مدلسازی کیفی تاب آوری خانواده بر اساس رویکرد زمینه ای

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

مقدمه: این پژوهش با هدف تدوین مدلی ازتاب‌آوری خانواده مطابق با فرهنگ ایرانی انجام شده است. روش: این پژوهش به شیوه کیفی و با استفاده از رویکرد زمینه‌ای انجام شده است. 23 زوج با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای و از روی لیست افراد حاضر به همکاری بررسی شدند و داده‌ها با استفاده از مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته و تعاملی تا رسیدن به اشباع اطلاعات گردآوری شده است. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم-افزار MAXQDA10 استفاده گردید. یافته‌ها: در کدگذاری باز 155 کد اولیه به دست آمد که در کدگذاری محوری براساس شباهت موضوعی در 20 دسته موضوعی قرار داده شدند. در مرحله سوم یا کدگذاری انتخابی، تاب‌آوری خانواده به عنوان متغیر مرکزی یا اصلی شناخته شد. نتیجه‌گیری: مدل تاب آوری خانواده می تواند نقشه مفهومی ارزشمندی برای جهت دادن به دامنه وسیعی از خدمات بشری باشد. در تمام تلاش هایی که برای کمک به افراد، زوجین و خانواده ها برای مقابله و سازگاری در طول بحران و ناگواری ها صورت می گیرد، یک دیدگاه نظام دار درباره تاب‌آوری حائز اهمیت است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Qualitative modeling of family resilience based on underlying approach

نویسنده [English]

  • masod sadeghi
چکیده [English]

Objective: This study aimed developing a model of family resilience is done in accordance with Iranian culture. Methods: This qualitative study was conducted using the underlying approach. 23 couples were selected through multi-stage cluster sampling method and randomly from the list of persons willing to cooperate. and data were analyzed using semi-structured interviews and interactive to saturate the information was collected. MAXQDA10 software was used to analyze the data. Results: The 155 code was obtained in open coding axial coding based on the similarity in subject matter were placed in 20 categories. In the third stage or selective coding, family resilience was recognized as a central variable or original. Conclusion: The family resilienc can be a valuable concept mapping is to direct the full range of human services. In all efforts to help individuals, couples and families to cope and adapt to the hardships during the crisis takes place, a systematic view about resiliency is important.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Family Resilience
  • qualitative modeling
  • underlying approach

-   پورنواب، فرحناز.(1389). اثربخشی آموزش مبتنی بر عوامل تاب‌آوری و رضایت از زندگی گروهی از زنان دارای مشکلات زناشویی در شهر شیراز. پایان نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی، دانشگاه آزاد مرودشت.

-   حسام پور، مریم.(1388). نقش واسطه‌ای سبک‌های هویت در میان روابط اجتماعی و تاب‌آوری در دانشجویان دانشگاه شیراز. پایان نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی دانشگاه شیراز.

-   خداجوادی، رحم؛ آقابخشی، حبیب؛ رفیعی، حسن؛ عسگری، علی، بیان معمار، احمد؛ و عبدی زرین، سهراب.(1390). رابطه کارکرد خانواده و تاب‌آوری در برابر مصرف مواد در دانش آموزان پسر دبیرستانی مدارس پرخطر. مجله رفاه اجتماعی، 41(11): 444-421

-   رنجبر، مهدی.(1392). نقش میانجی گری جهت گیری هدف در رابطه بین انسجام و انعطاف پذیری خانواده و تاب‌آوری تحصیلی.پایان نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه آزاد.

-   روزگار، زهرا. (1391). رابطه بین تاب‌آوری و سبک­های مقابله­ای با استرس و رضایت از زندگی در دبیران زن آموزش و پرورش شیراز. پایان­نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی، دانشگاه آزاد مرودشت.

-   سعدآبادی، عصمت.(1389). بررسی پیش بینی تاب‌آوری فرزندان بر اساس الگوهای ارتباطی خانواده در دانش آموزان دوره دبیرستان شهر شیراز. پایان نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه آزاد مرودشت.

-      شفیع زاده، رقیه. (1391). رابطه تاب‌آوری با پنج عامل بزرگ شخصیت.مجله دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، 13(3): 102-95

 

-   صادقی، مسعود.(1392). تدوین مدل خانواده سالم و بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر این مدل بر سلامت خانواده، عملکرد خانواده و کیفیت رابطه زناشویی. پایان نامه دکتری مشاوره خانواده، دانشگاه اصفهان.

-   صادقی، مسعود؛ فاتحی زاده، مریم؛ احمدی، احمد؛ بهرامی، فاطمه؛ و اعتمادی، عذرا.(1393). تدوین مدل تاب‌آوری خانواده سالم به روش پژوهش آمیخته اکتشافی.مجلهروان‌شناسی خانواده، 1(1): 40-29

-   صیدی سارویی، محمد.(1392). رابطه هوش معنوی با کیفیت زندگی کاری و تاب‌آوری میان کارکنان دانشگاه شیراز. پایان نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی، دانشگاه آزاد مرودشت.

-   ظریفی، مجتبی.(1391). هنجاریابی پرسشنامه تاب‌آوری در میان دانش آموزان و دانشجویان ورزشکار و غیرورزشکار شهر تهران. پایان نامه کارشناسی ارشد تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه علامه طباطبایی.

-   عبادت پور، بهناز؛ نوابی نژاد، شکوه؛ شفیع آبادی، عبدالله؛ و فلسفی نژاد، محمدرضا.(1392). نقش واسطه‌ای کارکردهای خانواده برای تاب‌آوری فردی و باورهای معنوی و دلزدگی زناشویی. مجلهروش­ها و مدل­های روان‌شناختی، 3(13): 45-29

-   قره داغی قهرمانلو، آسیه.(1391). بررسی رابطه کیفیت زندگی و سبک‌های فرزندپروری والدین با سطح تاب‌آوری و عملکرد تحصیلی فرزندان آنان در منطقه 8تهران. پایان نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه الزهرا.

-      کشتکاران، طاهره. (1388). رابطه الگوهای ارتباطی خانواده با تاب‌آوری در دانشجویان دانشگاه شیراز. مجله دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، 11(39): 50-23

-      والش، فروما.(2006). تقویت تاب‌آوری خانواده. ترجمه: دهقانی، محسن؛ خواجه رسولی، محبوبه؛ محمدی، سمیه؛ و عباسی، مریم.(1395). تهران: دانژه.

-      Brown, O; Howcroft, G; Muthen, T.(2010). Resilience in families living with child diagnosed with hyperactivity/attention deficit disorder. South African journal of psychology. 40, 338-350#

-      Bermudez, m; & Mancini, A. (2012). Familias Fuertes: family resilience. Handbook of family resilience, pp 215-277#

-      Brown, O; Robinson, J. (2012). Resilience in remarried families. South African journal of psychology.42, 114-126#

-      Black, K; Lobo, M. (2008). A conceptual review of family resilience factors. Journal of Family Nursing, 14, 33-55#

-      Card, N; & Barnet, M.(2015). Methodological considerations in studying individual and family resilience. Family relations, 64, 120-133#

-      Card, N. A., & Toomey, R. B. (2012). Applying the social relations model to developmental research.In B. Laursen, T. D. Little, & N. A. Card (Eds.), Handbook of developmental research methods.(pp. 557 – 577). New York, NY: Guilford.#

-      Chrisman, J; Chua, J; & Steier, H. (2011). Esilience of family firms: an introduction. Ethos, 41, 411-439#

-      Henry, C; Morris, A; Harrist, A.(2015). Family resilience: moving into the third wave. Family relations,64(1) , 22-43#

-      Hooper, M. (2008). Defining and understanding parentification: Implications for all counselors. the ala-bama counseling association journal, 34, 34-43.#

-      Holroyd, E.(2005). Concept development of family resilience: a study of Korean families with a chronically ill child. journal of clinical nursing.13, 636-645#

-      Gavidia-Payne,S; Denny, B; Davis, K;Francis, A; &Jackson, M. (2015). Parental resilience: A neglected construct in resilience research. Clinical psychologist, 19, 111-121#

-      Goldstein, S., & Brooks, R. (2005). Defining a Clinical Psychology of Resilience. National Association of School Psychologists’ Communiqe, 33(5), 39-41.#

-      Kassis, W; Artz, S; Scombor, C; Scombor, E; &Moldenhaur,S.(2013). Finding the way out: A non-dichotomous understanding of violence and depression resilience of adolescents who are exposed to family violence. Child abuse & neglect, 37,181-199#

-      Masten, S., &Monn, R. (2015). Resilience in children and families: A call for integrated science,practice, and professional training. Family relations,64(1), 5 – 21.#

-      Manyena, S.(2006). The concept of resilience revisited disasters, jornal of clinical psychology, 62, 434-450#

-      Marsh, T.(2003). Family resilience surviving and thriving. Office of mental health and substance abuse services#

-      Metze, R; Kwekkeboom, R; & Abma . (2015). The potential of family group conferencing for the resilience and relational autonomy of older adults. Journal of Aging Studies, 34, 68-81#

-      Marriott, C; Giachritsis, C; & Harrop, C. (2013). Factors Promoting Resilience Following Childhood Sexual Abuse: A Structured, Narrative Review of the Literature. Child abuse review. 23, 17-34#

-      Ogelman, H; &Erol, A.(2015). Examination of the predicting effect of the resiliency levels of parents on the resiliency levels of preschool children. Procedia social and behavioral sciences, 186, 461-466#

-      Sixbey, M,T.(2005).Development of the family resilience assessment scale to identify family resilience constructs.Adissertation presented to the graduate school of the university of Florida in partial fulfillment of the requirements for the degree of doctor of philosoghy, university of Florida.#

-      Simon, J.B., Murphy, J.J., & Smith, S.M. (2005). Understanding and fostering family

-      resilience. The Family journal: counseling and therapy for couples and families, 13,427-436#

-      Szapocznik J, Hervis O, Schwartz SJ.( 2013). Brief strategic family therapy for adolescent drug abuse. Bethesda, MD: National Institute on Drug Abuse.#

-      Tschann, M;Kaiser, P; Chesney, M; Alkon, A; &Boyce,W.(1996). Resilience and vulnerability among preschool children: family functioning, temperament, and behavior problems. Journal of the american academy of child & adolescent psychiatry, 35, 184-192#

-      Walsh, F. (2002). A family resilience framework: Innovative practice applications. Family relations, 51, 130-137.#

-      Walsh, F. (2007). Traumatic loss and major disasters: Strengthening family and community resilience. Family process, 46, 207 – 227.#

-      Walsh, F. (2011). Family resilience: A collaborative approach in response to stressful life challenges. In S. Southwick, D. Charney, B. Litz,&M. Freedman (Eds.), Resilience and mental health: Challengesacross the life span. (pp. 149 – 161). New York, NY: Cambridge University Press.#

-      Wen, Y; & Hanley, J.(2015). Rural-to-urban migration, family resilience, and policy framework for social support in China. Asian social work and policy review,9, 18-28.#

-      Yoon, Y; Newkirk, K; & Perry-Jenkins, M. (2015). Parenting stress, dinnertime rituals, and child well-being in working-class families. Family relations, 64(1), 93 – 107.#