عوامل مؤثر بر تمایل به گزارشگری مالی متقلبانه و نقش اخلاق پولی و تعهد اخلاقی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار حسابداری، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری حسابداری دانشکده مدیریت دانشگاه تهران،تهران ، ایران

3 استاد روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

مقدمه: هدف این مطالعه بررسی عوامل مؤثر بر تمایل به گزارشگری مالی متقلبانه و نقش اخلاق پولی و تعهد اخلاقی با استفاده از روش پژوهش آمیخته مبتنی بر روش تحلیل عاملی و مدل یابی معادلات ساختاری بوده است.
روش: این تحقیق با استفاده از روش دلفی و جامعه‌ی آماری شامل خبرگان حسابداری در حوزه گزارشگری مالی متقلبانه بوده که بر اساس نمونه کیری ملاک محور انتخاب‌شده‌اند. به‌منظور بررسی متغیرهای پژوهش از پرسش‌نامه تمایل رفتاری ایزن(2006)، پرسشنامه اخلاق پولی تانگ (1992) و پرسشنامه تعهد اخلاقی ایزن و بک (1991) استفاده‌شده است.
یافته ها: بر اساس یافته‌های پژوهش نگرش به رفتار ، کنترل رفتاری ادراک شده و اخلاق پولی اثر مثبت و معناداری بر تمایل به ارائه گزارشگری مالی متقلبانه دارد. همچنین تعهدات اخلاقی دارای رابطه منفی و معنی‌داری بر تمایل به گزارشگری مالی متقلبانه است. علاوه بر این هنجارهای ذهنی اثر معنی‌داری بر تمایل ندارد.
نتیجه‌گیری: بر اساس یافته ها می‌توان نتیجه‌گیری کرد که افزایش نگرش رفتاری،کنترل رفتار ادراکی و اخلاق پولی سبب افزایش تمایل به ارائه گزارشگری مالی متقلبانه می‌گردد و تعهدات اخلاقی این تمایل را کاهش می‌دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Factors affecting the intention to fraudulent financial reporting and the role of monetary ethics and moral obligation

نویسندگان [English]

  • gholamreza karami 1
  • farzad hajiazimi 2
  • majid saffarinia 3
1 Associate Professor of Accounting, Faculty of Management, University of Tehran, Tehran, Ir
2 phd student of Accounting, Faculty of Management, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Professor of Psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Introduction: The purpose of this study was to investigate the factors affecting the intention towards fraudulent financial reporting and the role of monetary ethics and ethical obligation through mixed research method based on factor analysis and structural equation modeling.
Method: This research was conducted using the Delphi method and the statistical community included accounting experts in the field of fraudulent financial reporting, selected on the basis of a criterion-based sample. In order to investigate the variables of the research, Ajzen behavioral intention Questionnaire (2006), Tang Money Ethics Questionnaire (1992) and Ajzen & Beck's Ethical obligation Questionnaire (1991) were used.
Results: According to research findings, attitudes toward behavior, perceived behavioral control and monetary ethics have a positive and significant effect on the intention to provide fraudulent financial reporting. Also, ethical obligations have a negative and significant relationship with the intention to financial reporting being fraudulent. In addition, subjective norms do not have a significant effect on the intention.
Conclusion: Based on the findings, it can be concluded that increased behavioral attitude, perceived behavioral control, and monetary ethics increase the intention to provide fraudulent financial reporting, and moral obligations reduce this intention.

کلیدواژه‌ها [English]

  • behavioral intentions
  • attitude to behavior
  • behavioral accounting
  • Moral Obligation
  • monetary ethic
  • fraudulent financial reporting

 

-          امیری، سهراب. (1397). نقش هویت اخلاقی و شناخت اخلاقی در قضاوت‌های اخلاقی شخصی و غیرشخصی سودگرایانه نوجوانان با تأکید بر جنسیت. دو فصلنامه علمی ـ پژوهشی شناخت اجتماعی،7(14)، 95-106.

-          شکیبایی، زهره؛ سمنانی، عذرا؛ گلی توانا، مریم. (1396). بررسی عوامل موثر بر تمایلات رفتاری نسبت به استفاده از فناوری اطلاعات در کارکنان مدارس الکترونیکی. فن آوری اطلاعات و ارتباطات در علوم تربیتی،8(2)، 57 – 86.

-          عاطفی، مرجان؛ برزگر، الهه .(۱۳۹۶). رابطۀ اخلاق پولی و ادراک اخلاقی دانشجویان حسابداری با درک اقدامات تردیدآمیز. اخلاق در علوم و فنّاوری. ۱۲ (۲) ،۱۱۷-۱۲۶.

-          غلام نیا، شیروانی؛ زینب، غفرانی پور، فضل اله؛ قراخانلو، رضا؛ کاظم نژاد، انوشیروان.(1394). تحلیل مسیر فعالیت بدنی زنان ساکن در شهرک‌های سازمانی تهران بر اساس نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده. علوم رفتاری ، 9( 2) ، 159 - 167.

-          فریدونی، زینب؛ برزگر، الهه. (1397). رابطه مشوق‌های مالی و جدیت در تمایل به افشای اعمال غیراخلاقی. اخلاق در علوم و فنّاوری. ۱۳ (۴) ،۶۹-۷۶.

-          کریمی، سعید. (1396). نقش نیمرخ شخصیت کارآفرینانه و عوامل انگیزشی در توسعه‌ی قصد کارآفرینانه‌ی دانشجویان کشاورزی در دانشگاه‌های غرب کشور. پژوهش‌های علوم شناختی و رفتاری،7(12)، 17 – 34.

-          کمیته تدوین استانداردهای حسابرسی. (1389). استاندارهای حسابرسی سایر خدمات اطمینان بخشی و خدمات مرتبط. سازمان حسابرسی.

-          هاشمی، تورج؛ آریانپور، الناز؛ ماشینچی، عباسی نعیمه. (1393). نقش جهت‌گیری اجتماعی بر رفتار اخلاقی با توجه به نقش میانجی معنویت. دو فصلنامه علمی ـ پژوهشی شناخت اجتماعی، 3(5)، 330-44.

-          Ajzen, I. (1988). Attitudes, Personality and Behaviour, Open University Press,

-          Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50, 179-211.

-          Ajzen, I. (1996). Social psychology: Handbook of basic principles. New York Guilford Press.

-          Ajzen, I. (2006). Constructing a TPB questionnaire: conceptual and methodological considerations.

-          Ajzen, I. and Fishbein, M. (1980). Understanding Attitudes and Predicting Social Behaviour, Englewood Cliffs, Prentice Hall, London.

-          Anderson, J. C., &Gerbing, D. W. (1988). Structural equation modeling in practice: A review and recommended two-step approach. Psychological bulletin, 103(3), 411.

-          Andreoni, J., B. Erard, and J. Feinstein. )1998(. An Investigation of the Theory of Planned Behavior and the Role of Moral Obligation in Tax Compliance. Journal of Economic Literature, 36 (2), 818–860.

-          Aronson, E., Wilson, T., Akert, R., & Sommers, S. (2016). Social Psychology. Pearson.

-          Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York, Henry Holt & Co.

-          Beck, L., & Ajzen, I. (1991). Predicting dishonest actions using the theory of planned behavior. Journal of Research in Personality, 25,285-301.

-          Benistant, J., & Villeval, M, C. (2019). Unethical Behavior and Group Identity in Contests .journal of economic psychology, 72, 128-155.

-          Bird,E,L.,Panterb,J., Bakerc,J., Jonesd,T., Ogilviebon,D.(2018).Preding walking and cycling behaviour change using an extended Theory of Planned Behaviour, Journal of Transport & Health, 10, 11-27.

-          Bobek, D., & Hatfield, R. (2003). An Investigation of the Theory of Planned Behavior and the Role of Moral Obligation in Tax Compliance, Behavioral Research in Accounting,15(1):13-38.

-          Carpenter, T.D. & Reimers, J.L. (2005). Unethical and Fraudulent Financial Reporting: Applying the Theory of Planned Behavior. Journal of Business Ethics. 60 (115), 115-129.

-          Chang, M, K.)1998(.Predicting Unethical Behavior: A Comparison of the Theory of Reasoned Action and the Theory of Planned Behavior. Journal of Business Ethics, 17, (16), 1825–1834.

-          Domino, M.A., Wingreen, S.C. & Blanton. (2015). Social Cognitive Theory: The Antecedents and Effects of Ethical Climate Fit on Organizational Attitudes of Corporate Accounting Professionals -A Reflection of Client Narcissism and Fraud Attitude Risk. Journal of Business Ethics, 131(2), 453-463.

-          Emma L, B, Panter, J., Baker, G., Jones, T, Ogilvie, D. (2018(.Predicting walking and cycling behaviour change using an extended Theory of Planned Behaviour. Journal of Transport & Health, 10, 11-28.

-          Erdem, A., Bardakci, S., & Erdem, Ş. (2018). Receiving online psychological counseling and its causes: A structural equation model. Current Psychology, 37(3), 591-601.

-          Fishbein, M. and Ajzen, I. (1975). Belief, Attitude, Intention and Behaviour: An Introduction toTheory and Research: Reading, Addison-Wesley Publishing Company, Boston, MA.

-          Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of marketing research, 18(1), 39-50.

-          Gazdag, B.A., Haude, M., Hoegl, M., Muethel, M. (2018). Correction to: I Do Not Want to Trust You, but I Do: on the Relationship between Trust Intent, Trusting Behavior, and Time Pressure. Journal of Business and Psychology .33.1-13.

-          Gbadamosi, G., & Joubert, P. (2005). Money ethic, moral conduct and work related attitudes: Field study from the public sector in Swaziland. Journal of Management Development, 24(8), 754-763.

-          Gilbert, J. A., & Tang, T. L. P. (1998). An examination of organizational trust antecedents. Public Personnel Management, 27, 321-33.

-          Godin, G., & Kok, G. (1996). The theory of planned behavior: A review of its applications to health-related behaviors. American Journal of Health Promotion, 11, 87-98.

-          Kwakye, T, O, Welbeck, E., Owusu, G, M, Y, .Anokye, F, K, (2018).Determinants of intention to engage in Sustainability Accounting & Reporting (SAR): the perspective of professional accountants. International Journal of Corporate Social Responsibility,3,3-11

 

-          Post, T. & Walma van der Molen, J.H. (2019). Development and validation of a questionnaire to measure primary school children’s images of and attitudes towards curiosity (the CIAC questionnaire).Motivation and Emotion,43(1), 159–178.

-          Randall, D.M., and A.M. Gibson. (1991). Ethical decision making in the medical profession: An application of the theory of planned behavior. Journal of Business Ethics, 10, 111–122.

-          Sawhney, G. & Cigularov, K.P. (2019). Examining Attitudes, Norms, and Control toward Safety Behaviors as Mediators in the Leadership-Safety Motivation Relationshi .Journal of Business and Psychology, 4, 237-257.

-          Schmidt, R. (1997). Managing Delphi surveys using nonparametric statistical techniques. Decision Sciences, 28(3), 763-774.

-          Sheppard, B.H., J. Hartwick, and P.R. Warshaw. (1988). the theory of reasoned action: A metaanalysis of past research with recommendations for modifications and future research. Journal of Consumer Research, 15, 325–343.

-          Sherman, S. J., & Fazio, R. H. (1983). Parallels between attitudes and traits as predictors of behavior. Journal of Personality, 51, 308-345.

-          Shimp, T.A., and A. Kavas. (1984). the theory of reasoned action applied to coupon usage. Journal of Consumer Research, 11, 795–809.

-          Sparks, P., Shepherd, R., & Frewer, L. J. (1995). Assessing and structuring attitudes toward the use of gene technology in food production: The role of perceived ethical obligation. Basic and Applied Social Psychology, 16(3), 267-285.

-          Sparks, P., Shepherd, R., Wieringa, N., & Zimmermanns, N. (1995). Perceived behavioural control, unrealistic optimism and dietary change: An exploratory study, 24, 243-255.

-          Srivastava, A., Locke, E. A., & Bartol, K. M. (2001). Money and subjective well-being: It’s not the money, it’s the motives. Journal of Personality and Social Psychology, 80(6), 959–971

-          Sussman, R., & Gifford, R. (2018). Causality in the Theory of Planned Behavior. Personality and Social Psychology Bulletin, 45(6), 920-933.

-          Tang T, L. (1995).The development of a short Money Ethic Scale: Attitudes toward money and pay satisfaction .Personality and Individual Differences, 19(6), 809-816.

-          Tang, T. L. P., & Chen, Y. J. (2008). Intelligence vs. wisdom: The love of money, Machiavellianism, and unethical behavior across college major and gender. Journal of Business Ethics, 52(1), 1-26.

-          Tang, T. L. P., & Chiu, R. K. (2003). Income, money ethic, pay satisfaction, commitment, and unethical behavior: Is the love of money the root of evil for Hong Kong employees? Journal of Business Ethics, 46, 13-30

-          Tang, T. L. P., Kim, J. K., & Tang, D. S. H. (2000). Does attitude toward money moderate the relationship between intrinsic job satisfaction and voluntary turnover? Human Relations, 53(2), 213-245.

-          Tang, T. L. P., Luna-Arocas, R., Quintanilla Pardo, I., & Tang, T. L. N. (2011). Materialism, love of money, and personal financial optimism in Spain. 12th European congrss of psychology, Turkey.