نویسنده = زهره رافضی
روانشناسی اجتماعی

مقایسه بازشناسی هیجانی و کارکردهای اجتماعی در سه گروه از کودکان با برو‌ن‌ریزی هیجانی، درون‌ریزی هیجانی و بهنجار

دوره 15، شماره 59، پاییز 1404، صفحه 17-32

https://doi.org/10.22034/spr.2025.475428.2009

زهره رافضی، معصومه فاتحی خان قشلاقی

چکیده مقدمه: بازشناسی هیجانی و کارکردهای اجتماعی از مؤلفه‌های بنیادین رشد اجتماعی- عاطفی در دوران کودکی به شمار می‌روند که نقش تعیین‌کننده‌ای در کیفیت روابط بین‌فردی، سازگاری رفتاری و سلامت روانی دارند. هدف پژوهش حاضر، بررسی و مقایسه سطح بازشناسی هیجانی و کارکردهای اجتماعی در سه گروه از کودکان دارای الگوهای متفاوت ابراز هیجانی، شامل برون‌ریزی هیجانی، درون‌ریزی هیجانی و کودکان بهنجار بود.
روش: این مطالعه به شیوه علی‌- مقایسه‌ای انجام گرفت. جامعه آماری پژوهش را کلیۀ دانش‌آموزان پایۀ ششم ابتدایی در منطقه فردیس شهر کرج در سال تحصیلی ۱۴۰۲۱۴۰۱ تشکیل می­دادند که از میان آن‌ها، ۹۰ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به صورت هدفمند در سه گروه هم اندازه جایگزین شدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل سیاهه رفتاری کودک آخنباخ (2002) برای طبقه‌بندی اختلالات رفتاری، آزمون بازشناسی هیجانی چهره اکمن (1976) برای سنجش توانایی شناسایی هیجانات پایه، و مقیاس کارکرد اجتماعی انطباقی کودکان و نوجوانان پرایس و همکاران (2002) برای ارزیابی ابعاد عملکرد اجتماعی کودکان بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیری مورد تحلیل قرار گرفتند.
یافته‌ها: نتایج حاکی از وجود تفاوت معنا‌دار میان سه گروه در هر دو متغیر مورد بررسی بود (p<0.01) . به‌طور خاص، کودکان بهنجار در شاخص‌های کارکرد اجتماعی عملکرد بهتری نسبت به همتایان دارای اختلالات هیجانی داشتند، در حالی که کودکان با برون‌ریزی هیجانی نمرات بالاتری در بازشناسی هیجانی نسبت به گروه‌های دیگر کسب کردند.
نتیجه‌گیری: این یافته‌ها نشان می‌دهند که اختلال در تنظیم هیجانات لزوماً به معنای ناتوانی در شناسایی آن‌ها نیست، بلکه تفاوت در نحوه تفسیر، پردازش و به‌کارگیری این اطلاعات در بافت تعاملات اجتماعی، عامل تعیین‌کننده در افت عملکرد اجتماعی کودکان دارای مشکلات هیجانی است. از این‌رو، توجه به مداخلات آموزشی- درمانی با هدف بهبود یکپارچگی هیجانی و اجتماعی در این گروه از کودکان ضرورت دارد. همچنین انجام پژوهش‌های آینده با استفاده از طرح‌های طولی و روش‌های ترکیبی برای تعمیق درک این روابط توصیه می‌شود.
 

روانشناسی اجتماعی

پیش‌بینی اعتیاد به اینترنت براساس انواع چشم‌انداز ‌زمانی و الگوهای روابط‌موضوعی در دانش‌آموزان

دوره 14، شماره 55، پاییز 1403، صفحه 37-48

https://doi.org/10.22034/spr.2024.429237.1928

سیده یاسمن حسینی، زهره رافضی

چکیده مقدمه: نگرش فرد نسبت به زمان و روابط کودکی وی می­تواند نقش مهمی در تمایلات رفتاری هنجار، نابهنجار و ‌در نتیجه رفتارهای اعتیادی وی داشته باشد؛ بنابراین هدف از این پژوهش پیش­بینی اعتیاد به اینترنت براساس انواع  چشم­انداز زمانی و الگوهای روابط موضوعی بود.
روش: روش پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی بود و جامعه آماری این پژوهش تمامی دانش­آموزان دختر دوره اول متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی1400-1401 بودند که از میان آنها 311 نفر با شیوه نمونه گیری در دسترس به عنوان نمونه پژوهشی انتخاب شدند. داده­های پژوهش از طریق پرسشنامه­های اعتیاد به اینترنت (یانگ، 1998)، چشم­انداز زمانی(زیمباردو، 1999) و روابط موضوعی(بل، 1995) جمع آوری شدند و با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چند متغیره مورد تحلیل قرار گرفتند.
یافته­ ها: نتایج حاصل از تحلیل داده­ ها نشان داد که  از چشم ­اندازهای زمانی، حال لذت­گرا، گذشته­ گرایی مثبت و آینده­ نگری هدفمند، و از روابط موضوعی خودمحوری توانستند اعتیاد به اینترنت را در دانش­ آموزان دختر به طور معناداری پیش­بینی ­کنند. رابطه بین اعتیاد به اینترنت و چشم ­انداز زمانی حال( لذت گرا و جبرگرا) ، گذشته­ گرایی منفی با اعتیاد به اینترنت، مثبت و معنادار و با سایر چشم ­اندازهای زمانی منفی و معنادار بود. رابطه بین اعتیاد به اینترنت و همه الگوهای روابط­ موضوعی یعنی خودمحوری، بیگانگی و بی­ کفایتی اجتماعی و دلبستگی ناایمن نیز مثبت و معنادار بود (0.05≥ P).
نتیجه ­گیری:  با توجه به تأیید نقش چشم‌انداز زمانی و روابط­ موضوعی در پیش ­بینی اعتیاد به اینترنت افراد، پیشنهاد می­ شود در پیشگیری از اعتیاد به اینترنت به این متغیرها بیشتر توجه شود.

پیش‌بینی تمایل به خرید اینترنتی بر اساس ویژگی‌های شخصیتی: مدل صفات هگزاکو

دوره 9، شماره 35، پاییز 1398، صفحه 21-32

زهره رافضی، پوریا یگانه

چکیده مقدمه: ویژگی­های شخصیتی همواره یکی از مهمترین پیش بینی­کننده­های رفتار مصرف کننده، به ویژه رفتارهای مرتبط با خرید به شمار می­آمده است. با توجه به اهمیت ویژگی­های شخصیت در پیش­بینی رفتار خرید، مطالعه حاضر با هدف پیش‌بینی تمایل به خرید اینترنتی بر اساس ویژگی­های شخصیتی افراد انجام شده است.
روش: پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی بود جامعه آماری کلیه افراد 18 ساله شهر کرج بودکه از میان آنها (50 زن – 50 مرد) به روش نمونه­گیری در دسترس انتخاب و به آزمون­های خرید اینترنتی و پرسشنامه ویژگی­های شخصیتی هگزاکو پاسخ دادند. در نهایت داده­ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چند متغیره تجزیه و تحلیل شد.
یافته­ها: یافته­های پژوهش نشان داد که برون‌گرایی و گشودگی­به تجربه با تمایل به خرید اینترنتی رابطه مثبت معناداری دارد و سایر ویژگی­های شخصیتی با تمایل به خرید اینترنتی رابطه معناداری ندارند. نتایج تحلیل رگرسیون چند متغیره نیز نشان داد که برون‌گرایی و گشودگی به تجربه، توانستند در مجموع 27 درصد از واریانس­های تمایل به خرید اینترنتی را پیش­بینی کنند (01/0≥P).
نتیجه­گیری: با توجه به رابطه ویژگیهای شخصیتی با تمایل به خرید اینترنتی افراد پیشنهاد می­شود که برای جذب مشتریان اینترنتی و افزایش تمایل به خرید اینترنتی افراد، از راهکارهای متناسب با ویژگیهای شخصیتی استفاده شود.
کلمات کلیدی: تمایل به خرید اینترنتی، ویژگی‌های شخصیتی، مدل صفات هگزاکو