طراحی بسته آموزشی مبتنی بر نورونهای آینه ای و تعیین اثربخشی آن بر پرخاشگری فرزندان طلاق
دوره 15، شماره 60، زمستان 1404
https://doi.org/10.22034/spr.2025.513147.2100
مهرداد گشتاسب، نیلوفر میکائیلی، نادر حاجلو، اکبر عطادخت
چکیده مقدمه: در عصر هزاره سوم میلادی دگرگونی های زیادی در وضعیت اجتماعی جوامع رخ داده و طبق آمارهای سازمان جهانی بهداشت آسیب های اجتماعی از جمله طلاق و اثرات منفی آن بر فرزندان روند افزایشی نگران کننده ای داشته است. از بزرگترین اکتشافات جدید علوم عصب شناختی اجتماعی کشف نورونهای آینه ای و نقش موثر آنها در پرخاشگری بوده که فرزندان طلاق مشکلات زیادی در این حوزه دارند. هدف پژوهش حاضر طراحی بسته آموزشی مبتنی بر نورونهای آینه ای و تعیین اثربخشی آن بر پرخاشگری فرزندان طلاق است.
روش: در این پژوهش نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون و پسآزمون ۳۰ دانش آموز فرزند طلاق با نمره پرخاشگری بالا بهصورت هدفمند از مدارس بخش سنگر شهرستان رشت انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه در سال 1403-1404مورد مطالعه قرار گرفتند. گروه آزمایش ۸ جلسۀ درمان مبتنی بر نورونهای آینه ای دریافت کردند.شرکتکنندگان پرسشنامۀ پرخاشگری آیزنگ و ویلسون(1975) را قبل و پس از درمان تکمیل کردند. برای تجزیه نتایج از شاخصهای توصیفی و تحلیل کوواریانس یک راهه در نرم افزارspss22 استفاده شد.
یافتهها: نتایج تحلیل نشان داد که درمان مبتنی بر نورونهای آینه ای باعث کاهش پرخاشگری گروه آزمایش در مقایسه با گروه بدون درمان گواه گردیده است .(p
مدلیابی علی اعتیاد به اینترنت براساس تجربههای فشارزا و اضطراب ظاهر اجتماعی: نقش میانجی حمایت اجتماعی
دوره 15، شماره 60، زمستان 1404
https://doi.org/10.22034/spr.2026.516282.2110
شبنم محمدی خانقاه، سجاد بشرپور، نادر حاجلو
چکیده مقدمه: اعتیاد به اینترنت بهعنوان یکی از چالشهای مهم سلامت روان در نوجوانان، با پیامدهای منفی فردی و اجتماعی همراه است. تجربههای فشارزا و نگرانی از ارزیابی منفی دیگران (اضطراب ظاهر اجتماعی) از عوامل خطر مهم در گرایش به این اعتیاد محسوب میشوند؛ بااینحال، نقش حمایت اجتماعی بهعنوان یک میانجی در این رابطه کمتر بررسی شده است. ازاینرو، پژوهش حاضر با هدف تبیین مدل علّی اعتیاد به اینترنت بر اساس تجربههای فشارزا و اضطراب ظاهر اجتماعی با نقش میانجی حمایت اجتماعی انجام شد.
روش: این پژوهش توصیفی- همبستگی در جامعه دانشآموزان پسر مقطع متوسطه شهر اردبیل در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ اجرا شد. از این جامعه، تعداد ۴۵۰ دانشآموز ۱۲ تا ۱۴ ساله با روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای انتخاب شدند. برای گردآوری دادهها از پرسشنامههای اعتیاد به اینترنت یانگ (۱۹۹۸)، تجربههای فشارزا مسلچ (۲۰۱۵)، اضطراب ظاهر اجتماعی هارت و همکاران (۲۰۰۸) و حمایت اجتماعی ادراکشده زیمت و همکاران (۱۹۸۸) استفاده شد. دادهها با استفاده از آزمونهای ضریب همبستگی پیرسون و مدلسازی معادلات ساختاری تجزیهوتحلیل شد.
یافتهها: تجربههای فشارزا (0.394 β=) و اضطراب ظاهر اجتماعی (0.862 β=) . با افزایش احتمال اعتیاد به اینترنت همراه بودند. حمایت اجتماعی (0.489 β=)، نیز بهصورت مستقیم با اعتیاد به اینترنت رابطه داشت. تحلیل میانجیگری نشان داد که حمایت اجتماعی اثرات منفی تجربههای فشار زا و اضطراب ظاهر اجتماعی بر اعتیاد به اینترنت را تعدیل میکند (P>0.0001).
نتیجهگیری: حمایت اجتماعی بهعنوان یک سپر روانشناختی عمل کرده و میتواند، تأثیرات مخرب استرسهای روزمره و نگرانی از ظاهر را بر تمایل به استفاده ناسالم از اینترنت کاهش دهد. بر این اساس، تقویت شبکههای حمایتی برای دانشآموزان در معرض خطر، میتواند نقش مؤثری در پیشگیری از اعتیاد به اینترنت ایفا کند.
مقایسه سرمایه روانشناختی و تعامل اجتماعی در ساکنین مجتمعهای مسکونی با و بدون ویژگی کالبدی1
دوره 8، شماره 30، تابستان 1397، صفحه 111-131
حجت الله رشیدکلویر، فاطمه حنیفه، عباس ابوالقاسمی، نادر حاجلو
چکیده مقدمه: هدف پژوهش حاضر، مقایسه سرمایه روانشناختی و تعامل اجتماعی در مجتمعهای مسکونی با و بدون ویژگی کالبدی بود. روش: روش تحقیق حاضر علی- مقایسه ای و جامعه آماری آن شامل 439 خانوار ساکن در 4 مجتمع مسکونی واقع در شهر رشت بود که از این میان، تعداد 186 خانوار در دسترس انتخاب شدند. برای گردآوری و تحلیل دادهها از پرسشنامه سرمایه روانشناختی لوتانز و پرسشنامه ادراک تعامل اجتماعی گلاس استفاده شد. جهت تحلیل دادهها شیوههای آمار توصیفی (میانگین و انحراف استاندارد) و آمار استنباطی (تحلیل واریانس چند متغیری) مورد استفاده قرار گرفت. یافتهها: نتایج نشان داد که بین ساکنان مجتمعهای با و بدون ویژگی کالبدی ازنظر ابعاد سرمایه روانشناختی و تعامل اجتماعی تفاوت معنیداری وجود دارد. 8/11 و 3/43 درصد از واریانس مربوط به تفاوت بین دو گروه به ترتیب ناشی از متغیرهای سرمایه روانشناختی و تعامل اجتماعی میباشد. میانگین نمرات مؤلفههای خودکارآمدی، امیدواری و تعامل اجتماعی منفی، در ساکنان مجتمعهای با ویژگی کالبدی نسبت به مجتمعهای بدون ویژگی کالبدی بالاتر بود. نتیجهگیری: بر اساس یافتههای پژوهش میتوان بیان کرد که ابعاد سرمایه روانشناختی و تعامل اجتماعی متأثر از ویژگیهای محیط کالبدی مناسب است و از محیط کالبدی میتوان بهعنوان شاخص برای تبیین الگوی رفتاری مثبت و توسعه حالت روانشناسانه مثبت در ساکنان مجتمعهای مسکونی استفاده کرد.