نویسنده = آقاجانی، سیف الله
روانشناسی اجتماعی

آزمون مدل افکار خودکشی دانشجویان براساس آزاردیدگی هیجانی اولیه و ویژگی های تاریک شخصیت: نقش میانجی نشخوارگری خشم

دوره 15، شماره 60، زمستان 1404

https://doi.org/10.22034/spr.2026.517297.2113

سیف الله آقاجانی، محمد زارعی نوروزی، نازنین اصغری ها، غزاله افخمی تیموری، زهرا میل کاریزی

چکیده  
مقدمه: در عصر حاضر خودکشی به­عنوان یکی از جدی­ترین معضلات اجتماعی شناخته می­شود که هر ساله بخش اعظمی از اقدام­ کنندگان به آن را به کام مرگ می­کشاند؛ به­همین دلیل شناخت عوامل مؤثر بر آن از اهمیت بسزایی برخوردار است. بنابراین هدف پژوهش حاضر آزمون مدل افکار خودکشی دانشجویان براساس آزاردیدگی هیجانی اولیه و ویژگی­های تاریک شخصیت: نقش میانجی نشخوارگری خشم بود.
روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش انجام نیز توصیفی- ‌همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه آماری مورد پژوهش تمام دانشجویان دختر و پسر دانشگاه محقق اردبیلی در سال تحصیلی 1403-1402 بودند که از بین آن‌ها تعداد 305 نفر به‌صورت در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری اطلاعات مقیاس­های افکار خودکشی (بک و همکاران، 1979)؛ نشخوار خشم (ساخادولسکی و همکاران، 2001) و پرسشنامه­های آزاردیدگی هیجانی اولیه (برنستاین و همکاران، 2003) و ویژگی­های تاریک شخصیت (جوناسون و وبستر، 2010) بود. برای توصیف یافته‌ها از میانگین و انحراف استاندارد و برای استنباط اطلاعات نیز از آزمون‌های همبستگی پیرسون و مدل معادلات ساختاری به‌کمک نرم‌افزارهای SPSS-27 و AMOS-24 استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که مدل پژوهشی از برازش مطلوبی برخوردار بود. هم­چنین دیگر نتایج پژوهش نشان داد، آزاردیدگی هیجانی اولیه به­صورت مستقیم (01/0>P) و غیرمستقیم (05/0>P) و از طریق میانجی­گری نشخوار خشم و ویژگی­های تاریک شخصیت تنها به صورت مستقیم (01/0>P) بر افکار خودکشی اثرگذار هستند.
نتیجه‌گیری: از این نتایج می­توان برای طراحی مداخلات آموزشی و درمانی با هدف پیشگیری از بروز افکار و اقدام به خودکشی استفاده نمود.

روانشناسی اجتماعی

ارائه مدل گرایش به ‌مصرف سیگار دانشجویان براساس تنظیم هیجان و حمایت اجتماعی ادراک‌شده با نقش میانجیگری فرسودگی تحصیلی

دوره 14، شماره 55، پاییز 1403، صفحه 49-70

https://doi.org/10.22034/spr.2024.440494.1912

سیف الله آقاجانی، سیده خدیجه امیریان، شایان نوری لاسکی، رقیه خادمی، محمد زارعی نوروزی

چکیده مقدمه: مصرف سیگار عموماً از دوران جوانی شروع شده و این موضوع موجب گردیده تا هر ساله هزاران جوان درگیر مصرف آن شوند. شیوع بالای مصرف آن و پیامدهای آسیب ­زای آن بررسی عوامل مؤثر بر آن را ضروری می ­سازد؛ بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش واسطه­ ای فرسودگی تحصیلی در رابطه بین تنظیم هیجان و حمایت اجتماعی ادراک‌شده با گرایش به مصرف سیگار دانشجویان انجام شد.
روش: این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر روش پژوهش برحسب گردآوری اطلاعات همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه ­ی دانشجویان دختر و پسر دانشگاه محقق اردبیلی در سال تحصیلی 1402- 1401 بود که از بین آن‌ها تعداد 326 نفر با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان به پرسشنامه­ های گرایش به مصرف سیگار، تنظیم هیجان (ERQ)، حمایت اجتماعی ادراک‌شده (MPSS) و فرسودگی تحصیلی (MBI) که به‌صورت آنلاین در اختیار آن‌ها قرار گرفته بود، پاسخ دادند. تحلیل داده‌ها با روش‌های آماری توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و معادلات ساختاری و با نرم‌افزارهای Spss-24 و Amos-24 انجام شد.
یافته­ ها: نتایج نشان داد که الگوی پیشنهادی پژوهش دارای برازش مناسبی بوده و تنظیم هیجان و حمایت اجتماعی فقط به ­شکل غیرمستقیم و با میانجیگری فرسودگی تحصیلی بر گرایش به مصرف سیگار اثرگذار هستند (5/1=  χ2/df، 04/0=  RMSEA، 04/0= SRMR، 96/0= GFI، 94/0= AGFI، 97/0 = CFI).
نتیجه­ گیری: پژوهش حاضر نشان داد، جهت پیشگیری از گرایش به مصرف سیگار در دانشجویان بررسی فشارهای تحصیلی حائز اهمیت فراوانی است.

روانشناسی اجتماعی

پیش‌بینی سرخوردگی زناشویی بر اساس تحریف شناختی، بخشودگی بین فردی و راهبردهای تنظیم هیجان ها در افراد متأهل

دوره 14، شماره 53، بهار 1403، صفحه 1-16

https://doi.org/10.22034/spr.2024.392643.1829

محمد باهر طالاری، نیلوفر میکائیلی، سیف الله آقاجانی، نرگس حبیبی

چکیده مقدمه: سرخوردگی زناشویی از مهم‌ترین عوامل ایجاد مشکلات و پیامدهای منفی در بین زوجین است که می‌تواند منجر به طلاق شود. از این رو، بررسی عوامل مؤثر بر این متغیر اهمیت فراوانی دارد. هدف پژوهش حاضر، پیش بینی سرخوردگی زناشویی بر اساس تحریف شناختی، بخشودگی بین‌فردی و راهبردهای تنظیم هیجان در افراد متأهل بود. روش: پژوهش حاضر از نوع تحقیقات همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش، تمام افراد متأهل مراجعه‌کننده به مراکز سلامت شهرستان زنجان در سال 1400 بود. شرکت‌کنندگان در پژوهش با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای دو منطقه از مناطق مختلف شهرستان زنجان انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از مقیاس سرخوردگی زناشویی MDS، مقیاس تحریف شناختی بین‌فردی (ICDS)، پرسشنامه نظم‌جویی شناختی‌هیجان (CERQ-P) و پرسشنامه بخشودگی بین‌فردی جمع‌آوری شد. تجزیه و تحلیل داده ها در نرم افزار SPSS (نسخه ۲۴) با استفاده از تحلیل رگرسیون و ضریب همبستگی پیرسون در سطح معنی داری (05/0 P<) انجام شد. یافته ها: نتایج رگرسیون چندگانه نشان داد که بین تحریف‌های شناختی، بخشودگی بین‌فردی و راهبردهای تنظیم هیجان با سرخوردگی زناشویی، همبستگی چندگانه 0/41  وجود دارد (p<0/05). همچنین  17 درصد از واریانس سرخوردگی زناشویی توسط متغیرهای پیش‌بین به طور معناداری تبیین می‌شود (p<0/001). بخشش بین فردی دارای بیشترین سهم در تبیین واریانس سرخوردگی زناشویی است. نتیجه‌گیری: سرخوردگی زناشویی زوجین تحت تأثیر عوامل درون‌فردی و بین‌فردی مختلفی قرار دارد. از این رو، شناسایی عوامل تأثیرگذار بر سرخوردگی زناشویی و استفاده از نتایج آن به شکل کاربردی و مداخله‌ای، تأثیرات بسیاری بر بهبود روابط زوجین دارد.