پژوهش های روانشناسی اجتماعی

چکیده چکیده
مقدمه: به دلیل افزایش بلایای طبیعی و اثرات آن بر جامعه، تأکید بر نقش عوامل اجتماعی در مواجهه با آنها افزایش یافته است؛ ولی هنوز پژوهش‌ها به روشنی به تبیین این عوامل نپرداخته‌اند. پژوهش حاضر با هدف بازنمایی فرآیند بهره‌مندی از سرمایه اجتماعی در تاب‌آوری زلزله زدگان کرمانشاه انجام شد.
روش: رویکرد پژوهش کیفی و روش پژوهش از نوع داده بنیاد بود. بدین منظور 27 نفر از زلزله‌زدگان کرمانشاه به روش نمونه‌گیری هدفمند و با استفاده از مصاحبه عمیق مورد مطالعه قرار گرفتند. داده‌ها پس از جمع‌آوری، ثبت و کدگذاری، در قالب مقوله‌های اصلی دسته‌بندی شدند و از طریق فنون کدگذاری کوربین و اشتراوس، کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری گزینشی، تحلیل شدند.
یافته‌ها: براساس نتایج به‌دست آمده، احساس مسئولیت به عنوان مقوله هسته‌ای انتخاب شد. شرایط علی عبارت بود از احترام و ارزش و حمایت عاطفی اقوام، خانواده و دوستان. شبکه‌های اجنماعی گسترده به عنوان شرایط زمینه‌ای و کمک‌های مردمی به عنوان شرایط واسطه‌ای انتخاب شد. راهبردهای مورد استفاده عبارت بود از الگوگیری، شوخ طبعی و اشتغال و سرگرمی. در نهایت، اتحاد و همبستگی، مشارکت و همکاری و نوع‌دوستی به عنوان پیامد این الگو معرفی شد.
نتیجه‌‌گیری: با توجه به اینکه سرمایه اجتماعی یکی از عوامل مهم تاب‌آوری در برابر زلزله است و می‌توان آن را تقوبت کرد، پیشنهاد می‌شود مؤسسات و نهادهای مرتبط با بحران و تاب‌آوری به الگوی مطرح شده توجه ویژه داشته باشند.

چکیده مقدمه: بهزیستی روانشناختی از منظر روانشناسان اجتماعی نوعی احساس رضایت است. از آنجایی که بهزیستی روانشناختی پیامدهای روانشناختی مثبت زیادی به همراه دارد، بررسی عوامل مؤثر بر آن بسیار حائز اهمیت است. هدف اصلی پژوهش حاضر تدوین مدل ساختاری بهزیستی روانشناختی بر پایۀ اهمال کاری تحصیلی و نقش‌ واسطه ای شناور بودن، عواطف مثبت - منفی و رضایت از زندگی بود.
روش: پژوهش حاضر توصیفی از نوع مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعۀ آماری شامل کلیۀ‏ دانش‌آموزان دبیرستان‌های شهر ری در سال 97-1396 بود که 464 نفر از ایشان به صورت خوشه‌ای تصادفی انتخاب شدند و به مقیاس های بهزیستی روانشناختی (1989)، رضایت از زندگی (2001)، اهمال کاری (1390)، شناور بودن (2003) و مقیاس عواطف مثبت -منفی (1988) پاسخ دادند. داده ها با استفاده از رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS) تحلیل شدند.
یافته‌ها: از یافته های قابل توجه پژوهش حاضر می توان به تاثیر مستقیم و معنادار اهمال کاری تحصیلی بر رضایت از زندگی و عواطف مثبت و نیز نقش واسطه ای این دو متغیر در تاثیر بر بهزیستی روانشناختی اشاره کرد. در مجموع مدل پژوهش حاضر توانست 54 درصد از واریانس بهزیستی روانشناختی را تبیین کند.
نتیجه‌گیری: مطابق نتایج پژوهش حاضر پیشنهاد می شود، روانشناسان اجتماعی و تربیتی جهت ارتقاء بهزیستی روانشناختی و کاهش اهمال کاری تحصیلی بر اساس عواطف مثبت و رضایت از زندگی دانش آموزان، برنامه های آموزشی مناسبی تدوین نمایند.

چکیده هدف: هدف پژوهش حاضر تدوین برنامه ‌درمان با علاقه اجتماعی و ارزیابی اثر‌‌بخشی آن بر رفتارهای قلدری و قربانی نوجوانان بود. روش: روش تحقیق پژوهش نیمه‌آزمایشی و طرح آن با دو گروه‌ آزمایشی و دو‌گروه کنترل و ارزیابی به ‌صورت پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دو‌ماهه بود. جامعه ‌آماری را کلیه دانش‌آموزان پسر قلدر و قربانی مدارس متوسطه دوره ‌دوم شهر ‌ابرکوه در سال‌تحصیلی 95-1394 تشکیل دادند. به‌ منظور اجرای پژوهش، پس از انجام جامعه‌سنجی، از میان دانش‌آموزانی که بر‌اساس تحلیل ‌نتایج‌‌ جامعه‌سنجی، تحت‌ عنوان قلدر و قربانی طبقه‌بندی شده بودند، تعداد 40 نفر دانش‌آموز به‌طور تصادفی به‌عنوان نمونه گروه‌ قلدر و نیز 40 نفر دانش‌آموز به‌طور تصادفی به‌عنوان نمونه گروه‌ قربانی‌قلدری انتخاب شدند؛ هر‌ گروه به‌طور تصادفی در دو گروه‌ آزمایشی و کنترل جایگزین شدند و پرسشنامه تجدیدنظر شده قلدر/ قربانی الویس را در پیش‌آزمون تکمیل نمودند. گروه‌های‌آزمایش به‌صورت جدا‌گانه، به ‌مدت 12 جلسه (در هر هفته دو جلسه) در برنامه‌ درمان با علاقه اجتماعی قرار گرفتند و گروه‌‌های کنترل هیچ‌گونه آموزشی دریافت نکردند.  یافته ها: نتایج آزمون تحلیل ‌واریانس یک‌راهه ‌آمیخته نشان داد، برنامه‌ درمان با علاقه اجتماعی در گروه‌های آزمایش در مقایسه با گروه‌های کنترل همتای‌خود، به‌طور معناداری کاهش رفتارهای قلدری و قربانی را در مرحله پس‌آزمون و پیگیری داشته‌اند. نتیجه گیری: نتایج بیانگر این است که کمک به نوجوانان برای باز جهت‌دهی عقاید و اهداف خود و کاهش احساس کهتری و افزایش تعلق و علاقه‌اجتماعی باعث بهبود رفتار‌ها و کاهش رفتار‌های قلدری و قربانی در نوجوانان شده است.