پژوهش های روانشناسی اجتماعی

پیش‌بینی اعتیاد به اینترنت براساس انواع چشم‌انداز ‌زمانی و الگوهای روابط‌موضوعی در دانش‌آموزان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سیده یاسمن حسینی 1
زهره رافضی 2

1 لیسانس روانشناسی دانشگاه علامه طباطبایی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی دانشگاه علوم پزشکی آزاد

2 استادیار روانشناسی گروه روانشناسی بالینی دانشگاه علامه طباطبایی

https://doi.org/10.22034/spr.2024.429237.1928
چکیده
مقدمه: نگرش فرد نسبت به زمان و روابط کودکی وی می­تواند نقش مهمی در تمایلات رفتاری هنجار، نابهنجار و ‌در نتیجه رفتارهای اعتیادی وی داشته باشد؛ بنابراین هدف از این پژوهش پیش­بینی اعتیاد به اینترنت براساس انواع  چشم­انداز زمانی و الگوهای روابط موضوعی بود.
روش: روش پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی بود و جامعه آماری این پژوهش تمامی دانش­آموزان دختر دوره اول متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی1400-1401 بودند که از میان آنها 311 نفر با شیوه نمونه گیری در دسترس به عنوان نمونه پژوهشی انتخاب شدند. داده­های پژوهش از طریق پرسشنامه­های اعتیاد به اینترنت (یانگ، 1998)، چشم­انداز زمانی(زیمباردو، 1999) و روابط موضوعی(بل، 1995) جمع آوری شدند و با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چند متغیره مورد تحلیل قرار گرفتند.
یافته­ ها: نتایج حاصل از تحلیل داده­ ها نشان داد که  از چشم ­اندازهای زمانی، حال لذت­گرا، گذشته­ گرایی مثبت و آینده­ نگری هدفمند، و از روابط موضوعی خودمحوری توانستند اعتیاد به اینترنت را در دانش­ آموزان دختر به طور معناداری پیش­بینی ­کنند. رابطه بین اعتیاد به اینترنت و چشم ­انداز زمانی حال( لذت گرا و جبرگرا) ، گذشته­ گرایی منفی با اعتیاد به اینترنت، مثبت و معنادار و با سایر چشم ­اندازهای زمانی منفی و معنادار بود. رابطه بین اعتیاد به اینترنت و همه الگوهای روابط­ موضوعی یعنی خودمحوری، بیگانگی و بی­ کفایتی اجتماعی و دلبستگی ناایمن نیز مثبت و معنادار بود (0.05≥ P).
نتیجه ­گیری:  با توجه به تأیید نقش چشم‌انداز زمانی و روابط­ موضوعی در پیش ­بینی اعتیاد به اینترنت افراد، پیشنهاد می­ شود در پیشگیری از اعتیاد به اینترنت به این متغیرها بیشتر توجه شود.

کلیدواژه‌ها

اعتیاد به اینترنت
روابط‌موضوعی
چشم‌انداز ‌زمانی
دانش‌آموزان

موضوعات

عنوان مقاله English

Predicting Internet Addiction Through Various Time Perspectives and Object Relations in Students

نویسندگان English

Seyedeh Yasaman Hosseini 1
Zohreh Rafezi 2
1 Bachelor of Psychology at Allameh Tabatabai University Master's degree in clinical psychology, Azad University of Medical Sciences
2 Assistant Professor of Psychology, Department of Clinical Psychology, Allameh Tabatabai University
چکیده English

Introduction: An individual's attitude toward time and their childhood relationships can significantly influence their behaviors, both normal and abnormal, as well as their tendencies toward addiction. This research aims to predict internet addiction by examining various types of time perspectives and patterns of object relations.
Method: This study was descriptive and correlational in nature, focusing on first-year female secondary school students in Tehran during the 2021-2022 academic year. From this population, 311 students were selected as the research sample using convenience sampling. Data were collected through three instruments: the Internet Addiction Questionnaire (Young, 1998), the Time Perspective Inventory (Zimbardo, 1999), and the Object Relations Inventory (Bell, 1995). The data were analyzed using Pearson's correlation coefficient and multiple regression analysis.
Findings: The results of the data analysis indicated that among the different time perspectives, a hedonistic present orientation, a positive past perspective, and a goal-oriented future outlook, along with self-centeredness in object relations, significantly predicted internet addiction among female students. The relationship between internet addiction and both hedonistic and fatalistic present time perspectives, as well as negative past orientation, was found to be positive and significant. Conversely, the relationship with other time perspectives was negative and significant. Additionally, internet addiction showed a positive and significant relationship with all patterns of object relations, including self-centeredness, alienation, social incompetence, and insecure attachment (P ≤ 0.05).
Conclusion: Given the confirmed role of time perspective and object relations in predicting internet addiction, it is recommended that these 

کلیدواژه‌ها English

Internet addiction
object relations
time perspective
students

مقدمه

طی سالیان اخیر، افزایش قابل توجهی در استفاده جهانی از اینترنت وجود دا شته­است، به طوریکه این فناوری به بخشی جدایی­ناپذیر از زندگی روزمره انسان­ها تبدیل شده­است(سینگ [1]و همکاران،2022). فقط تا آوریل 2024، تعداد کاربران اینترنت در سطح جهانی به بیش از 5.2 میلیارد نفر رسید که معادل حدود 65 درصد از جمعیت جهان است. از این تعداد، بیش از 4.8 میلیارد نفر کاربر شبکه‌های اجتماعی بودند. همچنین، تعداد کاربران اینترنت در ایران در ژانویه 2024 به حدود 75 میلیون نفر تخمین زده شده است ( استتیستا[2]، 2024). همینطور که از این آمارها پیدا است، جمعیت عظیمی در دنیا از اینترنت استفاده می­کنند؛ ولی متأسفانه استفاده از اینترنت با وجود مزایای بی­شمار و تحولات مثبتی که در زمینه ارتباطات ایجاد کرده­است، عوارض خطرناکی را به همراه دارد. یکی از مخرب­ترین عوارض آن اعتیاد اینترنتی[3] است (بیرامی و همکاران، 1393؛ حامدنیا و همکاران،1401). به نظر می­رسد شرایط اپیدمی کرونا و گستردگی استفاده از اینترنت توسط دانش­آموزان و دانشجویان، سبب فراگیرتر شدن این مسئله در این قشر شده باشد( دانگ و ژنگ[4]،2020) دانشجویان برای اهدافی همچون استفاده از کتابخانه مجازی، انجام پژوهش­ها و مطالعات و فعالیت­های تفریحی به استفاده از اینترنت نیاز دارند و به دلیل سهولت و دسترسی، بیشتر مستعد اعتیاد به اینترنت هستند (نایانیکا و بارمولا[5]، 2015؛ هسیه[6]و همکاران، 2019؛ ژانگ[7] و همکاران،2023). مطالعات اخیر در خصوص اعتیاد دانش­آموزان به اینترنت نیز مؤید روند رو به افزایش این پدیده در بین دانش­آموزان است ( آیدمیر[8]، 2018). شرایط اپیدمی کرونا نیز به دلیل برگزاری کلاس­های مدارس به صورت مجازی و انجام تکالیف و برگزاری امتحانات به صورت آنلاین باعث استفاده­ی بیش از پیش دانش­آموزان از اینترنت شد که با پیامدهای منفی بسیاری مانند افت عملکرد تحصیلی و اضطراب امتحان دانش­آموزان همراه است ( تمنایی­فر و همکاران، 1392؛ صدوقی و محمدصالحی، 1396؛ رحمتی،1397؛ گراوند و نظری،1401؛  کاس و لوپز- فرناندز[9]، 2016).

باتوجه به گستردگی و اهمیت اعتیاد به اینترنت، بررسی عواملی که می­تواند افراد را مستعد این اختلال کند همواره مورد توجه متخصصان بوده­است. یکی ازعوامل تأثیرگذار و مهم که کمتر مورد توجه پژوهشگران  قرار گرفته­است، چشم­انداز زمان[10] است (زیمباردو[11] و بوید [12]، 2008). چشم­انداز­ زمانی به جهت­گیری و نگرش فرد نسبت به زمان اطلاق می­شود که بر نحوۀ ادراک فرد در مورد گذشته، حال و آینده تأثیر می­گذارد و شامل تجربه و تفسیر آنها از زمان در زندگی می­شود (استولارسکی[13] و همکاران، 2015؛ زیمباردو و بوید، 1999). این نگرش اغلب روند ناهشیارانه­ای دارد و باعث پیوند جریان مستمر تجارب شخصی و اجتماعی به مقوله­های زمانی می­شود؛ بدین طریق که به این وقایع معنا می­دهد یا به آن انسجام می­بخشد. چشم­انداز زمان باعث شکل دادن اهداف افراد می­شود و نقش مهمی در شکل دادن رفتارهای آنها دارد (زیمباردو، 1999؛ به نقل از هارفورد[14]، 2011، گلستانه و همکاران، 1395)؛ برای مثال از آنجایی که افراد حال‌گرا بر لذت‌ها و نیازهای فوری تمرکز دارند، بیشتر در معرض رفتارهای اعتیادی از جمله اعتیاد به اینترنت هستند زیرا این افراد ممکن است استفاده افراطی از اینترنت را به عنوان یک منبع سریع و آسان برای دسترسی به لذت‌ها و تفریحات تجربه کنند. ( زیمباردو و بوید،2005). از سوی دیگر، افراد با چشم‌انداز آینده‌نگر به دلیل توجه به پیامدهای بلندمدت، ممکن است از رفتارهای اعتیادی اجتناب کنند و کنترل بیشتری بر استفاده از اینترنت خود داشته باشند( دوکرتی و بریس[15]، 2010)

به تازگی، چشم انداز زمان در پژوهش­های بالینی بسیاری به کار رفته است و نتایج آن پژوهش­ها بیانگر نقش اساسی این مفهوم در حیطه­هایی مانند اعتیاد و مصرف مواد مخدر، سلامت دندان و ... است (براتی، 1394). برای نمونه شفیع خانی و همکارانش (1395) در پژوهش خود نشان دادند که چشم­انداز زمان عامل مهم و کلیدی در اعتیاد به مصرف مواد است و میان گرایش به سوءمصرف مواد مخدر با چشم­انداز زمانی گذشته­نگر منفی، حال­لذت­طلب و حال­ جبرگرا، رابطه مثبت و با چشم­انداز زمانی آینده­نگر رابطه منفی وجود دارد. همچنین فینان[16] و همکاران(2022) در پژوهش خود روی رابطه اعتیاد و چشم­انداز زمانی دریافتند احساسات مثبت‌تر نسبت به زمان با استفاده کمتر از مواد مرتبط بود و برعکس، احساسات منفی‌تر نسبت به زمان با استفاده بیشتر از مواد همراه بود. این یافته‌ها به‌ویژه برای شرکت‌کنندگانی که احساسات مثبت و منفی قوی‌تری نسبت به دوره‌های زمانی گذشته و حال داشتند، بیشتر مشهود بود. پژوهش کیانی و براتی(1396) نیز نشان داد که احتمال اعتیاد به اینترنت در افرادی با چشم­انداز زمانی گذشته­نگر­منفی، حال جبرگرا و حال لذت­گرا نسبت به افرادی با چشم انداز زمانی آینده­­نگر هدفمند بیشتر است.

از دیگر عوامل مؤثر بر اعتیاد به اینترنت روابط­موضوعی است. این متغیر همانند چشم­انداز زمان بر رفتار افراد اثر قابل توجهی دارد. در نظریه روابط­موضوعی فرض بر این است که الگوهای ذهنی روابط کودک به واسطه­ی تجارب اولیه با مراقبان شکل می­گیرد و با رشد و تحول پیچیده­تر می­شود. این الگوها در سراسر زندگی نسبتاً ثابت باقی می­مانند. طبق این نظریه مهارت­های ارتباطی ما ریشه در دلبستگی اولیه ما با والدین، بویژه مادر دارد و بسیاری از آسیب­ها براساس الگوهای روابط موضوعی­ درونی­شده قابل تبیین است (سیچتی و کوهن[17]، 2006). روابط­موضوعی می­تواند به صورت الگوهای دلبستگی نا­ایمن[18]، بیگانگی[19]، بی­کفایتی اجتماعی[20] و خودمحوری[21] مشاهده شود. در ایران در خصوص رابطه بین اعتیاد به اینترنت و روابط­موضوعی پژوهشی که به صورت همزمان تمامی اشکال آن را مورد بررسی قراردهد صورت نگرفته­است اما پژوهش­هایی در خصوص رابطه برخی از اشکال آن به صورت مستقیم و غیرمستقیم انجام شده­است. برای مثال؛ در پژوهشی نشان داده شد اعتیاد به اینترنت با سبک دلبستگی ایمن رابطه منفی و با سبک دلبستگی ناایمن دو­سوگرا و اجتنابی رابطه مثبت دارد( یی­چنگ[22] و همکاران، 2005؛ شی و می[23]، 2014). بنابراین افراد وابسته به فضاهای مجازی و اینترنت ممکن است دارای سبک­های دلبستگی ناایمن بوده و در روابط شخصی، هیجانی و اجتماعی خود دچار مشکلاتی باشند( ترووالا[24] و همکاران، 2019). در پژوهشی مرتبط با مهارت­های اجتماعی نیز نشان داده شده بودکه اکثر افرادی که در مهارت­های اجتماعی مشکل دارند برای رفع این مسئله به استفاده بیش­ازحد از فضای مجازی پناه می­برند( هارجی[25] و همکاران، 2013؛ ساوسی و آیسان[26]، 2017؛ جوزی و همکاران،1401). افراد دارای اعتیاد به اینترنت درجات مختلفی از رفتارهای روانی اجتماعی مانند احساس بیگانگی با خود، احساس ضعف و ناتوانی در انجام امور، رفتار ناهنجار اجتماعی، اجتماع­گریزی، درون­گرایی و رفتار­ احساسی را از خود نشان می­دهند ( رزاقی و همکاران، 1396). همان طور که بیان شد روابط موضوعی نقش مهمی در در شکل­گیری سبک ارتباطی و رفتاری افراد دارد از این رو می­تواند در رفتارهای افراطی نظیر اعتیاد به اینترنت نقش مهمی ایفا کند.

به طور کلی باتوجه به فراگیری گسترده و پیامدهای بسیار منفی اعتیاد به اینترنت مانند تغییر دادن سبک زندگی به منظور صرف زمان بیشتر در اینترنت، بی توجهی به سلامت خود در نتیجه­ی کار با اینترنت، کاهش روابط اجتماعی، نادیده گرفتن خانواده و دوستان، مشکلات تحصیلی و غیره  و نقش چشم انداز زمانی و روابط موضوعی درشکل­دهی به رفتارهای هنجار و نابهنجار افراد، پژوهش حاضر با قصد پاسخگویی به این سئوال که آیا می­توان بر اساس چشم­انداز زمانی و روابط­موضوعی، اعتیاد به اینترنت را در دانش­آموزان پیش­بینی کرد، طراحی و انجام شد.

روش

پژوهش حاضر با روش همبستگی انجام شد. جامعه آماری این پژوهش، کلیه دانش­آموزان دختر مقطع متوسطه اول شهر تهران در سال تحصیلی 1401_1400 بودند که از میان آنها 311 نفر به صورت نمونه­گیری دردسترس به عنوان نمونه پژوهشی انتخاب شدند. لازم به ذکر است که حداقل حجم نمونه برای پژوهش حاضر براساس فرمول گرین ( N > 50+8m ) محاسبه شد ( تاباکنیک [27]و فیدل[28]، 2013). در این فرمول بجای حرف N تعداد متغیرهای پیش­بین یعنی عدد 9 (5 نوع چشم­انداز زمانی و 4 نوع روابط موضوعی) گذاشته شد و حداقل حجم نمونه 122نفر تخمین زده شد. با احتمال ریزش و به منظور بالا رفتن اعتبار پژوهش حاضر نمونه بزرگ­تری در نظر گرفته شد و به دلیل غیرحضوری بودن مدارس در شرایط کرونا پرسشنامه­ها به صورت آنلاین در اختیار شرکت کنندگان قرارگرفت. در نهایت داده­های جمع­آوری­شده با استفاده از روش همبستگی پیرسون و رگرسیون چند متغیره تحلیل شد.

ابزارهای پژوهش

برای جمع آوری داده های پژوهش از پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ، پرسشنامه چشم­انداز زمانی زیمباردو و پرسشنامه روابط­موضوعی بل استفاده شد.

  1. پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ[29]: این ابزار توسط کیمبرلی یانگ در سال 1998 ارائه شد. این پرسشنامه 20 سئوال دارد و به روش لیکرت نمره­گذاری می­شود .هرآزمودنی باید به هر یک از سؤالات روی مقیاس لیکرت 5 درجه­ای شامل «به ندرت» (1)، « گاهی اوقات» (2)، «اغلب» (3)، « بیشتر اوقات» (4)، « همیشه» (5) پاسخ بدهد. دامنه نمرات این آزمون از 20 تا 100 است که نمره­ی بیشتر، نشان دهنده­ی وابستگی بیشتر به اینترنت و شدیدتر بودن مشکلاتی است که در نتیجه­ی استفاده مفرط از آن برای شخص به وجود آورده است. برای ارزیابی نمره حاصل، از دستورالعمل یانگ استفاده گردیده است به این معنی که نمرة 20 تا 49 نشان­دهنده عدم اعتیاد به اینترنت، نمره 50 تا 79 نشان­دهنده کاربر در معرض اعتیاد به اینترنت و نمره 80 تا 100 نشان دهنده­ی اعتیاد به اینترنت است. همچنین، این پرسشنامه استاندارد است و پایایی آن در مطالعات یانگ با آلفای کرونباخ 90/0 گزارش شده است. نسخه فارسی این مقیاس نیز در ایران مورد استفاده قرار گرفته و قاسم زاده (1390) پایایی آن را با آلفای کرونباخ 88/0 تأیید کرده است. در پژوهش حاضر نیز آلفای کرونباخ این پرسشنامه 921/0 بدست آمد.
  2. پرسشنامه چشم­انداز زمانی زیمباردو[30]: پرسشنامه چشم انداز زمان دارای ۶۶ سئوال است و توسط زیمباردو (1999) طراحی و ساخته شده است. هدف این پرسشنامه ارزیابی چشم­انداز زمان در افراد گوناگون است و 5 نوع رویکرد به زمان (دیدگاه­های زمانی گذشته منفی، گذشته­ مثبت، حال لذت­گرا، حال جبرگرا، آینده) را بر اساس طیف لیکرت از بسیارنادرست (1) تا بسیاردرست (5) ) مورد سنجش قرار می­دهد. البته نمره­گذاری سئوالات 9،24،25،41،56،61 به صورت برعکس یعنی بسیارنادرست (5) تا بسیاردرست (1) انجام می­شود. بوید و زیمباردو (1999) این مقیاس را بر روی 1034 نفر از دانشجویان دانشگاه­های سان ماتئو، استنفورد، سان فرانسیسکو و مدارس عمومی شهرستان سان ماتئو اجرا نموده­اند و ضریب پایایی آن را بین63/0 تا 84/0 در نمونه­های مختلف گزارش کرده­اند. ضرایب آلفای گزارش شده برای هریک از رویکردهای گذشته منفی 82/، گذشته مثبت 80/0، حال لذت­گرا 79/0، حال جبرگرا 74/0 و آینده 77/0 گزارش شده است. در ایران نیز در پژوهش گلستانه و دهقانی (1395) ضریب آلفای کرونباخ در جامعه ایرانی برای گذشته منفی 67/0، گذشته مثبت 57/0، حال لذت­گرا 58/0، حال جبرگرا 56/0 و آینده 59/0 و ضریب آلفای کرونباخ کلی بین 65/0 تا 88/0 محاسبه شده است. در پژوهش حاضر نیز ضریب آلفای کلی 821/0 و برای هریک از رویکردهای زمانی به ترتیب گذشته منفی 777/0، گذشته مثبت 694/0، حال لذت­گرا 694/0، حال جبرگرا 575/0 و آینده 575/0 بدست آمد.
  3. پرسشنامه روابط موضوعی بل[31]: این پرسشنامه از نوع خودگزارشی است و توسط بل (1995) ساخته شده است. این پرسشنامه دارای ۴۵ سئوال با پاسخ­دهی به صورت درست نادرست است و الگوهای روابط موضوعی و باورهای بین فردی را در قالب ۴ خرده مقیاس می سنجد. 1) بیگانگی (ALN): به معنای مقدار توانایی فرد در اعتماد کردن و حفظ روابط صمیمی است. نمرات بالا در این بعد نشان دهنده فقدان اعتماد در روابط و ناتوانی در حفظ روابط باثبات و راضی کننده است. 2) دلبستگی ناایمن (IA): این مقیاس نشان­دهنده شدت حساسیت فرد به طرد و زودرنجی در روابط است. نمره بالا در این بعد نشان­دهنده نگرانی مرضی برای دوست داشته شدن و طرد نشدن و زودرنجی از جانب دیگران است. 3) خودمحوری (EGC): این بعد نشانگر بدبینی به انگیزه دیگران، دیگران را تنها در راستای خدمت به خود دیدن و سؤ استفاده از آن­ها برای رسیدن به اهداف و نیازهای خود است. نمرات بالا در این بعد نشان­دهنده مشغولیت مداوم به اهداف و نیازهای خود در روابط، ناتوانی در همدلی و سرمایه­گذاری عاطفی و متوقع بودن در روابط است. 4) بی­کفایتی اجتماعی (SI): این بعد توصیف کننده تصور فرد از سطح توانایی­اش برای درگیر شدن در فعالیت­های اجتماعی است. نمرات بالا بیانگر دشواری فرد در دوستیابی و نگرانی و ناشی بودن در روابط، به­خصوص با جنس مخالف است. در پژوهشی که توسط بل و همکاران در سال 1995، به منظور بررسی روایی و پایایی این ابزار انجام شد، نتایج حاکی از همسانی درونی و پایایی دو نیمه بالا در هر چهار خرده مقیاس بود. در پژوهش آنها ضریب آلفای کرونباخ برای چهار مقیاس بیگانگی، دلبستگی ناایمن، خودمحوری و بی­کفایتی اجتماعی به ترتیب 90/0، 82/0، 78/0 و 79/0 بود.در ایران، بررسی مقدماتی روایی و پایایی این پرسشنامه توسط هادی­نژاد و همکاران صورت گرفته است. آن­ها ضریب آلفای کرونباخ را برای بی­کفایتی اجتماعی، خودمحوری، دلبستگی ناایمن و بیگانگی، به ترتیب، 68/0، 74/0، 74/0 و 85/0 گزارش کردند. همچنین همبستگی بین سوالات سیاهه­ی 90 سوالی علائم-­فرم بازنگری­شده ( SCL-90-R) و خرده­مقیاس­های این پرسشنامه را بین 31/0 تا 68/0 گزارش کرده­اند. در پژوهش حاضر نیز ضریب آلفای کرونباخ کلی این پرسشنامه 762/0 و برای خرده مقیاس های دلبستگی ناایمن، بیگانگی، بی کفایتی اجتماعی و خودمحوری، به ترتیب، 662/0، 284/0، 491/0 و 724/0 محاسبه شده است.

داده­ها با استفاده از آزمون­های همبستگی پیرسون و رگرسیون در سطح معناداری 05/0 تجزیه و تحلیل شد.

یافته ها

یافته های توصیفی پژوهش نشان می­دهد که همه شرکت کنندگان در پژوهش معادل 311 نفر دختر در سنین 12 سال (معادل 12 نفر)، 13 سال (90 نفر)، 14 سال (98 نفر)، 15 سال (94 نفر)، 16 سال (1/5 درصد معادل 16 نفر) و 17 سال (3/0 درصد معادل 1 نفر) بوده‌اند که 7/35 درصد آن‌ها در پایه هفتم، 6/29 درصد آن‌ها در پایه هشتم و 7/34 درصد آن‌ها در پایه نهم مشغول به تحصیل بوده‌اند. عمده شرکت کنندگان در پژوهش معادل 4/90 درصد با پدر و مادر خود زندگی می‌کردند. و در مورد تعداد فرزندان بیشترین فراوانی معادل 5/58 درصد مربوط به خانواده‌های 2 فرزندی بوده است. 160 نفر معادل 4/51 درصد فرزند اول، 116 نفر معادل 3/37 درصد فرزند دوم و 30 نفر معادل 6/9 درصد فرزند سوم خانواده خود بوده‌اند و 5 نفر دسته سایر قرار گرفتند.

در جدول‌ 1 شاخص‌های آمار توصیفی متغیرهای اعتیاد به اینترنت، چشم انداز زمانی و روابط موضوعی در دو ستون اول قابل مشاهده است.

نام متغیر

میانگین

انحراف معیار

اعتیاد به اینترنت

دلبستگی ناایمن

بیگانگی

بی کفایتی اجتماعی

خودمحوری

گذشته گرایی- منفی

گذشته گرایی مثبت

حال جبرگرا

حال لذت گرا

آینده گرایی هدفمند

 

اعتیاد به اینترنت

473/39

111/15

۱

                  

دلبستگی ناایمن

942/4

375/2

371/0

۱

                

بیگانگی

91/5

797/1

15/0

352/0

۱

              

بی کفایتی اجتماعی

453/4

077/2

331/0

519/0

207/0

۱

            

خودمحوری

949/6

297/3

548/0

526/0

294/0

58/0

۱

          

گذشته گرایی- منفی

486/32

779/6

407/0

468/0

154/0

356/0

529/0

۱

        

گذشته گرایی مثبت

569/30

199/4

179/0-

077/0

075/0

052/0

078/0-

114/0

۱

      

حال جبرگرا

399/26

504/5

302/0

318/0

081/0

329/0

404/0

39/0

15/0

۱

    

حال لذت گرا

666/51

026/7

423/0

312/0

224/0

242/0

422/0

491/0

276/0

443/0

۱

  

آینده گرایی هدفمند

626/45

648/5

217/0-

039/0-

092/0

017/0-

027/0-

02/0

326/0

138/0-

077/0

۱
                                                 

جدول1. شاخص­های آمار توصیفی و همبستگی بین اعتیاد به اینترنت با الگوهای روابط موضوعی وانواع چشم­انداز زمانی

 

همانطور که در جدول 1 مشاهده می­شود، نمره 471/39 است و از میان الگوهای روابط موضوعی خودمحوری دارای بیشترین میانگین و بی­کفایتی اجتماعی دارای کمترین میانگین است. همچنین الگوهای بیگانگی و خودمحوری به ترتیب کمترین و بیشترین انحراف معیار را دارند. از میان انواع چشم­انداز ­زمانی حال لذت­گرا و گذشته­گرایی مثبت به ترتیب دارای بیشترین و کمترین میانگین و همینطور انحراف معیار است.

جهت بررسی رابطه بین اعتیاد به اینترنت با روابط موضوعی و چشم­انداز زمانی از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد که خلاصه نتایج آن در جدول 1 آمده است.

همان­طور که نتایج حاصل از ضریب همبستگی پیرسون در جدول 1 نشان­می‌دهد، بین اعتیاد به اینترنت با دلبستگی­ناایمن (371/0 = r)، بیگانگی (150/0 = r)، بی­کفایتی اجتماعی (331/0 = r)، خودمحوری (548/0 = r)، گذشته­گرایی ­منفی (407/0 = r)، گذشته­گرایی مثبت (179/0- = r)، حال جبرگرا (302/0 = r)، حال لذت­گرا (423/0 = r) و آینده­گرایی هدفمند (217/0- = r) رابطه معناداری وجود دارد. مقدار معناداری متناظر با این ضرایب کوچکتر از 05/0 بود.

جدول 2. خلاصه مدل رگرسیونی پیش‌بینی "اعتیاد به اینترنت" توسط مولفه‌های روابط موضوعی و چشم انداز زمان

ضریب همبستگی چندگانه

ضریب تعیین

ضریب تعیین تعدیل شده

خطای معیار تخمین

دوربین واتسون

656/0

430/0

413/0

569/11

867/1

 

جدول3. ضرایب تاثیر و ضرایب استاندارد رگرسیونی پیش‌بینی "اعتیاد به اینترنت" توسط الگوهای روابط موضوعی و انواع چشم­انداز زمان

مدل

ضرایب تاثیر استاندارد نشده

ضرایب تاثیر استاندارد شده

t

مقدار معناداری

بررسی همخطی چندگانه

B

خطای معیار

Beta

آماره تحمل

VIF

مقدار ثابت

125/31

676/7

-

055/4

001/0

-

-

دلبستگی ناایمن

543/0

367/0

086/0

479/1

14/0

568/0

76/1

بیگانگی

214/0-

402/0

025/0-

531/0-

596/0

828/0

208/1

بی کفایتی اجتماعی

14/0

414/0

019/0

338/0

735/0

589/0

697/1

خودمحوری

451/1

298/0

316/0

871/4

*001/0

451/0

217/2

گذشته گرایی- منفی

186/0

127/0

083/0

463/1

144/0

585/0

708/1

گذشته گرایی مثبت

703/0-

18/0

196/0-

9/3-

*001/0

754/0

325/1

حال جبرگرا

04/0-

145/0

015/0-

274/0-

784/0

675/0

481/1

حال لذت گرا

636/0

121/0

295/0

273/5

*001/0

606/0

649/1

آینده گرایی هدفمند

441/0-

127/0

165/0-

47/3-

*001/0

84/0

19/1

مولفه­های معنادار با علامت (*) مشخص شده ­اند.

باتوجه به اطلاعات جدول 2، بر اساس مقدار ضریب تعیین مدل (430/0)، الگوهای "روابط­موضوعی" و انواع "چشم­انداز زمان" حدود 43 درصد از تغییرات متغیر وابسته "اعتیاد به اینترنت" را تبیین کردند. درجدول شماره 3 نیز، اطلاعات مربوط به ضرایب تأثیر رگرسیونی و همچنین ضرایب استاندارد رگرسیونی و اطلاعات مربوط به معناداری این ضرایب گزارش شده­است. دقت در ضریب تأثیر رگرسیونی مربوط به متغیرهای "خودمحوری"، "گذشته گرایی مثبت"، "حال لذت گرا" و "آینده­گرایی هدفمند" و مقدار معناداری ضریب t مربوط به این متغیرها نشان دهندۀ­ تأثیرگذاری این متغیرها بر "اعتیاد به اینترنت"بود. به عبارتی یافته­ها نشان­داد که بر اساس این متغیرها می­توان اعتیاد به اینترنت را پیش­بینی کرد.

بحث و نتیجه­گیری

پژوهش حاضر به منظور پیش­بینی اعتیاد به اینترنت بر اساس چشم­انداز زمانی و روابط موضوعی در دانش­آموزان دختر شهر تهران انجام شد. نتایج حاصل از تحلیل داده­ها نشان­داد که چشم­اندازهای زمانی حال لذت­گرا، آینده­گرای هدفمند و گذشته­گرای منفی و روابط­موضوعی خودمحوری توانستند به خوبی اعتیاد به اینترنت دانش­آموزان را پیش­بینی کنند. همچنین بررسی رابطه اعتیاد به اینترنت با انواع چشم­انداز زمان نشان داد که رابطۀ بین اعتیاد به اینترنت با چشم انداز زمانی حال لذت­گرا، حال جبرگرا و گذشته­گرایی منفی، مثبت و معنادار است. یعنی اگر فردی دارای این چشم­اندازهای زمانی باشد احتمال اعتیاد به اینترنت در وی بیشتر از سایر چشم­اندازهای زمانی است. رابطۀ بین اعتیاد به اینترنت با چشم­اندازهای زمانی گذشته­گرای مثبت و آینده­گرای هدفمند منفی و معنادار بود.

در پیشینه پژوهشی رابطه چشم انداز زمانی با اعتیاد به اینترنت به طور مستقیم بررسی نشده­است، اما رابطۀ آن با سایر اعتیادها بررسی شده است و از آنجا که اعتیادهای رفتاری نظیر اعتیاد به اینترنت و اعتیاد به شبکه های اجتماعی، بنیادهای زیستی-روانی-اجتماعی مشابه اعتیاد به مواد دارند( یورگنسون [32]و همکاران،2016)، می­توان یافته­های حاصل را با پژوهش­هایی که در خصوص سایر اعتیادها انجام شده­است مقایسه کرد. یافته­های حاصل تا حدودی مشابه یافته­های پژوهش شفیع­خانی و همکارانش(1395) است. در پژوهش آنها نیز رابطه بین چشم­انداز زمانی حال لذت­گرا و گرایش به سوءمصرف مواد مثبت و با آینده­گرایی هدفمند منفی گزارش شده است. همچنین یافته­های این پژوهش با پژوهش چاواریا [33]و همکارانش(2015) که نشان دادند حال­ لذت­­گرا به­طور معناداری مصرف الکل و عواقب مصرف مواد را پیش­بینی می­کند و پژوهش مک کی[34] و همکارانش (2014) مبنی بر اینکه حال­ لذت­گرا با مصرف بیشتر مواد مشکل ساز رابطه دارد، همخوانی داشت. در تبیین این یافته می­توان گفت افرادی که چشم­انداز حال لذت­گرا دارد، در لحظه زندگی می­کنند و در جستجوی فعالیت­هایی دارای لذت زیاد، هیجان­ها و محرک­های جدید هستند. آن­ها درباره پیامدهای اعمالشان نگرانی کمی دارند و بدون تحلیل و برنامه­ریزی احتمالی سودها و ضررها عمل می­کند. به طور کلی، هدف آن­ها تجربۀ لذت­های فوری توجه کم به خطر یا نگرانی درباره پیامدهای آینده است ( بونیل [35]و زیمباردو، 2004) و این ویژگی­ها با عواملی مانند عاطفه منفی، استرس و رفتارهای پرخطر رابطه دارد و می­تواند فرد را مستعد اختلالات مصرف مواد ( کاسین[36]و همکاران، 2004؛ سینا و لی[37]،2007)  و یا اعتیاد به اینترنت کند.

همچنین یافته دیگر پژوهش حاضر این بود که افزایش چشم­انداز آینده­گرایی هدفمند با کاهش اعتیاد به اینترنت همراه­است. این یافته با نتایج پژوهش رابینز و برایان[38](2004) همسو بود. آنها نشان دادند که افراد با جهت گیری آینده­گرای هدفمند، به احتمال کمتری ماری جوانا، دارو و الکل مصرف ­می­کنند. همچنین با یافته­های پژوهش مک کی و همکاران (2014) و بینسوک [39]و همکارانش(2010) همسو است.این پژوهش­ها نیز نشان دادند که با  افزایش چشم انداز زمانی آینده­­گرا در افراد میزان مصرف الکل کاهش پیدا می­کند و الگوهای رفتاری سالمتری مشاهده می­شود. هنسون و کری [40](2006) دریافتند چشم­انداز زمانی آینده­گرا به­طور منفی پیش­بینی­کننده تمام متغیرهای مرتبط با مصرف مواد است. در تبیین این یافته می­توان گفت زیاده­رویی در هر جنبه از زمان بیشتر از نتایج مثبت، دارای نتایج منفی است. این یافته را با ویژگی­های افراد دارای چشم­انداز زمانی آینده­گرا می­توان تبیین کرد . افراد دارای این چشم­انداز زمانی همه عواقب و نتایج احتمالی تصمیمات و اقدامات حال حاضر خود را می­بینند و  به­طور اختصاصی برای اهداف و پادا­ش­های آینده کار می­کنند و اغلب لذت حال را به تأخیر می­اندازند و از وسوسه­های وقت تلف­کننده اجتناب می­کنند. به­طورکلی این جهت­گیری به معنای تلاش برای اهداف بلندمدت است(بونیل و زیمباردو، 2004). بنابراین منطقی­است که این بعد رابطه معنادار منفی با اعتیاد به اینترنت داشته­باشد.

از دیگر یافته­های این پژوهش وجود رابطه مثبت معنادار میان اعتیاد به اینترنت و الگوی ارتباطی خودمحوری بود. از آنجایی که افراد خودمحور، که بیشتر بر نیازها و خواسته‌های خود تمرکز دارند و توانایی کمتری در همدلی با دیگران دارند، ممکن است بیشتر به فضای مجازی روی آورند که در آن احساس کنترل بیشتری دارند و کمتر با چالش‌های ارتباطی و اجتماعی واقعی مواجه می‌شوند. این نتایج با تحقیقات کاپلان[41](2010) که نشان‌دهنده تأثیر منفی خودمحوری بر استفاده افراطی از اینترنت است، همخوانی دارد. درخصوص روابط­موضوعی و اعتیاد به اینترنت به طور مستقیم پژوهش انگشت شماری انجام شده­است اما با توجه به مشابهت اعتیاد به شبکه­های اجتماعی و اعتیاد به اینترنت می­توان، نتایج این پژوهش را با پژوهش هوانگ[42](2014) همسو دانست. همچنین اگر دلیل خودمحوری را کمبود مهارت­های ارتباطی و احساس طردشدگی در نظر بگیریم، نتایج این پژوهش با نتایج جوزی(1401) همسو می­باشد و با آموزش مهارت­های ارتباطی و تضعیف احساس طرد می­توان از اعتیاد به اینترنت جلوگیری کرد یا آن را کاهش داد. البته لازم به ذکر است در پژوهش­های آن­ها خودشیفتگی بررسی­شده­است ولی از آنجا که یکی از ویژگی­های اصلی افراد خودشیفته خودمحوری است ( کریگ و استلواگن[43]، 2010)، از این نظر می­توان یافته­های حاصل از این پژوهش را همسو با پژوهش دشتی و ابولقاسمی(1397) دانست. آنها نشان دادند که خودشیفتگی از بین رگه­های تاریک شخصیت بیشترین وابستگی را با اعتیاد به شبکه­های اجتماعی نشان می­دهد. همچنین یافته­های این پژوهش تا حدودی همسو با پژوهش رایان و ژنوس[44](2011) و فاکس و رونی[45](2015) و بوفاردی و کمپل[46](2008) است. در تبین این یافته می­توان چنین بیان کرد که خودمحوری نشانگر بدبینی به انگیزه دیگران، دیگران را تنها در راستای خدمت به خود دیدن و سو­استفاده از آن­ها برای رسیدن به اهداف و نیازهای خود است. نمرات بالا در این بعد نشان­دهنده مشغولیت مداوم به اهداف و نیازهای خود در روابط، ناتوانی در همدلی و سرمایه­گذاری عاطفی و متوقع بودن در روابط است و همین امر این افراد را مستعد ناتوانی در همدلی و شکست در روابط در دنیای واقعی می­کند و باعث می­شود این افراد به منظور جبران این کمبود و خلاهای ارتباطی و عاطفی به اینترنت و دنیای مجازی پناه ببرند و همین امر می­تواند آنها را مستعد اعتیاد به اینترنت کند.

به طور خلاصه، یافته­های پژوهش حاضر نشان داد که میزان اعتیاد به اینترنت دانش­آموزان با چشم­انداز زمانی و روابط­موضوعی قابل پیش­بینی است. از محدودیت­های این پژوهش می­توان به کمبود پیشینه داخلی و خارجی در خصوص متغیرهای این پژوهش اشاره کرد. همچنین به­دلیل عدم بررسی دانش­آموزان پسر لازم است تا در تعمیم نتایج به آن­ها احتیاط کرد. همچنین به دلیل تنوع زیادی که در شبکه­های اجتماعی و محبوبیت متفاوت آن­ها پیشنهاد می­شود ­در پژوهش­های بعدی اعتیاد به اینترنت با یک نوع خاص از شبکه­های اجتماعی بررسی شود.

هیچ گونه تعارض منافع توسط نویسندگان بیان نشده است.

تشکر و قدر دانی

بدین وسیله صمیمانه از کلیه­ی شرکت کنندگان که در اجرای این پژوهش با ما همکاری داشتند، تشکر و قدردانی می­کنیم .

 

[1] Singh

[2] statista

[3] Internet addiction

[4] Dong and Zheng

[5]Nayanika and Barmola

[6] Hsieh

[7] Zhang

[8] Aydemir

[9] Kuss and Lopez-Fernandez

[10] Time Perspective

[11] Zimbardo

[12] Boyd

[13] Stolarski

[14] Harford

[15] Daugherty & Brase

[16] J. Finan

[17] Cicchetti and Cohen

[18] insecure attachment

[19] alienation

[20] social incompetence

[21] egocentricity

[22] Yi-Cheng

[23] Shih-Ming and Mei

[24] Throuvala

[25] Hargie

[26] Savcı and Aysan

[27] Tabachnick

[28] Fidell

[29] Young internet addiction test (IAT)

[30]  Zimbardo Time Perspective Inventory ( ZTPI)

[31] Bell's Object Relation Inventory (BORT)

[32] Jorgenson

[33] Chavarria

[34] McKay

[35] Boniwell

[36] Chassin

[37] Sinha and Li

[38] Robbins and Bryan

[39] Beenstock

[40] Henson and Carey

[41] Kaplan

[42] Huang

[43] Kerig and Stellwagen

[44] Ryan and Xenos

[45] Fox and Rooney

[46] Buffardi and Campbell

براتی، هاجر(1394). اثر چشم انداز زمان بر سازگاری با کارراهه، خشنودی شغلی و تعهد سازمانی، پنجمین کنگره انجمن روانشناسی ایران
- بیرامی، منصور، و موحدی، یزدان.، و موحدی، معصومه. (1393). ارتباط حمایت اجتماعی ادراک شده و احساس تنهایی اجتماعی عاطفی با اعتیاد به اینترنت در جامعه دانشجویی. شناخت اجتماعی, 3(2 (پیاپی 6)), 109-122.
- تمنایی­فر، محمدرضا، صدیقی­ارفعی، فریبرز، و گندمی، زینب. (1391). رابطه بین اعتیاد به اینترنت با ویژگی های شخصیتی دانش­آموزان مقطع متوسطه، مجله تحقیقات علوم پزشکی زهدان ( طبیب شرق)، 14(1)، 67-71   
- حامدنیا، مهرداد؛ بابایی، محمدمهدی،و خالق‎خواه، علی (1401)، رابطۀ بین سبک دلبستگی و ویژگی‎های شخصیتی با عتیاد به اینترنت در دانشجویان، مطالعات فرهنگی پلیس، 9، 2 (پیاپی 33)، 2-8
- جوزی, حسن, رمضانپور, فرزانه،و بگیان کوله مرز, محمدجواد. (1401). الگویی ساختاری سبک‌های دلبستگی، سه گانه تاریک شخصیت، حساسیت به طرد شدن با اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی با میانجی‌گری مهارت‌های ارتباطی در دانش‌آموزان. پژوهش های روانشناسی اجتماعی12(48)، 1-20
- دشتی، نقی، و ابوالقاسمی، عباس(1397). نقش خودارائگی، خودتنظیمی و رگه­های تاریک شخصیت در پیش بینی وابستگی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اردبیل به شبکه های اجتماعی مجازی، پژوهش در روان شناسی کاربردی، 19(2 (پیاپی 72) )، 21-11.
- رحمتی، صمد (1397). ارائه مدلی برای موفقیت تحصیلی دانشجویان براساس اعتیاد به اینترنت، ویژگی­های شخصیتی، خوکارآمدی اجتماعی و هوش معنوی. رویش روان­شناسی، 7(11)، 169-192
- رزاقی، عیسی و زادیونس، صیاد و نوریان، فرزاد و امانی، سعید، 1396، ارتباط بین اعتیاد به اینترنت با احساس از خود بیگانگی و تیپ های شخصیتی، اولین همایش ملی آسیب های اجتماعی، 433-423
- شفیع خانی، مریم، باقریان، فاطمه، و شکری، امید. (1395). رابطه چشم انداز زمانی با گرایش به سوء مصرف مواد مخدر در دختران نوجوان. اعتیاد پژوهی، 10(38)، 24-11
- صدوقی، مجید، محمدصالحی، زهرا (1396). رابطه استفاده مفرط از اینترنت با عملکرد تحصیلی دانشجویان: نقش واسطه‌ای استرس ادراک شده، فصلنامه فناوری اطلاعات و ارتباطات در علوم تربیتی، 7(3)، 45-61
- کیانی، غزل و براتی، هاجر، (1396)، چشم انداز زمان و اعتیاد به اینترنت، مجموعه مقالات ششمین کنگره انجمن روانشناسی ایران، روانشناسی معاصر، 12، (ویژه­نامه)، 1444 – 1447
- گراوند، هوشنگ، و نظری، محمدرضا. (1401). فراتحلیل پیامدهای آموزشی اعتیاد به اینترنت در ایران. آموزش در علوم انتظامی، 10(39 )، 11-40.
- گلستانه، سید موسی، افشین، سید علی، دهقانی، یوسف. (1395). رابطه بین چشم انداز زمان با جهت گیری هدف، تعلل تحصیلی و پیشرفت تحصیلیِ دانشجویان دانشکده‌های مختلف دانشگاه خلیج فارس. شناخت اجتماعی5(2)، 52-71
- Aydemir, H. (2018). Examining the Internet Addiction Levels of High School Senior Students. Journal of Education and Training Studies, 6(4), 17–25.. 6(4):17–25
- Beenstock, J., Adams, J., & White, M. (2010). The association between time perspective and alcohol consumption in university student: cross-sectional study. European Journal of public Health, 21(4), 438-43.
- Boniwell, I., & Zimbardo, P. G. (2004). Balancing time perspective in pursuit of optimal functioning. In P. A. Linley & S. Joseph (Eds.), Positive psychology in practice (pp. 165–178). John Wiley & Sons, Inc.
- Boyd, J. N., & Zimbardo, P. G. (1997). Constructing time after death: The transcendental-future time perspective. Time & Society, 6(1), 35-54.
- Buffardi, L. E., & Campbell, W. K. (2008). Narcissism and social networking web sites. Personality and social psychology bulletin, 34(10), 1303-1314.
- Cicchetti D, Cohen D. Developmental psychopathology. Volume 1: Theory and method: New York: John Wiley & Sons, Inc; 2006
- Chassin, L., Flora, D. B., & King, K. M. (2004). Trajectories of alcohol and drug use and dependence from adolescence to adulthood: The effects of familial alcoholism and personality. Journal of Abnormal Psychology, 113(4), 483-498.
- Chavarria, J., Allan, N. P., Moltisanti, A., & Taylor, J. (2015). The effects of Present Hedonistic Time Perspective and Past Negative Time Perspective on substance use consequences. Drug and Alcohol Dependence, 152, 39–46.
- Dong, M., & Zheng, J. (2020). Letter to the editor: Headline stress disorder caused by Netnews during the outbreak of COVID‐19. Health Expectations: An International Journal of Public Participation in Health Care and Health Policy, 23(2), 259-260.
- Daugherty, J. R., & Brase, G. L. (2010). Taking time to be healthy: Predicting health behaviors with delay discounting and time perspective. Personality and Individual Differences, 48(2), 202-207.
- - Finan, L. J., Linden-Carmichael, A. N., Adams, A. R., Youngquist, A., Lipperman-Kreda, S., & Mello, Z. R. (2022). Time perspective and substance use: an examination across three adolescent samples. Addict Res Theory, 30(2), 112–118.
- Fox, J., & Rooney, M. C. (2015). The Dark Triad and trait self-objectification as predictors of men’s use and self-presentation behaviors on social networking sites. Personality and Individual Differences, 76, 161-165.
- Hargie O, Saunders k, & Dickson D. (2013). Social skills in interpersonal communication. the University of Michigan; Croom Helm.
- Hasanpoor S. Production and normalizing internet addiction test on students of education state schools in Tehran city[dissertation]. [Tehran, Iran]: Allameh Tabatabai University; 2016.
- Henson, J. M., Carey, M. P., & Carey, K. B. (2006). Associations among health behaviors and time perspective in young adults: Model testing with boot-strapping replication. Journal of Behavior Medicine, 29, 127–137.
- Huang H. Social media generation in urban China Understanding China. Berlin: Springer-Verlag; 2014.
- Jorgenson AG, Hsiao RC-J, Yen C-F.( 2016). Internet Addiction and Other Behavioral Addictions. Child and Adolescent Psychiatric Clinics of North America, 25(3): 509–520.
- Caplan, S. E. (2010). Theory and measurement of generalized problematic Internet use: A two-step approach. Computers in Human Behavior, 26(5), 1089-1097
- Kerig PK, Stellwagen KK. (2010). Roles of callous-unemotional traits, narcissism, and Machiavellianism in childhood aggression. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 32(3) :343-52.
- Kuan-Ying Hsieh, Ray C. Hsiao, Yi-Hsin Yang, Kun-Hua Lee, & Cheng-Fang Yen. (2019). Relationship between Self-Identity Confusion and Internet Addiction among College Students: The Mediating Eects of Psychological Inflexibility and Experiential Avoidance. Environmental Research and Public Health, 16(17), 3225.
- Kuss, D. J., & Lopez-Fernandez, O. (2016). Internet addiction and problematic Internet use: A systematic review of clinical research. World journal of psychiatry, 6(1), 143-176.
- McKay, M. T., Andretta, J. R., Magee, J., & Worrell, F. C. (2014). What do temporal profiles tell us about adolescent alcohol use? Results from a large sample in the United Kingdom. Journal of Adolescence, 37, 1319-1328.
- Nayanika Singh & K. C. Barmola. (2015). Internet Addiction, Mental Health and Academic Performance of School Students/Adolescents. The International Journal of Indian Psychology, 2(1), 98–108.
- Robbins, R. N., & Bryan, A. (2004). Relationships Between Future Orientation, Impulsive Sensation Seeking, and Risk Behavior Among Adjudicated Adolescents. Journal of Adolescent Research, 19(4), 428–445
- Ryan, T., & Xenos, S. (2011). Who uses Facebook? An investigation into the relationship between the Big Five, shyness, narcissism, loneliness, and Facebook usage. Computers in Human Behavior, 27(5), 1658-1664.
- Savcı, M., & Aysan, F. (2017). Relationship between impulsivity, social media usage and loneliness. Educational Process: International Journal, 6(2), 1-11.
- Shih-Ming Lin & I-Mei Lee. (2014). The relationship between attachment style and internet addiction. Taiwanese Journal of Psychiatry, 28(4), 537-550.
- Sinha, R., & Li, C. (2007). Imaging stress-and cue-induced drug and alcohol craving: Association with relapse and clinical implications. Drug and Alcohol Review, 26, 25–31.
- Singh, C. K., Pavithra, N., & Joshi, R. (2022). Internet an Integral Part of Human Life in 21st Century: A Review. Current Journal of Applied Science and Technology, 41(36), 12-18.
- Statista. (2024). Number of internet users worldwide as of April 2024. Retrieved from https://www.statista.com/statistics/273018/number-of-internet-users-worldwide/
- Statista. (2024). Number of internet users in Iran as of January 2024. Retrieved from https://www.statista.com/statistics/1115587/iran-internet-user
- Stolarski M, Wiberg B, & Osin E (2015). Assessing temporal harmony: The issue of a balanced time perspective. In Stolarski M, Fieulaine N, & van Beek W (Eds.), Time perspective theory; Review, research and application: Essays in honor of Philip G. Zimbardo. (pp. 57–71). Springer International Publishing. 10.1007/978-3-319-07368-2_3
- Throuvala MA, Janikian M, Griffiths MD, Rennoldson M, Kuss DJ. (2019). The role of family and personality traits in Internet gaming disorder: A mediation model combining cognitive and attachment perspectives. Journal of Behavioral Addictions, 8(4): 1-15.
- Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using Multivariate Statistics (6th Ed.). Boston, MA Pearson.
- Yi-Cheng, L., Chen-Hua, W., & Chia-huei, W. (2005). The influence of attachment style and Internet interpersonal interactions on Internet addiction. Chinese Journal of Psychology, 47(3), 289-309.
- Zhang, X., Li, S., Yang, H., Guo, X., Yang, M., Wei, S., ... & Zhang, Y. (2023). A determination to the relationship between loneliness and internet addiction among college students based on liquidity preference theory. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-2894385/v1
- Zimbardo, P. G., & Boyd, J. N. (1999). Putting time in perspective: A valid, reliable individual-differences metric. Journal of Personality and Social Psychology, 77(6), 1271-1288.
- - Zimbardo, P. G., & Boyd, J. N. (2008). The time paradox: The new psychology of time that will change your life. New York, NY: Simon & Schuster.
 
پژوهش های روانشناسی اجتماعی
دوره 14، شماره 55
پاییز 1403
صفحه 37-48

صفحه اصلی

هزینه های بررسی مقاله

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما