انجمن روانشناسی اجتماعی ایران پژوهش های روانشناسی اجتماعی 2251-8002 16 61 2026 05 22 The Mediating Role of Covert Relational Aggression in the Relationship Between Work–Family Conflict and Attachment Styles with Marital Burnout Among Employed Women نقش میانجی پرخاشگری ارتباطی پنهان در رابطه بین تعارض کار-خانواده و سبکهای دلبستگی با دلزدگی زناشویی در زنان شاغل 129 150 245372 10.22034/spr.2026.526783.2145 FA طناز فرخ زاد دانشجوی دکتری مشاوره، گروه مشاوره، دانشگاه آزاد اسلامی رودهن. رودهن. ایران 0009-0001-2261-1609 فریده دوکانه ای فرد دانشیار، گروه مشاوره، دانشگاه آزاد اسلامی رودهن. رودهن. ایران 0000-0002-5571-8349 جواد خلعتبری دانشیار، گروه روان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی تنکابن. تنکابن. ایران 0000-0001-6891-9214 Journal Article 2025 12 26 Introduction: With the increasing participation of women in the labor market, the simultaneous fulfillment of occupational and family roles can create interpersonal conflicts and marital problems. In this context, marital burnout, as a significant consequence of work–family conflict and insecure attachment styles, can affect the quality of life of employed women. Despite previous studies examining bivariate relationships among these variables, the mediating role of covert relational aggression has received less attention. Therefore, the present study aimed to investigate the mediating role of covert relational aggression in the relationship between work–family conflict and attachment styles with marital burnout among employed women Methods: This study employed a descriptive-correlational design using path analysis. The statistical population included married employed women attending counseling centers in District 5 of Tehran during 2021–2022. A total of 250 participants were selected through purposive sampling, and data from 225 participants were ultimately analyzed. Research instruments included the Work–Family Conflict Questionnaire (Netemeyer et al., 1996), the Adult Attachment Scale (Collins & Read, 1990), the Marital Burnout Scale (Pines, 1996), and the Covert Relational Aggression Scale (Nelson & Carroll, 2006). Data were analyzed using Pearson correlation and path analysis in SPSS 26 and AMOS 23. Results: The results showed that secure attachment style had a negative but non-significant direct effect on marital burnout (β = -0.152, p > 0.05). Insecure attachment style had a significant positive direct effect on covert relational aggression (β = 0.128, p < 0.05) and on marital burnout (β = 0.189, p < 0.01). Work–family conflict had a significant positive direct effect on covert relational aggression (β = 0.184, p < 0.01) and on marital burnout (β = 0.173, p < 0.01). Covert relational aggression had a significant positive direct effect on marital burnout (β = 0.173, p < 0.01). Bootstrap results further indicated that the indirect effects of attachment styles and work–family conflict on marital burnout through covert relational aggression were significant (p < 0.05). Conclusion: The findings indicate that employed women who experience conflict between occupational and family roles are more likely to experience emotional exhaustion and marital burnout if they possess insecure attachment styles and engage in aggressive and indirect relational patterns. Therefore, training in communication skills, emotion regulation, and conflict management may be effective in reducing marital burnout among employed women and improving the quality of couple relationships. مقدمه:با افزایش حضور زنان در بازار کار، همزمانی ایفای نقش‌های شغلی و خانوادگی می‌تواند زمینه‌ساز بروز تعارضات بین‌فردی و مشکلات زناشویی شود. در این میان، دلزدگی زناشویی به‌عنوان یکی از پیامدهای مهم تعارض کار-خانواده و سبک‌های دلبستگی ناایمن، می‌تواند کیفیت زندگی زنان شاغل را تحت تأثیر قرار دهد. با وجود پژوهش‌های انجام‌شده درباره روابط دوتایی این متغیرها، نقش میانجی پرخاشگری ارتباطی پنهان در تبیین این روابط کمتر مورد توجه قرار گرفته است. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی پرخاشگری ارتباطی پنهان در رابطه بین تعارض کار-خانواده و سبک‌های دلبستگی با دلزدگی زناشویی در زنان شاغل انجام شد. روش:پژوهش حاضر توصیفی-همبستگی و از نوع تحلیل مسیر بود. جامعه آماری شامل زنان شاغل متأهل مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره منطقه 5 شهر تهران در سال 1401-1402 بود که از میان آنان 250 نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و در نهایت داده‌های 225 نفر تحلیل شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه تعارض کار-خانواده نت‌مایر و همکاران (1996)، مقیاس دلبستگی بزرگسال کولینز و رید (1990)، مقیاس دلزدگی زناشویی پاینز (1996) و مقیاس پرخاشگری ارتباطی پنهان نلسون و کارول (2006) بود. داده‌ها با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر در نرم‌افزارهای SPSS26 و Amos23 تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد سبک دلبستگی ایمن دارای اثر منفی و مستقیم بر دلزدگی زناشویی بود (β = -0.152، p < 0.05) . همچنین، سبک دلبستگی ناایمن دارای اثر مثبت و مستقیم بر پرخاشگری ارتباطی پنهان (β = -0.128، p < 0.05)و دلزدگی زناشویی (β = -0.189، p < 0.01) بود.علاوه بر این، تعارض کار–خانواده دارای اثر مثبت و مستقیم بر پرخاشگری ارتباطی پنهان ( β = -0.184، p < 0.01 ) و دلزدگی زناشویی(β = -0.173، p < 0.01 )بود . همچنین، پرخاشگری ارتباطی پنهان دارای اثر مثبت و مستقیم بر دلزدگی زناشویی بود(β = -0.173، p < 0.01 ) .نتایج بوت‌استرپ نیز نشان داد اثرات غیرمستقیم سبک‌های دلبستگی و تعارض کار–خانواده از طریق پرخاشگری ارتباطی پنهان بر دلزدگی زناشویی معنادار است(p < 0.05 ). نتیجه‌گیری:یافته‌های این پژوهش نشان داد که زنان شاغل در مواجهه با تعارض میان نقش‌های شغلی و خانوادگی، در صورت برخورداری از سبک‌های دلبستگی ناایمن و استفاده از الگوهای ارتباطی پرخاشگرانه و غیرمستقیم، بیشتر در معرض فرسودگی هیجانی و دلزدگی در روابط زناشویی قرار می‌گیرند. بنابراین، آموزش مهارت‌های ارتباطی، تنظیم هیجان و مدیریت تعارض می‌تواند در کاهش دلزدگی زناشویی زنان شاغل و بهبود کیفیت روابط زوجی مؤثر باشد.

https://www.socialpsychology.ir/article_245372_a79e11fda1df1d3d15e25a678b4f64f3.pdf