نویسنده = عزت اله قدم پور
روانشناسی اجتماعی

اثربخشی آموزش شایستگی اجتماعی-هیجانی بر پرطاقتی روانی، همدلی و تعلق به مدرسه در دانش آموزان دختر دارای رفتارهای ضداجتماعی

دوره 16، شماره 61، بهار 1405، صفحه 283-300

https://doi.org/10.22034/spr.2026.535112.2163

سمیرا سیاه منصور، محمد عباسی، عزت اله قدم پور

چکیده مقدمه: هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش شایستگی‌های اجتماعی_هیجانی بر پرطاقتی روانی، همدلی و احساس تعلق به مدرسه در دانش‌آموزان دختر دارای رفتارهای ضداجتماعی بود. روش: پژوهش از نظر هدف کاربردی و نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون_ پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه دوم دارای رفتارهای ضداجتماعی در شهر خرم‌آباد در سال تحصیلی 1404-1403 بود. نمونه‌ای ۳۰ نفری به شیوه نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۵ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای تحت آموزش شایستگی‌های اجتماعی_هیجانی قرار گرفت. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه رفتار ضد اجتماعی برت و دونلان (2009)، پرسشنامه همدلی- کودکان و نوجوانان ریف (2010)، نسخه کوتاه پرسشنامه پرطاقتی روانی پاپاگئورگیو و همکاران (2019) و پرسشنامه احساس تعلق به مدرسه براون و ایوانز (2002) بود. داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس و نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که آموزش شایستگی اجتماعی-هیجانی موجب افزایش معنادار پرطاقتی روانی )001/0(P<، همدلی )001/0(P<، و تعلق به مدرسه (001/0(P< در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل گردید. نتیجه­ گیری: یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد که آموزش شایستگی اجتماعی-هیجانی می‌تواند به عنوان رویکردی مؤثر در بهبود سلامت روان و کاهش رفتارهای ضداجتماعی دانش‌آموزان دختر مورد استفاده قرار گیرد. بر اساس نتایج به دست آمده، پیشنهاد می‌شود این آموزش در برنامه‌های پیشگیرانه و مداخلاتی مدارس گنجانده شود.

روانشناسی اجتماعی

تدوین مدل پرسه زنی اینترنتی بر اساس پریشانی روان‌شناختی و جذب شناختی با نقش میانجی توانایی تصمیم‎ گیری در دانش آموزان دوره متوسطه دوم دارای اعتیاد به گوشی تلفن هوشمند

دوره 15، شماره 58، تابستان 1404، صفحه 125-140

https://doi.org/10.22034/spr.2025.489273.2025

سارا نقی بیرانوند، عزت اله قدمپور، حسنعلی ویسکرمی

چکیده مقدمه: اعتیاد به گوشی‌های هوشمند از مشکلات رایج دانش آموزان است که عوامل متعددی در آن نقش دارند؛ بنابراین هدف پژوهش حاضر بررسی رابطة پریشانی روان‌شناختی و جذب شناختی با پرسه‎زنی اینترنتی در دانش‎آموزان دارای اعتیاد به گوشی هوشمند با نقش واسطه‎ای توانایی تصمیم‎گیری بود. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش پژوهش توصیفی - همبستگی و از نوع مدل‎یابی معادلات ساختاری بود. جامعۀ آماری پژوهش را کلیه دانش‎ آموزان متوسطه دوم شهر خرم ‎آباد در سال ۱۴۰۲ تشکیل دادند (1300N=) که از بین آن‎ها 300 نفر که نمره 53 یا بالاتر در پرسش‌نامه اعتیاد به گوشی‎های تلفن هوشمند سواری (1392) داشتند به شیوه نمونه ‎گیری تصادفی طبقه‎ ای انتخاب شدند. برای گردآوری داده­ ها از پرسش‌نامه‌های پرسه‌زنی اینترنتی استودارت (2016)، مقیاس توانایی تصمیم‎ گیری ملبورن (1997)، مقیاس جذب شناختی آگاروال و کاراهانا (2000)، پرسش‌نامه اعتیاد به گوشی‎ های تلفن هوشمند سواری (1392) و مقیاس پریشانی روان‌شناختی لاویبوند و لاویبند (1995) بود. یافته‎ ها: نتایج نشان داد مدل از برازش خوبی برخوردار بوده، رابطة پریشانی روان‌شناختی (14/0 β=، 001/0=P) و جذب شناختی (17/0 β=، 001/0=P)با پرسه‎ زنی اینترنتی غیرمستقیم و معنادار است و علاوه بر این پریشانی روان‌شناختی (34/0-β=،001/0=P) و جذب شناختی (46/0-β=، 001/0=P) با میانجی‎گری توانایی تصمیم‎ گیری اثر غیرمستقیم و معناداری بر پرسه ‎زنی اینترنتی در دانش‎ آموزان دارای اعتیاد به گوشی‎ های تلفن هوشمند داشتند. نتیجه ‎گیری: بر اساس یافته ها می‎توان نتیجه گرفت که در تأیید فرضیات پژوهش پریشانی روان‌شناختی و جذب شناختی به شیوه های مستقیم و غیرمستقیم پرسه ‎زنی اینترنتی دانش ‎آموزان دارای اعتیاد به گوشی تلفن هوشمند را تحت‌تأثیر قرار می‎دهند و نقش فعالی در رفتار پرسه زنی اینترنتی دارند. کلمات کلیدی: پریشانی روان‌شناختی، جذب شناختی، توانایی تصمیم‎گیری، پرسه زنی اینترنتی.

روانشناسی اجتماعی

اثربخشی بسته‌ی آموزشی کیفیت‌زندگی در مدرسه برکمک‌طلبی و رضایت‌تحصیلی دانش‌آموزان

دوره 13، شماره 51، پاییز 1402، صفحه 93-107

https://doi.org/10.22034/spr.2024.412554.1856

کبری عالی پور، محمد عباسی، عزت اله قدم پور

چکیده مقدمه: دانش­ آموزان بزرگ­ترین سرمایه­ های هر کشوری محسوب می­شوند، بنابراین توجه به رشد همه جانبه­ ی آن­ها یکی از وظایف مهم نظام آموزشی قلمداد می­شود. ، هدف پژوهش حاضر بررسی اثر بخشی بسته­ ی آموزش کیفیت زندگی در مدرسه بر کمک ­طلبی و رضایت تحصیلی دانش­ آموزان بود.
روش: طرح­ پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با پیش ­آزمون- پس ­آزمون با گروه گواه بود. جامعه­ ی آماری پژوهش شامل تمامی دانش­ آموزان دختر دوره دوم ابتدایی شهرخرم­آباد بود که در سال تحصیلی 402-1401مشغول به تحصیل بودند. روش نمونه­ گیری به صورت خوشه ­ای چند مرحله­ ای بود که نمونه مورد نظر به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (20 نفر)، گواه (20 نفر) جایگزین شدند. داده­ ها با استفاده از پرسشنامه­ های کمک ­طلبی تحصیلی رایان و پینتریچ (1997) و رضایت تحصیلی شیخ الاسلامی و احمدی (1390) جمع آوری شدند. گروه آزمایش به مدت 12 جلسه تحت آموزش بسته‌ی کیفیت زندگی در مدرسه قرار گرفتند و گروه گواه آموزشی دریافت نکردند؛ پس از اتمام دوره­ ی آموزشی از هر دو گروه پس ­آزمون به عمل آمد. داده­ ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره و تک متغیره تحلیل شدند.
یافته­ ها: نتایج به دست آمده از تحلیل داده ­ها نشان داد که بین نمرات پس­ آزمون کمک ­طلبی و رضایت تحصیلی دانش ­آموزان در گروه­های آزمایش  و گواه تفاوت معناداری (001/0P<) وجود دارد.
نتیجه­ گیری: بنابراین می­ توان نتیجه گرفت که بسته­ ی آموزشی کیفیت زندگی در مدرسه منجر به افزایش میزان کمک­ طلبی و رضایت تحصیلی دانش ­آموزان می­شود.

روانشناسی اجتماعی

مدل یابی پرخاشگری در مدرسه براساس عملکرد خانواده، روان رنجورخویی و جو مدرسه: نقش واسطه ای باوربه پرخاشگری، همدلی و دلبستگی به مدرسه

دوره 12، شماره 47، پاییز 1401، صفحه 77-98

https://doi.org/10.22034/spr.2022.348821.1763

محمد حجتی، محمد عباسی، عزت اله قدم پور

چکیده مقدمه: رفتار پرخاشگرانه یکی از معضلاتی است که بر نوجوانان به‌ویژه روند رشد و عملکرد تحصیلی آن‌ها تأثیر منفی می‌گذارد. هدف پژوهش حاضر مدل‌یابی پرخاشگری در مدرسه بر اساس عملکرد خانواده، روان‌رنجورخویی و جو مدرسه با نقش واسطه‌ای باور به پرخاشگری، همدلی و دلبستگی به مدرسه در دانش‌آموزان بود.
روش: روش پژوهش، همبستگی از نوع مدل‏سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان پسر متوسطه (دوره دوم) شهرستان هرسین در سال تحصیلی 1401-1400 به تعداد 1918 بود که به‌صورت تصادفی خوشه‌ای تعداد 450 نفر از آن‌ها به‌عنوان نمونه انتخاب شد. داده‌های پژوهش به کمک پرسش‌نامه‌های شیوه سنجش خانواده مک مستر (بالدوین و بیشاب،1983)، پرسش‌نامه جو و هویت مدرسه (لی و همکاران، 2017)، پرسش‌نامه شخصیتی نئو (مک کری و کاستا، 1985)، مقیاس تجدید‌نظر‌شده باور به پرخاشگری (کمپبل، مونسر، مک منیوس و وودهاوس، 1999)، پرسش‌نامه همدلی و همدردی در نوجوانان (ووزن و همکاران، 2015)، پرسش‌نامه دلبستگی به مدرسه (موتون، دی وایا و گلازیر، 1993)، مقیاس پرخاشگری (اورپیناس و فرانکوسکی، 2001) گردآوری گردید. داده‌ها با استفاده از روش معادلات ساختاری در قالب نرم‌افزارهای SPSS27 و 27AMOS مورد تحلیل قرار گرفت.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که مدل تدوین‌ شده پرخاشگری در مدرسه از برازش مناسبی برخوردار است و عملکرد خانواده، روان‌رنجورخویی، جو مدرسه، باور به پرخاشگری، همدلی، دلبستگی به مدرسه اثر مستقیم بر پرخاشگری دانش‌آموزان در مدرسه دارند.
نتیجه‌گیری: باتوجه‌به یافته‌های پژوهش، عملکرد خانواده، روان‌رنجورخویی، جو مدرسه، باور به پرخاشگری، همدلی و دلبستگی به مدرسه نقش مهمی در پرخاشگری دانش‌آموزان در مدرسه دارند.