انجمن روانشناسی اجتماعی ایران پژوهش های روانشناسی اجتماعی 2251-8002 16 61 2026 05 22 The Interactive Model of Psychological Strain and Early Negative Lifexperiences with Suicide Probability in Adolescents: Examining the Mediating Effects of Positive Self-Perception and Feeling of Entrapment الگوی تعاملی فشار روان‌شناختی و تجارب اولیه و منفی زندگی با احتمال خودکشی در نوجوانان: بررسی اثرات واسطه‌ای خود ادراکی مثبت و احساس به دام افتادگی 215 240 245381 10.22034/spr.2026.543456.2176 FA محمدجواد بگیان کوله مرز استادیار روان شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سید جمال الدین اسدآبادی، اسدآباد، همدان، ایران. 0000-0002-0487-3461 اعظم یاور کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، شیراز، ایران یاسمن مشکین 2. کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یاسوج، یاسوج، ایران Journal Article 2025 10 27 Introduction: This study aimed to examine the interactive pattern of psychological strain and adverse early life experiences with suicide probability in adolescents, considering the mediating effects of positive self-perception and feelings of entrapment. Method: The research employed a descriptive-correlational design using structural equation modeling (SEM). The statistical population comprised all adolescents aged 13 to 19 in Nurabad (Delfan) County during the 2024–2025 academic year (1403 in the Iranian calendar). The study sample consisted of 623 adolescents selected using cluster random sampling. Data were collected using the Psychological Strain Scale (Zhang et al., 2014), the Suicide Probability Scale (Cull & Gill, 1982), the Entrapment Scale (Gilbert & Allan, 1998), the Early Negative Life Experiences Scale (Gilbert et al., 2003), and the Positive Self-Perception subscale of the Multidimensional Suicide Inventory (MSI-28; Osman et al., 2010). Results: The findings indicated that the exogenous variables (psychological strain and early adverse life experiences), together with the mediating variables (positive self-perception and entrapment), made a substantial contribution to increasing the probability of suicide. Collectively, these factors explained 56% of the variance in suicide probability. Moreover, psychological strain and early adverse life experiences alone accounted for 29% of the variance in positive self-perception and 50% of the variance in entrapment. Conclusion: Based on these results, fostering positive self-perception in schools and educating families—particularly during critical developmental stages—is important for suicide prevention, as this factor plays a role in reducing suicidal behaviors among adolescents. مقدمه: این مطالعه باهدف الگوی تعامل فشار روان‌شناختی و تجارب اولیه و منفی زندگی با احتمال خودکشی در نوجوانان باتوجه‌به اثرات واسطه‌ای خود ادراکی مثبت و احساس به دام افتادگی انجام شد. روش: روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی است که با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری این پژوهش را کلیۀ نوجوانان 13 تا 19 ساله شهرستان نورآباد (دلفان) در سال 1403 تشکیل دادند. نمونه پژوهش 623 نفر از نوجوانان شهرستان نورآباد (دلفان) بود که به روش نمونهگیری تصادفی خوشهای انتخاب شدند. برای جمعآوری دادهها از پرسش‌نامه‌های فشار روان‌شناختی (زانگ و همکاران، 2014)، پرسش‌نامه احتمال خودکشی کال و گیل (1982)، پرسش‌نامه به دام افتادگی (گیلبرت و آلن، 1998)، مقیاس تجارب اولیه و منفی زندگی (گیلبرت و همکاران، 2003) و خرده مقیاس خود ادراکی مثبت از پرسش‌نامه چندبعدی خودکشی (MSI-28، عثمان و همکاران، 2010) استفاده شد. دادههای جمعآوری شده با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون با استفاده از نرمافزار SPSS.27 و مدل‌سازی معادلات ساختاری با استفاده از نرمافزار AMOS.26 تحلیل شدند. یافته ها: یافته‌ها نشان دادند که متغیرهای برون‌زاد فشار روان‌شناختی و تجارب اولیه و منفی زندگی، به همراه متغیرهای میانجی یعنی خود ادراکی مثبت و احساس به‌دام‌افتادگی، سهم قابل‌توجهی در افزایش احتمال خودکشی دارند؛ به‌گونه‌ای که این عوامل در مجموع ۵۶ درصد از واریانس احتمال خودکشی را تبیین می‌کنند. همچنین فشار روان‌شناختی و تجارب اولیه و منفی زندگی به‌تنهایی ۲۹ درصد از واریانس خود ادراکی مثبت و ۵۰ درصد از واریانس احساس به‌دام‌افتادگی را تبیین میکنند. نتیجه گیری: باتوجه‌به این نتایج میتوان گفت که پرورش خود ادراکی مثبت در مدارس و آموزش آن با خانوادهها به‌خصوص در مراحل حساس رشدی برای پیشگیری از خودکشی مهم است، زیرا این عامل در کاهش خودکشی نقش دارد.

https://www.socialpsychology.ir/article_245381_e1e5915b2fd7a0fa55eeaf7fb45d4051.pdf