نویسنده = خرمائی، فرهاد
روانشناسی اجتماعی

رابطه‌ سرمایه اجتماعی و فرهنگی والدین با مهارت‌های اجتماعی فرزندان: نقش واسطه‌ای سبک‌های والدین در برخورد با هیجانات منفی کودکان

دوره 12، شماره 45، بهار 1401، صفحه 121-142

https://doi.org/10.22034/spr.2022.313182.1697

علیرضا شریفی اردانی، فرهاد خرمائی

چکیده  مقدمه: والدین در شکل‌گیری مهارت اجتماعی فرزندان نقش بسیار مهمی دارند، از این ‌رو هدف پژوهش حاضر، تبیین مهارت‌های اجتماعی فرزندان بر اساس سرمایه اجتماعی و فرهنگی ‏والدین با توجه به نقش واسطه‌ای سبک‌های والدین در برخورد با هیجانات منفی فرزندان بود.
روش: روش پژوهش از نوع توصیفی –همبستگی و جامعه آماری والدین دانش آموزان مقطع ابتدایی شهر یزد در سال تحصیلی 1399-1400 بود. ‏حجم نمونه 500 نفر و با روش نمونه­گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند که ‏در‎ ‎نهایت 419 نفر پرسشنامه‌ها را تکمیل کردند.‏‎ ابزار پژوهش شامل پرسشنامه‌های مهارت‌های اجتماعی، سبک‌های برخورد والدین با هیجانات منفی فرزندان‏، سرمایه اجتماعی خانواده و سرمایه فرهنگی بود. از نرم‌افزار SmartPls3 نیز جهت تجزیه‌وتحلیل مدل‌سازی معادلات ساختاری استفاده شد.
یافته­ها: یافته‌ها نشان داد که سرمایه اجتماعی هم به‌طور مستقیم (001/0> ‏p‏، 26/0=‏‎β‏‎‏) و هم به‌واسطه سبک‌های حمایتی (009/0> ‏p‏، 044/0=‏‎β‏‎‏) و غیر حمایتی (013/0> ‏p‏، 033/0=‏‎β‏‎‏) ‏برخورد با هیجانات فرزندان، منجر پیش­بینی مهارت‌های اجتماعی فرزندان می‌گردد. سرمایه فرهنگی به‌طور مستقیم با سبک‌های حمایتی (043/0> ‏p‏، 11/0=‏‎β‏‎‏) برخورد با هیجانات فرزندان ارتباط دارد و همچنین سرمایه ‏اجتماعی (001/0> ‏p‏، 22/0=‏‎β‏‎‏) نیز نقش قابل‌توجهی در تبیین نحوه برخورد والدین با هیجانات فرزندان داشت. شاخص‌های برازش مدل بعد از اصلاح ‏(089/0=‏SRMR و 61/0=‏NFI‏‏‏)‏ نیز نشان داد که مدل مذکور برازش مناسبی دارد.
نتیجه‌گیری: به‌طورکلی برخورداری از سرمایه‌های اجتماعی ‏و فرهنگی موجب تغییرات ذهنی و رفتاری کنشگران اجتماعی (والدین و فرزندان) می‌شود و این تغییرات خود را در سبک‌های والدین در ‏برخورد با هیجانات و همچنین مهارت اجتماعی فرزندان نشان می‌دهد.‏

رابطه منش‌های اخلاقی و پرخاشگری در دانشجویان: نقش واسطه‌ای هیجانات شرم و گناه

دوره 11، شماره 44، زمستان 1400، صفحه 47-72

https://doi.org/10.22034/spr.2022.301816.1672

شهلا دهقانی، فرهاد خرمائی

چکیده مقدمه: هدف پژوهش حاضر بررسی نقش واسطه­ای هیجانات شرم و گناه در رابطه بین منش­های اخلاقی و پرخاشگری بود. روش: روش پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی بود. مشارکت­کنندگان در این پژوهش 343 دانشجوی (142 مرد، 193 زن و 8 نفر جنسیت خود را مشخص نکرده بودند) دوره کارشناسی دانشگاه شیراز در سال تحصیلی 1398 بودند که با روش نمونه­گیری خوشه­ای چندمرحله­ای انتخاب شدند و مقیاس منش­های اخلاقی (خرمائی و قائمی، 1397)، پرسشنامه شرم و گناه (کوهن و همکاران، 2011) و مقیاس پرخاشگری (باس و پری، 1992) را کامل کردند. داده­ها با استفاده از روش مدل­یابی معادلات ساختاری تجزیه و تحلیل شد. یافته­ها: نتایج روابط ساختاری نشان داد که منش­های بخشش­گرا و پارسایانه به گونه منفی پرخاشگری را پیش­بینی می­کنند و منش وظیفه­گرا به گونه مثبت پیش­بینی کننده پرخاشگری است. براساس یافته­ها منش­های صداقت­گرا، آداب­گرا و وظیفه­گرا به شکل مثبت احساس گناه را پیش­بینی می­کنند، منش آداب­گرا نیز به شکل منفی احساس شرم را پیش­بینی می­کند و منش پارسایانه رابطه مثبتی با احساس شرم دارد. همچنین، احساس شرم به شکل مثبت و احساس گناه به شکل منفی پرخاشگری را پیش­بینی کردند. علاوه بر این، نقش واسطه­ای هیجانات شرم و گناه در رابطه بین منش­های اخلاقی و پرخاشگری تأیید شد (05/ > p). نتیجه­ گیری: در مجموع، یافته­ها نشان داد که منش­های اخلاقی و هیجان گناه پرخاشگری را کاهش می­دهند.

بررسی مدل علی خردمندی: تبیین اثر شخصیت و خودکارآمدی مقابله

دوره 8، شماره 31، پاییز 1397، صفحه 33-50

رقیه قربانی، فرهاد خرمائی

چکیده  
چکیده
هدف: هدف این پژوهش تبیین خردمندی بر اساس عوامل شخصیتی با واسطه­گری خودکارآمدی مقابله است.
روش: روش پژوهش از نوع همبستگی با استفاده از مدل­یابی معادلات ساختاری است و جامعه آماری کلیه دانشجویان کارشناسی دانشگاه شیراز بودند که  تعداد 400 دانشجوی کارشناسی (261 زن، 139 مرد) با روش نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای انتخاب شدند و مقیاس­خودسنجی خردمندی (ویستر، 2003)، فرم کوتاه پرسشنامه پنج عامل بزرگ شخصیت (گلدبرگ، 1999) و خودکارآمدی مقابله (چسنی و همکاران، 2006) را تکمیل نمودند.
یافته­ها: نتایج تحلیل معادلات ساختاری نشان داد که  از بین ابعاد شخصیتی، برون­گرایی و توافق­پذیری  به ترتیب به طور مستقیم (16/0= β، 22/0= β و001/0=p)،  همچنین برون­گرایی همراه با گشودگی به تجربه، وظیفه­گرایی، روان­نژندگرایی و به ترتیب به صورت غیر مستقیم (11/0= β، 04/0= β، 14/0 = β ، 25/0- = β و 001/0=p) با واسطه­گری خودکارآمدی مقابله قادر به پیش­بینی خردمندی شدند.
نتیجه­گیری: بر اساس نتایج این پژوهش پیشنهاد می­شود  با توجه به این­که  عوامل شخصیتی دارای ثبات نسبی هستند و خودکارآمدی مقابله قابل آموزش است؛ با تأکید بر آموزش خودکارآمدی مقابله و بستر سازی محیط و طراحی بسته­های آموزشی طوری برنامه­ریزی شود که افراد با ویژگی­های شخصیتی گوناگون بتوانند با تقویت خودکارآمدی مقابله در مسیرشکوفایی خردمندی گام بردارند