پیش‌بینی گرایش به سوء‌مصرف مواد و اعتیاد به اینترنت بر اساس حمایت اجتماعی ادراک شده و سبک‌های کنار آمدن با استرس با میانجیگری هوش‌هیجانی در دانش آموزان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه روان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، رودهن، ایران.

2 عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی گرایش به سوء‌مصرف مواد و اعتیاد به اینترنت بر اساس حمایت اجتماعی ادراک شده و سبک‌های کنار آمدن با استرس با میانجیگری هوش‌هیجانی انجام شد.
روش: روش­ پژوهش حاضر، همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه آماری این پژوهش دانش آموزان متوسطه دوره دوم شهر تهران در سال تحصیلی 98-1397 بود. حجم نمونه آماری براساس روش پیشنهادی شوماخر و لوماکس(2004) تعداد400 نفر محاسبه شد که با روش نمونه­گیری در دسترس انتخاب شدند. افراد نمونه، پرسش­نامه­های اعتیاد به اینترنت یانگ (1998)، سوء‌مصرف مواد فرچاد و همکاران (1385)، هوش‌هیجانی برادبری– گریوز (2004)، حمایت اجتماعی­ادراک شده زیمت و همکاران (1988) و راهبردهای مقابله­ای لازاروس و فولکمن (1985) را تکمیل کردند. برای آزمون فرضیه­ها، از معادلات ساختاری استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که متغیرهای پیش بین حمایت اجتماعی (P≤0/05) و راهبردهای مقابله با استرس (P<0/001)، به‌طور مستقیم گرایش به مصرف مواد را پیش‌بینی کردند همچنین حمایت اجتماعی (P<0/001) و راهبردهای مقابله با استرس (P<0/001)، به‌طور مستقیم اعتیاد به اینترنت را پیش‌بینی کردند. اما هوش‌هیجانی رابطه مستقیم مثبت معنی‌داری با گرایش به سوء‌مصرف مواد و اعتیاد به اینترنت نداشت. یافته دیگر پژوهش نشان داد که راهبردهای مقابله­ای مساله مدار و حمایت اجتماعی از طریق هوش‌هیجانی بر گرایش به مواد اثر میانجیگری جزیی می­گذارند ولی بر اعتیاد به اینترنت اثر معنی­داری از طریق میانجیگری هوش‌هیجانی ندارند.
نتیجه گیری: با گسترش شبکه­های حمایت اجتماعی، آموزش راهبردهای مقابله­ای کارآمد و ارتقای هوش‌هیجانی می­توان از مواجهه نوجوانان با موقعیت­های خطرساز مصرف مواد و وابستگی افراطی به اینترنت پیشگیری کرد.
کلمات کلیدی: اعتیاد به اینترنت، حمایت اجتماعی، سبک‌های مقابله با استرس، سوء‌مصرف مواد، هوش هیجانی

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Prediction of substance abuse tendency and Internet addiction based on perceived social support and stress coping styles by mediating emotional intelligence

نویسندگان [English]

  • mohammadali taleghaninejad 1
  • Rahim Davari 2
  • Farah lotfikashani 1
1 Department of Psychology, Islamic Azad University, Roudehen Branch, Roudehen, Iran.
2 Ph.D.Assistant professor,Islamic Azad University Roudhen branch
چکیده [English]

Objective: This study aimed Prediction of substance abuse tendency and Internet addiction based on perceived social support and stress coping styles by mediating emotional intelligence. Methods:The current study method was a correlation with a structural equation design. The study population included secondary school students in Tehran in the academic year 2018-2019. The sample size consisted of four hundred (400) students that based on the proposed method of Schumacher and Lomax (2004) was considered. Participants were selected by an accessible sampling method. Yung internet addiction questionnaire (1998), drug abuse (Farchad et al., 2006), emotional intelligence questionnaire based on Bradbury - Graves (2004), perceived social support developed by Zimet and colleagues (1988), The Lazarus and Folkman’ ways of coping questionnaire (1985) were completed by sample subjects. To test the hypothesis, the structural equations were used.
Results: Findings suggest predictive variables of social support, stress coping strategies and emotional intelligence predict directly the tendency to drug abuse and internet addiction. Also, coping strategies and social support through emotional intelligence have a little meditative effect on the tendency to drug abuse but through the mediation have no significant effect on internet addiction.

کلیدواژه‌ها [English]

  • tendency to drug abuse
  • Internet addiction
  • perceived social support
  • stress coping styles
  • Emotional intelligence