)، مقیاس تجارب اولیه و منفی زندگی (گیلبرت و همکاران، 2003) و خرده مقیاس خود ادراکی مثبت از پرسشنامه چندبعدی خودکشی (MSI-28، عثمان و همکاران، 2010) استفاده شد. دادههای جمعآوری شده با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون با استفاده از نرمافزار SPSS.27 و مدلسازی معادلات ساختاری با استفاده از نرمافزار AMOS.26 تحلیل شدند. یافته ها: یافتهها نشان دادند که متغیرهای برونزاد فشار روانشناختی و تجارب اولیه و منفی زندگی، به همراه متغیرهای میانجی یعنی خود ادراکی مثبت و احساس بهدامافتادگی، سهم قابلتوجهی در افزایش احتمال خودکشی دارند؛ بهگونهای که این عوامل در مجموع ۵۶ درصد از واریانس احتمال خودکشی را تبیین میکنند. همچنین فشار روانشناختی و تجارب اولیه و منفی زندگی بهتنهایی ۲۹ درصد از واریانس خود ادراکی مثبت و ۵۰ درصد از واریانس احساس بهدامافتادگی را تبیین میکنند. نتیجه گیری: باتوجهبه این نتایج میتوان گفت که پرورش خود ادراکی مثبت در مدارس و آموزش آن با خانوادهها بهخصوص در مراحل حساس رشدی برای پیشگیری از خودکشی مهم است، زیرا این عامل در کاهش خودکشی نقش دارد.
الگویی ساختاری سبکهای دلبستگی، سه گانه تاریک شخصیت، حساسیت به طرد شدن با اعتیاد به شبکههای اجتماعی با میانجیگری مهارتهای ارتباطی در دانشآموزان
دوره 12، شماره 48، زمستان 1401، صفحه 1-20
https://doi.org/10.22034/spr.2023.337598.1745
حسن جوزی، فرزانه رمضانپور، محمدجواد بگیان کوله مرز
چکیده مقدمه: استفاده از اینترنت و شبکه های اجتماعی بخش جدایین اپذیر از زندگی ما است، با این حال استفاده بیش از حد از آنها پیامدهای روانشناختی و اجتماعی زیادی به همراه دارد. این پژوهش با هدف الگویی ساختاری سبکهای دلبستگی، سه گانه تاریک شخصیت، حساسیت به طرد شدن با اعتیاد به شبکه های اجتماعی با میانجیگری مهارتهای ارتباطی در دانش آموزان انجام شد. روش: روش پژوهش توصیفی- همبستگی از نوع مدلیابی معادلات ساختاری است. جامعه آماری این پژوهش را کلیه دانش آموزان مقطع متوسطه دوم شهرستان نورآباد (دلفان) در سال تحصیلی 1400 تشکیل میدهند. نمونه پژوهش 400 نفر از دانشآموزان مقطع متوسطه دوم شهرستان نورآباد (دلفان) بود که به روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند و به پرسشنامه های سبکهای دلبستگی هازن و شیور (1987)، سه گانه تاریک شخصیت جونز و پائلوس (2014)، پرسشنامه حساسیت به طرد دونی و فلدمن (1996)، پرسشنامه اعتیاد به شبکه های اجتماعی توتگون- یونال و دنیز (2015) و مهارت های ارتباطی کروکوت (1996) به صورت آنلاین پاسخ دادند. یافته ها: نتایج حاصل از مدلیابی معادله ساختاری نشان داد که 32 درصد از واریانس مهارتهای ارتباطی توسط سبکهای دلبستگی، سه گانه تاریک شخصیت، حساسیت به طرد شدن و 41 درصد از واریانس اعتیاد به شبکه های اجتماعی توسط سبکهای دلبستگی، سه گانه تاریک شخصیت، حساسیت به طرد شدن و مهارتهای ارتباطی تبیین میشود. نتیجه گیری: به طور کلی، یافتهها نشان میدهند که تضعیف حساسیت طرد و افزایش مهارتهای ارتباطی را میتوان در مطالعات آینده به عنوان عواملی برای اعتیاد به شبکههای اجتماعی برای مطالعات پیشگیری یا مداخله در نظر گرفت.