تدوین برنامه آموزشی سازگاری اجتماعی و اثربخشی آن بر میزان قلدری دانش آموزان پسر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه ازاد سنندج

2 دانشگاه ازاد مهاباد

چکیده

مقدمه: در حال حاضر قلدری در مدارس یک پدیده همه‌گیر است  که  میلیون‌ها دانش‌آموز را تحت تأثیر قرار می‌دهد. بر همین اساس هدف از پژوهش حاضر تدوین برنامه آموزشی سازگاری اجتماعی و اثربخشی آن بر میزان قلدری دانش‌آموزان پسر دوره دوم متوسطه بود. روش: روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه مورد مطالعه پژوهش شامل کلیة دانش‌آموزان پسر دوره دوم متوسطه شهر بوکان در سال تحصیلی 97-1396 بودند که از طریق روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تعداد 30 نفر (15 نفر گروه آزمایش و 15 نفر گروه کنترل) انتخاب گردید و جهت جمع‌آوری داده‌ها به مقیاس قلدری ایلی نویز (2001) پاسخ دادند. گروه آزمایش طی 10 جلسه 90 دقیقه‌ای و به مدت 5 هفته متوالی (هر هفته 2 جلسه) تحت آموزش برنامه سازگاری اجتماعی قرار گرفتند و گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌های بدست آمده با استفاده از روش تحلیل کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که آموزش برنامة سازگاری اجتماعی بر کاهش قلدری دانش‌آموزان تأثیر معناداری داشته است (52/0=η، p<0/000، f= 28/94).  
نتیجه‌گیری: در مجموع نتایج حاکی از اثربخش بودن برنامه سازگاری اجتماعی به عنوان یک روش مؤثر در کاهش قلدری دانش‌آموزان پسر بود. پیشنهاد می‌شود که این برنامه در دستور کار متولیان آموزش و پرورش و نهادهای تربیتی جهت مقابله و کاهش رفتارهای افراد قلدر در مدارس قرار بگیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Compilation of social adjustment curriculum and its effectiveness on bullying rate of male students

نویسندگان [English]

  • masoud najari 1
  • hoshang jadidi 1
  • omid moradi 1
  • qumarth karimi 2
1 Department of Psychology, student phd in Islamic Azad University, sanandaj Branch
2 Department of Psychology, Assistant Professor in Islamic Azad University, Mahabad Branch
چکیده [English]

.Abstract
Introduction: School bullying is now an epidemic that affects millions of students. Accordingly, the purpose of this study was to develop a social adjustment curriculum and its effectiveness on the bullying rate of secondary school students.
Method: The research method was semi-experimental with pre-test and post-test design with control group. The study population consisted of all boys' secondary school students in the academic year of 1969-94. Using cluster sampling, 30 subjects (15 experimental and 15 control group) were selected and collected. The data responded to the Illinois bullying scale (2001). The experimental group received 10 sessions of 90 minutes and for 5 consecutive weeks (2 sessions per week) under the social adjustment program and the control group received no intervention. Data were analyzed using covariance analysis.
Results: The results of this study showed that social adjustment programs had a significant effect on student bullying (η = 0.52, p <0/000, f = 28/94).
Conclusion: Overall, the results showed the effectiveness of the social adjustment program as an effective method for bullying bullying in boys. It is suggested that this program be put on the agenda of custodians of education and educational institutions to counteract and reduce the behavior of bullying people in schools.

کلیدواژه‌ها [English]

  • social adjustment training
  • boy students
  • secondary school
  • Bullying

-  بیرامی، م؛ هاشمی، ت؛ فتحی آذر، ا. و علایی، پ. (1394). اثربخشی آموزش مدیرت شرم مبتنی بر برنامه PEGS در کاهش قلدری نوجوانان دختر. پژوهش های نوین روانشناختی، 10(39)، 1-23.

- بیرامی، م؛ هاشمی، ت؛ میر نسب، م. و کلیایی، ل. (1396). اثربخشی آموزش حل مسئله اجتماعی بر کاهش قربانی شدن دانش آموزان قربانی قلدری. فصلنامه نوآوری های آموزشی، 63(16)، 75-90.

- پورسید، س. ر؛ علیزاده، ح؛ کاظمی، ف؛ برجعلی، ا. و فرخی، ن. ع. (1396). تدوین برنامه علاقی اجتماعی درمانی و ارزیابی اثربخشی آن بر مهارتهای اجتماعی نوجوانان قلدر و قربانی. فصلنامه خانواده و پژوهش، 14(1)، 51-68.

- چالمه، ر. (1392). کفایت روانسنجی مقیاس قلدری ایلی نویز در دانش آموزان ایرانی: بررسی روایی، پایایی و ساختار عاملی. روش ها و مدل های روانشناختی، 3(11)، 39-52.

- حسینی، س. ع؛ هاشمی، ت؛ واحدی، ش. و اکبری، ک. (1395). اثربخشی آموزش شناختی ارتقا بر میزان قربانی شدن عاطفی دانش آموزان دختر قربانی قلدری دوره دوم متوسطه. پژوهشهای علوم شناختی و رفتاری، 1(10)، 63-76.

- خلیلی، ت؛ فرقدانی، آ. و شاطریان محمدی، ف. (1395). رویش روانشناسی، 5(2)، 71-92.

- دبیری، س؛ بیرامی، م؛ هاشمی نصرت آباد، ت. و بدری گرگری، ر. (1395). اثربخشی آموزش کفایت اجتماعی مبتنی بر مدل فلنر بر تاب آوری و میزان قربانی شدن دانش آموزان قربانی قلدری. پژوهشهای مشاوره، 15(59)، 119-141.

- شکوهی یکتا، م. و پرند، ا. (1384). اختلالات رفتاری کودکان و نوجوانان.تهران.نشر طیب

- صناعی، س؛ بحرینی بروجنی، م. و رئیسی سرتشنیزی، ع. (1396). بررسی اثربخشی آموزشهای مهارت زندگی بر کاهش قلدری دانش آموزان پسر دوره متوسطه اول. پژوهشهای انتظام اجتماعی، 9(3)، 219-241.

- گل پرور، ف. و بدری، ر. (1395). تحلیل کانونی رابطه باورهای معلمان درباره قلدری دانش آموزان با راهبردهای مدیریت رفتار در کلاس. مجله مطالعات روانشناسی تربیتی، 13(24)، 127-150.

- گلستان جهرمی، ف؛ شهنی ییلاق، م؛ بهروزی، ن. و امیدیان، م. (1396). بررسی تاثیر آموزش برنامه پیشگیری از قلدری بر سازگاری، همدلی و قلدری دانش آموزان دختر دوره اول متوسطه شهر اهواز. راهبردهای شناختی در یادگیری، 5(8)، 183-204.

- واحدی، شهرام؛ فتحی آذر، اسکندر. و گل پرور، فرشته. (1396). اثربخشی برنامه های ضد قلدری مدرسه بر توانمندی معلمان زن در مدیریت رفتار قلدری دانش آموزان. مجله ی اصول بهداشت روانی، 18(2)، 68-75.

 

-           Bachem, R., & Casey, P. (2018). Adjustment disorder: a diagnosis whose time has come. Journal of Affective Disorders, 227, 243-253.

 

-          Black, S., Weinles, D., & Washington, E. (2010). Victim strategies to stop bullying. Youth Violence and Juvenile Justice, 8(2), 138-147.

-           Boulton, M. J. Truman, M. Murray, L. (2008). Associations between peer victimization, fear of future victimization and disrupted concentration on class work among junior school pupils. British Journal Education Psychology; 78:473–89.

-          Espelage D. L., & Holt, M. (2001). Bullying and victimization during early adolescence: Peer influences and psychosocial correlates. Journal of Emotional Abuse, 2, 123–142.

 

-          Felipe, M. T. García, S. D. O. Babarro, J. M., & Arias, R. M. (2011). Social Characteristics in bullying Typology: Digging deeper into description of bullyvictim. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 3, (29), 869-878.

 

-          Fitzpatrick, K. M., Dulin, A., & Piko, B. (2010). Bullying and depressive symptomatology among low-income, African-American youth. Journal of Youth and Adolescence, 39(6), 634–645.

 

-          Hartley, M., Bauman, SH., Nixon, C. & Davis, S. (2015). Comparative Study of Bullying Victimization among Students in General and Special Education. Journal of Exceptional children, (45), 17-30.

 

-          Hawker D. S. J., Boulton M. J. (2000). Twenty years’ research on peer victimization and psychosocial maladjustment: A meta-analytic review of cross-sectional studies. Journal of Child Psychology and Development, 71, 543-562.

 

-          Henderson, N., Benard, B., Sharp-Light, N. (Eds.). (2000). Mentoring for Resiliency: Setting up Programs for Moving Youth from Stressed to Success. San Diego, CA: Resiliency In Action, Inc

 

-          Henningham, H.B., Gardner, J.M., & SusanWalker, S.Ch. (2009). Experiences of violence and deficits in academic achievement among urban primary school children in Jamaica. Child Abuse & Neglect, 33, 296-306.

 

-          Kagan, S. (2003). “Kagan structures for thinking skills retrieved.” Journal of personality and individual difference, 38, 1805-1812.

 

-          Kim, M. J.; Catalano, R. F.; Haggerty, K. P. and Abbott, R. D. (2011). “Bullying at elementary school and problem behavior in young adulthood: A study of bullying, violence, and substance use from age 11 to age 21”. Criminal Behavior and Mental Health, 21(2): 136-144.

 

-          Kochenderfer, B. & Ladd, G. (1997). Victimized children responses to peers; aggression: Behavior associated with reduced versus continued victimization, Development and Psychopathology, 9, 59-73.

 

-          Kumplaine, K. (1998). Bullying and psychiatric symptoms among elementary school-age children, Child abuse and neglect, 22(7): 705-717.

 

-          Liu, J. and Graves, N. (2011). “Childhood bullying: A review of constructs, concepts, and nursing implications”. Public Health Nursing, 28(6): 556-568.

 

-          Lomas J, Stough C, Hansen K, Downey LA. (2012). Brief report: Emotional intelligence, victimisation and bullying in adolescents. J Adolesc; 35(1): 207-211.

 

-          Marées, V.N., & Petermann, F. (2010). Bullying in German primary schools: Gender differences, age trends and influence of parents' migration and educational backgrounds. School Psychology International Journal, 31(2), 178-198.

 

-          Mayer, J. D., & Salovey, P. (1997). What is emotional intelligence? In P. Salovey & D. Sluyter (Eds.), emotional development and emotional intelligence: Educational implications.

 

-          McTernan W. P., Dollard M. F., LA Montagne A. D. (2013). Depression in the workplace: An economic cost analysis of depression-related productivity loss attributable to job strain and bullying. Work & Stress, 27, 321–338.

 

-          Menesini E., Nocentini A., Palladino B.E., Friesen A., Friesen S., Ortega R., Calmaestra, J. (2012). Cyberbullying definition among adolescents: A comparison across six European countries. Cyber psychology, Behavior and Social Networking. 15(9), 455–463.

 

-          Nezu, A. M., Nezu, C. M., & D’Zurilla, T. J. (2013). Problem-solving therapy: A treatment manual. New York: Springer Publishing Co.

 

-          Nordahl, J.K., Poole, A., Stanton, L., Walden, L.M., & Beran, T.N. (2008). A review of school-based bullying interventions. Democracy& Education, 18(1), 16-20.

 

-          Olweus, D. (1993). Bullying at School: What we know and what we can do. Cambridge, (1993) MA: Blackwell.

 

-          Papanikolaou, M. Chatzikosma, T. & Kleio, K. (2011). Bullying at school: The role of family. Procedia- Social and Behavioural Sciences, 29, 433-442.

 

-          Patchin, J.W., & Hinduja, S. (2011). Traditional and nontraditional bullying among youth: A Test of General Strain Theory. Youth & Society, 43(2), 727– 751.

 

-          Patrick H, Anderman LH, Bruening PS, Duffin LC. (2012). the role of educational psychology in teacher education: Three challenges for educational psychologists. J EducPsychol; 46: 71-83.

 

-          Polanin, M. and Vera, E. (2013). “Bullying prevention and social justice”. Theory into Practice, 52(4): 303-310.

 

-          Rigby K, Cox L (1996). The contribution of bullying at school and low self-esteem to acts of delinquency among Australian teenagers. Pers Individ Dif.21 (4):609-12.

 

-          Rothon, C. Head, J. Klineberg, E., & Stansfeld, S. (2011). Can social support protect bullied adolescents from adverse outcomes? A prospective study on the effects of bullying on the educational achievement and mental health of adolescents at secondary schools in East London. Journal of Adolescence, 34, (3), 579-588.

 

-          Sanders, C.E. & Phye, G. D. (2004). Bullying Implications for the Classroom. Elsevier Academic Press, San Diego, California.

 

-          Sekol, I., & Farrington, D.P. (2015). Psychological and background correlates of bullying in adolescent residential care. Journal of Social Work. Sage Online Publication.

 

-          Smith, P. K. (2014). Understanding school bullying: Its nature & prevention strategies (1st Ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications Ltd.

 

-          Solberg, M.E., & Olweus, D. (2003). Prevalence estimation of school bullying with the Olweus Bully/Victim Questionnaire. Aggressive Behavior, 29(3), 239-268.

 

-          Stein DJ, Koen N, Donald KA, Adnams CM, Koopowitz S, Lund C, et al. Investigating the psychosocial determinants of child health in Africa: the Drakenstein Child Health Study. Journal of Neuroscience Methods 2015; 252: 27-35.

 

-          Ttofi, M. M., & Farrington, D. P. (2008). Bullying: Short-term and long-term effects, and the importance of defiance theory in explanation and prevention. Victims and Offenders, 3, (2-3), 289-312.

 

-          Yang, S-J. Kim, J-M. Kim, S-W. Shin, I-S. Yoon, J-S. (2006). Bullying and victimization behaviors in boys and girls at South Korean primary schools. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry5:69–77.