مدل‌یابی اعتیاد به اینترنت براساس سبک‌های هویت و عملکرد تحصیلی: نقش واسطه‌ای افسردگی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مطالعات علوم اجتماعی و توسعه دپژوهشکده زنان دانشگاه الزهرا ایران تهران

2 استاد یار گروه مطالعات علوم اجتماعی و توسعه پژوهشکده زنان دانشگاه الزهرا تهران ایران

3 روان شناسی علوم تربیتی ، دانشگاه خوارزمی، ایران تهران

چکیده

مقدمه: این مطالعه با هدف بررسی تأثیر عملکرد تحصیلی و هویت بر اعتیاد به اینترنت با نقش میانجی افسردگی انجام شد.
روش: با توجه به هدف، از نوع کاربردی از نظر ماهیت و روش توصیفی- همبستگی و روش تحلیل از نوع مدل­یابی معادلات ساختاری کمترین مربعات جزئی بود. جامعه آماری کل دانشجویان دانشگاه‌های شهر تهران و روش نمونه‌گیری تصادفی و حجم نمونه برابر با 323 نفر بود. داده­های پژوهش با استفاده از پرسشنامه­های سبک‌های هویت برزونسکی (1992)، اعتیاد به اینترنت چن (2011)، افسردگی زونگ (1968) و عملکرد تحصیلی گردآوری‌شد.
یافته‌ها: نتایج مدل­سازی معادلات ساختاری نشان‌داد، 25 درصد از تغییرات افسردگی و 32 درصد از واریانس اعتیاد به اینترنت توسط عملکرد تحصیلی و هویت تبیین‌شد. یافته­های پژوهش نشان‌داد، سبک‌های هویت و عملکرد تحصیلی تأثیر منفی معنادار و افسردگی تأثیر مثبت معناداری بر اعتیاد به اینترنت دانشجویان دارد.
نتیجه‌گیری: افسردگی نقش میانجی در تأثیر سبک‌های هویت و عملکرد تحصیلی بر اعتیاد به اینترنت دانشجویان ایفا می‌کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Modeling Internet addiction based on identity styles and academic performance: The mediating role of depression

نویسندگان [English]

  • mahboobeh moosivand 1
  • mansoureh zarean 2
  • maryam kaboli 3
1 Assistant Professor, Department of Social Science Studies and Development, Women's Research Institute, Al-Zahra University, Tehran, Iran
2 Assistance professor of social science studies and development women research center alzahra university Tehran Iran
3 Psychology of Educational Sciences, Kharazmi University, Iran Tehran
چکیده [English]

Introduction: This research aimed to look at the impact of academic success and identity on Internet addiction, with depression acting as a moderator. In terms of design and descriptive-correlation method, the applied form was the least partial least squares, and the research method was structural equation modeling.
Methods:The statistical population consisted of all students at Tehran universities, and the sample size was 323 people using a random sampling system. Brzonsky (1992) Identity Styles, Chen Internet Addiction (2011), Zhong Depression (1968), and Academic Performance questionnaires were used to gather research results.
Results: According to the findings of structural equation modeling, academic success and identity explained 25% of the variance in depression and 32% of the variance in Internet addiction. Identity styles and academic success have a substantial negative impact on students' Internet addiction, while loneliness has a significant positive effect.
Conclusion. Depression acts as a moderator in the relationship between personality forms and academic success and students' Internet addiction

کلیدواژه‌ها [English]

  • Addiction to Internet
  • Depression, academic performance, cyberspace, identity

مقدمه

تعداد کاربران اینترنت در سراسر جهان تا پایان سپتامبر 2009 حدود 1،733،993،741 نفر تحمین زده شده است (گروه بازاریابی Miniwatts 2010، به نقل از ابراهیم خلیل و همکاران، 2016) در ایران آمار نشان می‌دهد که تا پایان خردادماه ۹۹ بالغ بر ۷۸ میلیون و ۸۶ هزار و ۶۶۳ نفر در ایران از کاربران و مشترکان اینترنت هستند(خبرگزاری مهر). رشد فزاینده کاربران اینترنت و موضوع اعتیاد آنلاین نگرانی‌های زیادی را نسبت به تأثیرات آن بر زندگی اجتماعی و فردی افراد برانگیخته‌است. در برخی مواقع کاربران زمان زیادی را در فضای مجازی سپری می‌کنند بطوری‌که مشکلاتی در سیر زندگی معمولی آنان ایجاد می‌شود. اختلال اعتیاد به اینترنت که برای اولین بار از سوی ایوان گلدبرگ در سال 1995 مطرح شد نوعی وابستگی به اینترنت و پدیده‌ای مزمن و فراگیر است که آسیب‌های جدی جسمانی، مالی، خانوادگی و روانی را در پی دارد (حسن‌زاده و همکاران، 1391). یونگ[1] و روگرس[2] (2012) معتقدند از دست دادن کنترل در استفاده از اینترنت منجر به رفتارهای غیر قابل کنترل می‌شود، که مشکلاتی را در زندگی روزمره کاربران سبب شده و روابط آنان را تحت تأثیر قرار می‌دهد(ابراهیم خلیل، 2016)، محققان اعتیاد به اینترنت را یک مشکل بزرگ جهاتی در بهداشت عمومی می‌دانند(هسیه، 2019). استفاده بیش از حد از اینترنت که به آن استفاده بی‌رویه از اینترنت، استفاده بیمارگونه از اینترنت، اعتیاد به شبکه یا اعتیاد به اینترنت نیز گفته می‌شود، باعث ایجاد مشکلاتی در محل کار و زندگی اجتماعی می‌شود(ونگ[3] و همکاران، 2003؛ بحرینیان[4] و همکاران، 2014؛ کومارک[5] 2018).

هر چند در شرایط اپیدمی کرونا، استفاده از اینترنت گستردگی بیشتری پیداکرده و دانش‌آموزان از همان سال نخست ناگزیر از استفاده اینترنت هستند اما این مسئله در بین دانشجویان بطور اعتیاد به اینترنت ظهور یافته است. دانشجویان برای اهدافی همچون استفاده از کتابخانه مجازی، انجام تحقیقات مطالعات و فعالیت‌های تفریحی به استفاده از اینترنت نیاز دارند و به دلیل سهولت دسترسی بیشتر مستعد اعتیاد به اینترنت هستند (ویدیانتو[6]، گریفیتز[7]، 2006؛ نایانیکا[8]، بارموکا[9]، 2015؛ هسینه، 2019).

عملکرد تحصیلی دانشجویان می‌تواند تحت تأثیر میزان استفاده از اینترنت قرارگیرد. اینترنت به بخشی ضروری زندگی در میان نوجوانان تبدیل شده است و نفوذ آن یادگیری و ارتباطات اجتماعی آنان را تحت تاثیر قرار داده است (زنگ و همکاران، 2018). تحقیقات علائمی از آسیب‌های روانی و اختلال عملکردی در اعتیاد به اینترنت را نشان می‌دهد (لای و همکاران، 2015). محققان بر تأثیرات منفی اعتیاد به اینترنت و عملکرد تحصیلی اشاره‌ دارند (زنگ، 2018؛ لای و همکاران، 2015؛ هسینه، 2019). بررسی‌ها نشان داده است که اعتیاد به اینترنت به خطراتی نظیر کاهش مهارت‌های اجتماعی، جامعه‌پذیری و مهارت‌های شناختی می‌انجامد. همچنین مهارت‌های دیگر مانند انگیزه موفقیت و فعالیت‌های روزمره زندگی می‌تواند تحت تأثیر استفاده بیش از حد از اینترنت قرار گیرد (ابراهیم خلیل[10]، 2016). محققان همچنین معتقدند اعتیاد نوجوانان به اینترنت منجر به پیامدهای منفی بسیاری از جمله افت عملکرد تحصیلی، روابط خانوادگی ضعیف، اختلال اجتماعی، مشکلات عاطفی و مشکلات روانی خواهد شد (کاپلان، 2003؛ کوماک و همکاران، 2018). مطالعات زنگ و همکاران (2018) نشان داده است معتادان به اینترنت نسبت به افراد غیر معتاد تأثیر منفی بیشتری در روند روزمره، عملکرد مدرسه، معلمین و والدین را تجربه می‌کنند. محققان همچنین دریافتند دانش‌آموزانی که شخصیت وابسته، کمرو، افسرده و اعتماد به نفس پایین دارند تمایل بیشتری به اعتیاد دارند. اعتیاد به اینترنت نه تنها ممکن است بر عملکرد تحصیلی و سلامت روان دانش آموزان تأثیر بگذارد بلکه می‌تواند دلیلی برای خودکشی در بین آن‌ها باشد (نایانیکا، بارموکا، 2015).

طبیعی است عملکرد تحصیلی مطلوب نیازمند آرامش و سلامت روان است و هرگونه ناامنی روانی می‌تواند بر میزان عملکرد تحصیلی تأثیر منفی داشته باشد. افسردگی به عنوان یکی از آثار ناامنی روانی است (سواری و همکاران، 1397). محققان معتقدند اعتیاد به اینترنت همچون سایر موارد اعتیاد با علائمی همچون اضطراب، افسردگی و اختلالات عاطفی ذهنی همراه است (میرزائیان، باعزت، خاکپور، 1390) مطالعات نشان می‌دهد اختلال اعتیاد به اینترنت نوعی اختلال روانی اجتماعی است که از جمله ویژگی‌های آن می‌توان به عدم صبر، علائم انزوا و اختلالات عاطفی و قطع روابط اجتماعی اشاره‌کرد. بطوری که یانگ (1998) گزارش داد اکثریت قریب به اتفاق معتادان به اینترنت سابقه افسردگی و اضطراب دارند (بحرینیان و همکاران، 2014). کومارک و همکاران (2018) معتقدند با وجود مزایای اینترنت استفاده بیش از حد اینترنت می‌تواند عواقب منفی داشته باشد. برخی محققان معتقدند استفاده از اینترنت با افسردگی بیشتر در ارتباط است (کاپلان، 2003؛ کوماک و همکاران، 2018). نتایج مطالعات سندیک کومارک و همکاران (2018) نشان می‌دهد اعتیاد به اینترنت بر سلامت روان و عملکرد تحصیلی تأثیر منفی دارد، بطوری که این دانشجویان گروه پرخطر، باید شناسایی و مشاوره روانشناسی ارائه شود.

نتایج مطالعات نایانیکا و بارموکا (2015) نشان می‌دهد دانش‌آموزانی که در گروه‌های شدید و عمیق اعتیاد به اینترنت بودند با تأثیرات مخربی بر عملکرد تحصیلی و سلامت روان روبرو بودند. مطالعات ابراهیم خلیل[11] و همکاران (2016) نشان داده است ارتباط معنی‌داری بین زمان صرف شده در اینترنت و علائم افسردگی وجود دارد. بنابراین، یک محیط حمایتی از مشاوره باعث کاهش روانشناختی استرس و افسردگی در بین دانشجویان می‌شود. مطالعات بحرینیان و همکاران (1014) نشان داده است که 7/40 درصد دانشجویان اعتیاد به اینترنت داشتند. در این بررسی بین افسردگی، عزت نفس و اعتیاد به اینترنت رابطه معنی‌داری وجود دارد.

 از سوی دیگر امروزه اینترنت بخش جدایی ناپذیر از زندگی اکثر جوانان شده است؛ در عین حال استفاده بیمارگونه و یا اعتیاد به آن به احتمال قوی می‌تواند با سبک‌های هویتی افراد در ارتباط باشد. شکل‌گیری خودپنداره و هویت شخصی در دوره نوجوانی با پذیرش تغییرات جسمی، رشد شایستگی‌های اجتماعی و عاطفی همراه است (هسینه، 2018). هویت آن‌گونه که اریکسون می‌گوید: احساس نسبتا پایدار از یگانگی خود (عبدی زرین و همکاران، 1388) و یا به عنوان خودپنداره فرد به حساب می‌آید. اختلالات هویتی می‌تواند به اختلالات روانی دامن زده و آسیب‌های روان‌شناختی را سبب شود. اختلالات و اسیب‌های روانی عملکرد تحصیلی را رقم خواهد زد. چین و همکاران (2019) بر این باورند که شکل‌گیری هویت به عنوان یک کارکرد محوری رشد تلقی می شود؛ بطوری که از اوایل کودکی شروع و در دوران بزرگسالی تثبیت می شود )کلانتری و همکاران، 1398).آنان می‌گویند: اختلال در هویت یکی از اجزای اصلی اختلالات شخصیت گسترده است که با افسردگی و تمایل به خودکشی در ارتباط است. شوئن معتقد است کاربران در محیط اینترنت هویتی متفاوت از ویژگیهای جسمی از خود بروز می‌دهند (عبدالهیان، 1388). اریکسون دوره نوجوانی را دوران هویت‌یابی دانسته که در سنین 19 – 12 سالگی شکل می‌گیرد؛ وی این دوران را دوران «وحدت هویت» در مقابل «بحران هویت» نام‌گذاری کرده است. وی هویت را نشانه سلامت روان و در تقابل با سردرگمی می‌داند (عبدی زرین، 1388). برزونسکی (2000) با تفکیک سه سبک هویتی اطلاعاتی، هنجاری و اجتنابی آنها را مرتبط با شیوه‌های شناختی و پردازش اطلاعات می‌داند. وی سبک هویت اطلاعاتی را سازگارترین سبک در راستای پردازش فعالانه و آگاهانه اطلاعات می‌داند (عبدی زرین و همکاران، 1388) که می‌تواند در عملکرد تحصیلی مؤثر باشد. مطالعات چین[12] و همکاران (2019) نشان می‌دهد اختلال در هویت، هویت نامحسوس و عدم هویت در ارزیابی اولیه افزایش اعتیاد به اینترنت، افسردگی قابل توجه و خودکشی تاثیر معناداری دارد. همچنین مطالعات آنان نشان‌داده است که خودپنداری و هویت و علائم مرزی ممکن است نقش مهمی در خطر مشکلات روحی و روانی دانشجویان داشته باشد(فرگت و همکارانف 1400). همچنین نتایج بررسی‌های هی‌سوک و همکاران (2010) نشان داد بین هویت و استرس، بین هویت و اعتیاد به اینترنت ارتباط منفی وجود داشت اما بین استرس و اعتیاد به اینترنت همبستگی مثبت و معناداری وجود داشت. عبدی زرین و همکاران (1388) نشان داده است که هویت اطلاعاتی با موفقیت تحصیلی رابطه معنادار دارد، بین سبک هویت اطلاعاتی با سبک هویت سردرگم، تعهد هویت و مشکلات روانی و افسردگی رابطه منفی و معنادار برقرار است. همچنین بین نوفقیت تحصیلی با مشکلات روانی دوران بلوغ رابطه معنادار منفی وجود دارد.

با توجه به آن‌چه گذشت فرضیات زیر در پژوهش حاضر قابل بررسی است:

  • بین عملکرد تحصیلی و اعتیاد به اینترنت رابطه معناداری وجود دارد.
  • بین عملکرد تحصیلی و افسردگی رابطه معناداری وجود دارد.
  • بین عملکرد تحصیلی و اعتیاد به اینترنت از طریق افسردگی رابطه معناداری وجود دارد.
  • بین هویت و اعتیاد به اینترنت رابطه معنادار وجود دارد.
  • بین هویت و افسردگی رابطه معنادار وجود دارد.
  • بین هویت و عملکرد تحصیلی از طریق افسردگی رابطه معنادار وجود دارد.
  • بین افسردگی و اعتیاد به اینترنت رابطه معنادار وجود دارد.

 

 

افسردگی

اعتیاد به اینترنت

هویت

عملکرد تحصیلی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نمودار 1. مدل پژوهش

 

 

روش

از لحاظ هدف تحقیق، پژوهش حاضر کاربردی است و به لحاظ طبقه بندی بر مبنای روش، پژوهش حاضر از نوع تحقیقات همبستگی با استفاده از روش الگوی علی یا معادلات ساختاری است. جامعه آماری پژوهش حاضر کلیه دانشجویان دانشگاه های شهر تهران در سال تحصیلی 1400-1399 می باشد که از این بین تعداد 323 نفر به عنوان نمونه آماری و به روش نمونه­گیری تصادفی مورد بررسی قرار گرفتند. به منظور بررسی تجربی فرضیات پژوهش و آزمون آنها از روش میدانی و با استفاده از شبکه های مجازی و توزیع پرسشنامه الکترونیکی استفاده گردید. دارای 40 گویه و 4 مقیاس شامل اطلاعاتی، هنجاری، سردرگم/اجتنابی و تعهد توسط برزونسکی (1992) طراحی شده است. پرسشنامه اعتیاد به اینترنت در 26 گویه توسط چن (2011) طراحی شده است. مقیاس های این پرسشنامه شامل علائم ترک، فقدان کنترل، مدیریت زمان، مشکلات در روابط بین فردی و تحمل است. پرسشنامه ارزیابی افسردگی توسط زونگ (1968) ساخته شده است که از 20 گویه تشکیل شده و به منظور سنجش میزان افسردگی به کار می­رود. مقیاس عملکرد تحصیلی نیز توسط پرسشنامه محقق ساخته با 20 گویه مورد سنجش قرار گرفته است. پایایی ابزار مورد استفاده با استفاده از آلفای کرونباخ به ترتیب برابر با 0.717، 0.728، 0.714 و 0.828 به دست آمده است. بمنظور تحلیل فرضیات نیز از روش مدلسازی معادلات ساختاری استفاده شده است.

محدودیت های روش شناختی که این مطالعه با آن مواجه بوده است: اول، از آنجا که این مطالعه یک طرح مقطعی داشت، امکان تعیین چ علت یا اثری را در مورد نتایج وجود نداشت. دوم، این مطالعه در چند مدرسه انجام شد، بنابراین شرکت‌کنندگان ممکن است نماینده جمعیت کلی دانش آموزان نباشند. سوم، از آنجا که این مطالعه شامل بررسی پرسشنامه است، ممکن است پاسخ‌دهندگان اطلاعاتی را که ممکن است آن‌ها را در شرایط نامطلوب قراردهد، گزارش نکرده باشند و در نهایت، از آنجا که خدمات آنلاین موجود برای ما هر ساله تا حد زیادی تغییر می‌کنند، نتایج ممکن است به اندازه کافی منعکس‌کننده محیط اینترنت فعلی نباشند.

 

یافته‌ها

بررسی آمار توصیفی متغیرهای پژوهش نشان می دهد که میانگین میزان اعتیاد به اینترنت در بین گروه نمونه برابر با 1.97 با انحراف معیار 0.70 می باشد. همچنین میانگین میزان افسردگی پاسخگویان نیز برابر با 2.25 با انحراف معیار 0.30 می باشد. میانگین میزان سبک های هویتی پاسخگویان نیز 3.73 با انحراف معیار 0.26 محاسبه شده و در نهایت میانگین عملکرد تحصیلی گروه نمونه برابر با 3.28 با انحراف معیار 0.49 بوده است (جدول 1).

 

 

جدول 1.خلاصه شاخص‌های توصیفی

معیار

 

میانگین

انحراف معیار

کمینه

بیشینه

کجی

کشیدگی

اعتیاد به اینترنت

1.97

0.70

1.00

4.00

0.654

0.253-

افسردگی

2.25

0.30

1.55

3.20

0.403

0.235

سبک های هویت

3.73

0.26

3.00

4.45

0.068-

0.120-

عملکرد تحصیلی

3.28

0.49

1.35

4.55

0.070-

0.624

 

 

بررسی نرمال بودن متغیرها نیز نشان می دهد که تمامی متغیرهای مورد بررسی یعنی اعتیاد به اینترنت، افسردگی، سبک های هویتی و عملکرد تحصیلی دارای کجی و کشیدگی بین 1+ و 1- هستند، بنابراین نرمال می باشند (جدول 1).

 

جدول 2. اعتبار درونی و ترکیبی و روایی تشخیصی متغیرها

معیار

AVE

CR

اعتیاد به اینترنت

افسردگی

سبک های هویت

عملکرد تحصیلی

اعتیاد به اینترنت

0.794

0.951

 

 

 

 

افسردگی

0.598

0.856

0.399

 

 

 

سبک های هویت

0.588

0.891

0.526

0.252

 

 

عملکرد تحصیلی

0.591

0.787

0.360

0.209

0.180

 

 

روایی تشخیصی و واگرای مدل موردنظر در جدول (2) مورد بررسی قرار می گیرد. بدین منظور همانگونه که مشاهده می شود میانگین واریانس استخراج شده (AVE) متغیرها بالاتر از 0.5 بوده که نشان از اعتبار درونی مدل دارد و نیز پایایی ترکیبی (CR) نیز بالاتر از 0.7 می باشد، همچنین براساس شاخص HTMT به دلیل اینکه مقادیر این معیار کمتر از 0.9 می باشد روایی واگرا قابل قبول است، می توان گفت که روایی تشخصی (واگرا) مدل مورد تایید است (جدول 2 را ببینید). شکل های 2 و 3 نشان دهنده مدل پژوهش با مقادیر استاندارد شده و مقادیر آماره t می باشد.

بررسی نیکویی برازش پژوهش نشان می دهد که مدل اعتیاد به اینترنت بر اساس سبک های هویت و عملکرد تحصیلی با میانجی گری افسردگی از برازش خوبی برخوردار است. زیرا با توجه به متوسط ضریب تعیین متغیرهای وابسته برابر 0564 و نیز متوسط ضریب حشو یا افزونگی متغیرها برابر 0.347 و در نتیجه معیار GOF که توسط تننهاوس و همکاران (2004) ارائه شده است برابر 0.442 به دست آمده است، که نشان دهنده برازش مناسب مدل پژوهش است.

 

 

جدول 3. آزمون نیکویی برازش

متوسط ضریب تعیین

متوسط ضریب حشو یا افزونگی

نیکویی برازش

0.564

0.347

0.442

 

شکل 2. مدل پژوهش با مقادیر استاندارد شده

 

شکل 3. مدل پژوهش با مقادیر آماره T

 

جدول4. آزمون فرضیات تحقیق

ردیف فرضیه

متغیر مستقل

متغیر میانجی

متغیر وابسته

ضریب تاثیر

آماره t

سطح معناداری

نتیجه

1

عملکرد تحصیلی

-

اعتیاد به اینترنت

0.125-

2.760

0.003

تایید فرضیه

2

عملکرد تحصیلی

-

افسردگی

0.135-

2.483

0.012

تایید فرضیه

3

عملکرد تحصیلی

افسردگی

اعتیاد به اینترنت

0.209-

1.979

0.048

تایید فرضیه

4

سبک های هویتی

-

اعتیاد به اینترنت

0.263-

3.058

0.000

تایید فرضیه

5

سبک های هویتی

-

افسردگی

0.178-

2.333

0.008

تایید فرضیه

6

سبک های هویتی

افسردگی

اعتیاد به اینترنت

0.142-

2.001

0.046

تایید فرضیه

7

افسردگی

-

اعتیاد به اینترنت

0.244

3.277

0.000

تایید فرضیه

 

بررسی فرضیه اول نشان می دهد که عملکرد تحصیلی با ضریب تاثیر 0.125- و مقدار آماره t برابر 2.760 و سطح معناداری کمتر از 0.05 بر اعتیاد به اینترنت تأثیر معنی داری دارد. همچنین بررسی فرضیه دوم نشان می‌دهد که عملکرد تحصیلی با ضریب تأثیر 0.135- و مقدار آماره t برابر 2.483 و سطح معناداری کمتر از 0.05 بر افسردگی تأثیر معناداری دارد. نتایج نشان می‌دهد افسردگی در رابطه عملکرد تحصیلی و اعتیاد به اینترنت با ضریب غیرمستقیم 0.209- اثر میانجی را ایفا می‌کند (جدول 4). نتایج حاصل از فرضیه چهارم نشان می‌دهد سبک‌های هویتی با ضریب تأثیر 0.263- و مقدار آماره t برابر با 3.058 و سطح معناداری کمتر از 0.05 بر اعتیاد به اینترنت تأثیر معناداری دارد. بررسی فرضیه پنجم نشان می‌ دهد سبک‌های هویتی با ضریب تأثیر 0.178- و مقدار آماره t برابر 2.333 و سطح معناداری کمتر از 0.05 بر افسردگی تأثیر معنی داری دارد. همچنین با نگاهی به نتایج در می‌یابیم افسردگی در رابطه سبک های هویتی و اعتیاد به اینترنت با ضریب غیرمستقیم 0.142- اثر میانجی را ایفا می‌کند (جدول 4). در نهایت نیز نتایج نشان می‌دهد که افسردگی با ضریب تأثیر 0.244 و مقدار آماره t برابر با 3.277 و سطح معناداری کمتر از 0.05 بر اعتیاد به اینترنت تأثیر معناداری دارد (جدول 4).

بحث و نتیجه‌گیری

اینترنت ابزاری است که فرایند آموزش، یادگیری و ارتباط را تسهیل می‌کند، با توجه به این که از یک سو، دسترسی به اینترنت (‏کامپیوتر، تلفن همراه و تبلت های دیجیتال)‏ به طور چشمگیری در حال گسترش است و از سوی دیگر، پتانسیل عظیمی که این ابزار برای انتقال اطلاعات، تبادل محتوا و برقراری ارتباط با دیگران دارد، می‌تواند برای کیفیت زندگی افراد مفید باشد، اما ممکن است زمانی که استفاده از آن کنترل نشود، تهدید بالقوه به شمار آید. با در نظر گرفتن تغییرات سریعی که در جامعه در رابطه با استفاده از اینترنت رخ می‌دهد، نه تنها در جنبه‌های مثبت، مانند در دسترس بودن بیشتر مطالعه و مواد مرجع، فرصت‌های اشتغال، آموزش و پرورش منعکس می‌شود، استفاده کنترل‌نشده آن می‌تواند تأثیر منفی همچون وابستگی و قرار گرفتن در معرض مشکلات اجتماعی مانند اعتیاد به اینترنت، کاهش تعاملات اجتماعی و مشکلات روانشناختی بر نوجوانان، جوانان بزرگسال داشته باشد.

براساس یافته‌های پژوهش حاضر مشخص شد بین اعتیاد به اینترنت، عملکرد تحصیلی و سبک‌های هویتی رابطه معناداری وجود دارد و افسردگی نیز به عنوان متغیر میانجی روابط بین عملکرد تحصیلی و سبک‌های هویت را تسهیل می‌کند. بنابراین، درنظرگرفتن این عوامل در طراحی دقیق مداخلات توسط مؤسسات آموزشی از اهمیت ویژه‌ای برخورداراست و باید برنامه ریزی به گونه‌ای باشد که منجر به استفاده مطلوب از اینترنت به نفع عملکرد تحصیلی ترویج شود. ​تحقیقات گسترده‌تر، همچنین پژوهش‌های طولی در آینده، منجر به درک عمیق‌تر این نتایج می‌شود. ​

اعتیاد به اینترنت را به عنوان یک تهدید مهم بهداشت عمومی شناسایی شده است( تریپادی، 2017)، اما با وجود تحقیقات روزافزون در این حوزه، تاکنون، کمتر واکنش رسمی به این موضوع مشاهده شده است و بحث در مورد اینکه آیا باید اعتیاد به اینترنت را به عنوان یک اختلال روانی تعیین نمود یا خیر، ادامه دارد. بنابراین، توسعه تحقیقات چندجانبه به منظور پیشرفت آموزش عمومی، تشخیص و درمان در این حوزه حیاتی است(کش، را، استیل و ویلکر، 2012).

مطالعات نشان داده‌اند اعتیاد به اینترنت پدیده ای چندبعدی است(زنب و همکاران، 2021)؛ و با عوامل مختلفی همچون عوامل اجتماعی-جمعیتی همچون، سن (داشتن سن، جنس، برقراری ارتباطات)؛ عوامل مرتبط با نحوه دسترسی به اینترنت (گدام و همکاران، 2017)؛ عوامل روانشناختی و بالینی( همچون، عملکرد تحصیلی پایین، عزت نفس پایین و مشکلات بی خوابی)( کیتازوا و همکاران، 2018) و علاوه بر این، بیماری‌های روانشناختی( همچون، افسردگی، اضطراب و بیش فعالی)( جان و چیو، 2015) مرتبط است.

به منظور بررسی مهمترین عوامل تأثیرگذار بر اعتیاد به اینترنت ضرورت داشت، با مراجعه به تحقیقات انجام شده، مؤثرترین متغیرها را انتخاب و تأثیر این متغیرها را بر این پدیده در حال رشد مطالعه نمود. در پژوهش حاضر، باتوجه به پیشینه پژوهشی موجود در زمینه اعتیاد به اینترنت الگویی تدوین گردید و با استفاده از روش تحلیل مسیر مورد آزمون قرارگرفت. هدف از این پژوهش، پس از طراحی و تدوین الگو پیشنهادی، برازش دادن الگویی ساختاری از روابط بین متغیرها بود. بررسی شاخص‌های برازش به دست آمده از مدل، نشان داد، الگو از برازندگی مطلوبی برخوردار است. همچنین یافته‌های تحقیق حاکی از این موضوع است که متغیر عملکرد تحصیلی و هویت هم به صورت مستقیم و هم به صورت غیرمستقیم از طریق تأثیر بر متغیر میانجی افسردگی بر اعتیاد به اینترنت تأثیر دارد.

آکتر( 2013) معتقد است، عملکرد تحصیلی مهم‌ترین پیش‌بینی‌کننده اعتیاد به اینترنت است. دانش‌آموزان ضعیف تمایل اندکی برای صرف زمان برای تکالیف درسی دارند، بنابراین زمان زیادی را در فعالیت‌های آنلاین سپری می‌کنند و همین امر منجر به اعتیاد به اینترنت در آنها می شود. از طرف دیگر، دانش‌آموزان تمایل دارند زمان زیادی را در فعالیت‌های آنلاین سپری‌کنند، بنابراین، زمان مطلوب را برای صرف وقت در تکالیف تحصیلی و مطالعه را از دست می‌دهند؛ به علاوه اینکه، این مسأله ظرفیت یادگیرندگان را برای تمرکز بر تکالیف تحصیلی کاهش می‌دهد و به احتمال زیاد، تکمیل تکالیف تحصیلی تا انتهای شب به تعویق می‌افتد. این در حالیست که مطالعات پیشین(جاود و همکاران، 2020؛ کومار و همکاران، 2018؛ یانگ، 1998) یافته‌های این پژوهش را حمایت می‌کنند و تأیید می‌کنند عملکرد تحصیلی عاملی کلیدی در اعتیاد به اینترنت است.

هم سو با دستاورد پژوهش حاضر مطالعات تأیید می‌کنند محیط‌ها و فعالیت‌های تحصیلی، موقعیت هایی چالش برانگیزی هستند. تکالیف درسی، پروژه‌های تحصیلی، امتحانات مختلف، فعالیت‌های فوق‌برنامه درسی، فشار روانی قابل توجهی به همراه دارند و در این شرایط، پیشرفت تحصیلی مطلوب تا حد زیادی به سلامت دانش‌آموز و مدیریت زمان و درگیری شناختی[13] او با تکالیف درسی بستگی دارد(کاردنانس و همکاران، 2019)؛ بنابراین یادگیرندگان برای رهایی از این فشار روانی حاصل از محیط های تحصیلی به محیط های اینترنتی پناه می آورند که این امر یک دور باطل را ایجاد می کند و در اثر آن استرس تحصیلی و اعتیاد به اینترنت یکدیگر را ارتقا می‌دهند. یادگیرندگان برای کاهش استرس تحصیلی به اینترنت تکیه می‌کنند و باعث می‌شوند آن‌ها بیش از حد از اینترنت استفاده‌کنند. این امر تضعیف روابط اجتماعی آنها را به همراه دارد. از طرفی، زوال روابط بین فردی در دنیای واقعی و اینترنت، استرس بیشتری را به وجود می‌آورد که این امر استرس تحصیلی را تشدید می‌کند و افراد با پنهان کردن خود در اینترنت سعی می‌کنند استرس خود را تسکین‌دهند(سکی و همکاران، 2019). این ارتباط در دراز مدت منجر به تضعیف عملکرد تحصیلی و به دنبال آن صرف زمان بیشتر در محیط‌های اینترنتی می‌شود. ​علاوه بر این، اعتیاد به اینترنت به طور قابل‌توجهی با کاهش اشکال دیگر روابط اجتماعی همراه است و کاهش روابط اجتماعی، تنهایی و انزوا را دنبال دارد(کانان و همکاران، 2012). این در شرایطی است که، ارتباط با دوستان و خانواده استرس را کاهش داده و منجر می‌شود افراد به میزان کمتری به محیط‌های اینترنتی پناه ببرند(چو و همکاران، 2010).

بر اساس مطالعه حاضر، متغیر هویت به صورت مستقیم بر اعتیاد به اینترنت اثرگذار است. تأثیر غیرمستقیم این متغیر بر اعتیاد به اینترنت از طریق متغیر میانجی افسردگی نیز معنادار است. وجود رابطه بین هویت و اعتیاد به اینترنت در نتایج پژوهش‌های، اگبریا و همکاران(2019)؛ سیناترا و همکاران(2016) و مرسانبل(2014) به‌دست آمده‌است. انواع مختلف سبک‌های هویت به طور متفاوت با مجموعه‌ای از رفتارهای پرخطر همچون اعتیاد به اینترنت، در ارتباط هستند(دومان و همکاران، 2019). ​

مطالعه حاضر نشان داد رابطه منفی بین وضعیت هویت موفق و معوق با اعتیاد به اینترنت وجود دارد و با تحقیقات چن و همکاران(2019) و موناکیس و همکاران(۲۰۱۷)هم‌خوانی دارد. افراد دارای هویت موفق و معوق، یک خود سازمان‌یافته[14] دارند که منجر به توانایی شناسایی نقاط قوت و ضعف خود و درگیرشدن در تصمیم‌گیری موثر و استراتژی‌های حل مسأله می‌شود( آگبریا و همکاران، 2019). از طرف دیگر، افراد دارای این سبک‌های هویتی(سطح بالا)، نسبت به افراد دارای تعهد هویت پایین (‏پراکنده و هنجاری)‏، در رفتارهای پرخطر کم‌تر درگیر می‌شوند (‏دوماس و همکاران ۲۰۱۲).‏ به عنوان مثال، استفانسکو و همکاران (‏۲۰۰۷)‏ در پژوهش خود دریافتند همبستگی مثبت و معناداری بین مقیاس‌های استفاده از اینترنت مرتبط با اعتیاد به اینترنت و وضعیت هویت پایین وجود دارد. به علاوه اینکه، افراد دارای سبک هویت موفق و معوق در انتخاب و تصمیم‌گیری های خود متعهدانه عمل می‌کنند؛ به این ترتیب که، این فراد دارای اهداف، ارزش‌ها و باورهای شخصی خودساخته ای هستند که احساس هدفمندی و خودتنظیمی و عزت نفس را برایشان به همراه دارد. بنابراین، در دستیابی به اهداف و علایق شان از پشتکار و تاب آوری بالایی برخوردارند و در مواجه با چالش‌ها نه تنها ناامید نمی‌شوند، بلکه با آن مواجه شده و حل مسأله می‌کنند و برای فرار از این موقعیت‌ها درگیر رفتارهای پرخطر نمی‌شوند(برزونسکی و کنی، 2019). این ویژگی‌ها با رفتارهای کنترل‌شده، برنامه‌ریزی‌شده و عدم رفتارهای تکانشی در ارتباط هستد؛ بنابراین، در میان افرادی که سبک هویت سطح بالایی برخوردارند، انتظارمی‌رود استفاده از اینترنت، مانند سایر رفتارها، بیشتر کنترل‌شود و بر کارهای واقعی و ابزاری متمرکز شوند (‏کو و همکاران، 2014). ​کری و پر(2016) بیان داشتند، افراد دارای سبک هویت موفق و معوق، تفکر آینده گرا، خودتاب‌آوری بالا و اعتماد به مکانیزم‌های دفاعی بالغانه دارند که توجه مثبت و بهزیستی روانشناختی را افزایش می دهد و آنها به میزان کمتری در معرض مشکلات سلامت روان همچون افسردگی قرار می گیرند.

همچنین نتایج پژوهش حاضر نشان داد رابطه مثبت و معناداری بین سبک هویت پراکنده و هنجاری (‏منزلت‌های هویت پایین) ‏با اعتیاد به اینترنت وجود دارد. افراد دارای سبک هویت پراکنده و هنجاری که یک از وجوه تمایز آنها عدم جستجوگری و کاوش برای ایجاد یک هویت منسجم و موفق می باشد است، ارتباط معناداری را با میزبانی از علائم روان‌شناختی منفی و رفتارهای پرخطر نشان می‌دهند(‏گاوریل فریدز و همکاران، ۲۰۱8). یافته‌های حاضر با مطالعات قبلی همخوانی دارد که نشان‌دهنده همبستگی مثبت بین وضعیت هویت پایین و اعتیاد به اینترنت است (‏موناکیس و همکاران ۲۰۱۷؛ دوماس و همکاران، 2012)‏.

پژوهش‌های برزونسکی و کینی، 2019؛ برزونسکی، 2011 و برزونسکی و لیکس، 2008؛ نشان می‌دهند افراد دارای سبک‌های هویتی مغشوش و هنجاری از یک سو، از مواجه‌شدن با تجربیات و احساسات ناخوشایند اجتناب می‌کنند و اطلاعات نامطلوب بالقوه مربوط به خود را فیلتر می‌کند. این امر منجر به به خودآگاهی محدود و حس پراکنده نسبت به خود در این افراد می‌شود و از سوی دیگر، تلاش‌های مداوم این افراد برای سرکوب یا اجتناب از رویدادهای ناخوشایند احتمالا مانع عملکرد شخصی و دنبال‌کردن اهداف بلند مدت خواهد شد، که انتقاد از خود، به تعویق‌انداختن تکلیف و اهداف، عزت‌نفس پایین، و دوره‌هایی از افسردگی را به همراه دارد. سیتون و بیمونت( 2014) معتقد هستند دانش‌آموزان دارای سبک هویت سردرگم و هنجاری تمایل بر خود ناتوان‌سازی، راهبردهای مقابله‌ای ناسازگارانه، و مکانیزم‌های دفاعی رشد نیافته دارند، که پیگیری هدف، توجه مثبت به خود مثبت و احساس اثربخشی شخصی را تضعیف می‌کند.

 دانش‌آموزانی که دارای سبک های هویت سطح پایین( مغشوش و هنجاری) هستند، ایده سخت و محکمی از نقش‌ها و ارزش‌های خود دارند، به احتمال زیاد از اینترنت به عنوان جایگزینی برای تجربیات اجتماعی واقعی استفاده می‌کنند، که این امر به دلیل دشواری و اضطراب مربوط به مقابله با عوامل استرس زای روزانه است. برای این افراد، اینترنت ممکن است نشان‌دهنده فرصتی برای کشف جهان به شیوه‌ای ایمن باشد، بدون ترس از مواجه شدن که مشخصه هویت آن‌ها است (‏مارسیا ۱۹۸۰). اینترنت ممکن است افراد با یک وضعیت هویت پایین را قادر سازد تا هویت خود را پنهان‌کنند، خود را به عنوان هر هویتی که می‌خواهند ارائه دهند، و با هویت‌های مختلف برای یادگیری آنچه که از نظر اجتماعی مطلوب است، آزمایش کنند (‏گراس ۲۰۰۴؛ کندی ۲۰۰۶؛ والکنبرگ و پیتر ۲۰۰۸؛ والکنبرگ و همکاران ۲۰۰۵). بنابراین، این افراد می‌توانند هویت ایده‌آل خود را در اینترنت ارائه‌دهند و در ارائه هویت خود سیال باشند، که بیشتر با مفهوم خود نابالغ و کمتر شکل‌گرفته آن‌ها سازگار است اگرچه استفاده مداوم از الگوهای هویت جعلی ممکن است به لحاظ روانی به افراد آسیب برساند (‏کندی ۲۰۰۶؛ والکنبرگ و پیتر ۲۰۰۸؛ وارد ۲۰۰۱)‏، به شیوه‌ای که ممکن است به ارتباط بین وضعیت هویت پایین و اعتیاد به اینترنت کمک‌کند (‏مولیس و همکاران ۲۰۰۷). علاوه بر این، استفاده بیش از حد از اینترنت ممکن است قرار گرفتن در معرض تأثیرات منفی اجتماعی را افزایش‌دهد و به شکل‌گیری هویت فرد آسیب برساند. بنابراین، نوجوانان ممکن است شروع‌کنند به درنظرگرفتن اینترنت به عنوان ابزاری که به آن‌ها کمک‌می‌کند تا از مسئولیت‌های زندگی واقعی خود و هویت واقعی خود اجتناب کنند.

متغیر افسردگی به صورت مستقیم بر اعتیاد به اینترنت اثرگذار است؛ با افزایش افسردگی، میزان اعتیاد به اینترنت نیز افزایش می یابد. این یافته با یافته‌های حاصل از پژوهش‌های سرویدیو و همکاران( 2021)؛ جاو و همکاران( 2021؛ سکی و همکاران( 2017)؛ پتری و همکاران( 2015) هم‌سو است. پژوهش‌های مختلف اثر واسطه‌ای افسردگی را در تعامل بر عوامل دیگر همچون، حمایت اجتماعی( وو و همکاران، 2016)؛ ویژگی‌های والدین( جانگ و همکاران، 2012)؛ پرخوری عصبی(تاو و همکاران، 2013) فراهم کرده‌اند و این نتایج همگی از نیاز به درمان افسردگی برای کاهش خطر اعتیاد به اینترنت ناشی از عوامل دیگر حمایت‌می‌کنند.

در راستای یافته‌های این مطالعه کاردناس و همکاران( 2019) بیان می‌کنند افسردگی یکی از عواملی است که بیشترین ارتباط را با اعتیاد به اینترنت دارا است. این در حالی است که، درخصوص ارتباط بین افسردگی و اعتیاد به اینترنت، برخی مطالعات گزارش‌کرده‌اند افراد مبتلا به افسردگی یا دیگر مشکلات سلامت روانی مستعد اعتیاد به بازی‌های رایانه‌ای و تلفن همراه هستند(الهای و همکاران، 2017 و چو و همکاران، 2010)؛ برخی مطالعات نیز تأییدکردند افسردگی عامل مهمی در استعداد به اعتیاد به اینترنت است(کاس و همکاران، 2014). لاو و همکاران(2017)، در پژوهشی طولی در خصوص اعتیاد به اینترنت اشاره‌کرده‌اند که شرکت‌کنندگانی که نمرات بالایی در معیارهای اعتیاد به اینترنت دارند، مستعد اعتیاد شدید به اینترنت و همچنین مشکلات سلامت روانی مانند افسردگی است. استمیتر و همکاران(2016) گزارش‌نمودند استفاده مداوم از اینترنت با مشکلات سلامت روان و افسردگی شدید همراه است.

راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانشناختی(DSM-5) در خصوص اعتیاد به استفاده از اینترنت ‏بیان‌می‌کند استفاده از این بازی ها منجر به فرار یا تسکین خلق منفی (‏به عنوان مثال احساس درماندگی، گناه و اضطراب) می‌شود. افراد دارای مشکلاتی همچون، استرس تحصیلی، تعارض خانوادگی، گرایش به تجربه خلق منفی دارند؛ این گرایش‌‌های منفی بدون استراتژی مقابله کافی، تاب آوری یا حمایت اجتماعی، باقی می‌ماند و نیاز به تسکین دارند؛ از آنجا که محیط‌های اینترنتی جذاب هستند، می‌توان از آن به عنوان یک روش در دسترس برای تسکین احساسات منفی استفاده نمود(ین و همکاران، 2011). بنابراین استفاده از محیط‌های اینترنتی یک راه جایگزین برای رهایی از خلق منفی است و منجر می‌شود به اینکه افراد به رفتار بازی و خطر اعتیاد به محیط های اینترنتی اعتیاد پیدا کنند. از طرف دیگر، این امر به یک دور باطل منجر می‌گردد و افسردگی و اعتیاد به اینترنت می‌توانند یکدیگر را تشدید نمایند؛ به این ترتیب که صرف زمان در محیط‌های اینترنتی منجر به عواقب و پیامدهای منفی مانند شکست تحصیلی، از دست دادن فرصت شغلی و اختلال در عملکرد اجتماعی می‌شود و پناه آوردن مجدد به فضاهای اینترنتی برای تسکین خلق منفی ایجادشده در نتیجه این پیامدهای منفی آسیب زا است(وو و همکاران، 2016).

 

[1] .Young

[2] .Rogers

[3] .Whang

[4] .Bahrainian

[5] .Kumark

[6] .Widyanto

[7] .Griffiths

[8] .Nayanika

[9] .Barmola

[10] .Ibrahim Khalil

[11] .Ibrahim Khalil

[12] .Chen

[13]. engagment

[14]. organized ego

  • حسن‌زاده، رمضان؛ بیدختی، عاطفه؛ رضایی، عباس؛ رهایی، فاطمه (1391). رابطه اعتیاد به اینترنت با پیشرفت تحصیلی و ویژگی‌های شخصیتی فراگیران، فصلنامه فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات در علوم رفتاری، سال سوم، شماره اول، صص: 107- 95.
  • سواری, کریم, فرزادی, فاطمه. (1397). نقش قدردانی در عملکرد تحصیلی و رضایت از زندگی با میانجی گری حمایت اجتماعی والدین، اساتید و همکلاسی ها. پژوهش های روانشناسی اجتماعی, 8(29), 23-42.
  • عبداللهیان، حمید (1384). نوع‌شناسی و بازتعریف آسیب‌های اینترنتی و تغییرات هویتی در ایران، فصلنامه ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، شماره 2و 3،
  • عبدی زرین، سهراب؛ آقایوسفی، علیرضا؛ قائد امینی، غلامرضا؛ محمدی، الهام؛ کهالی، عباس (1388). رابطه سبک‌های هویتی، بهداشت روانی دوران بلوغ، افسردگی و موفقیت تحصیلی در دانش‌آموزان پسر دبیرستانی قم، پژوهشنامه تربیتی، شماره 21، صص. 119- 134.
  • فرگت, ازاده, اکبری, بهمن, حسین خانزاده, عباسعلی. (1400). الگوی ساختاری اثرات افسردگی ،شکست عاطفی ،و تجربه خشونت با رفتارهای خودزنی در زنان: نقش میانجی مهارت-های اجتماعی، کنترل هیجان ،و نارضایتی از بدن. پژوهش های روانشناسی اجتماعی, 11(42), 129-155. doi: 10.22034/spr.2021.271953.1625
  • کلانتری, مهرداد, نشلط دوست, حمیدطاهر, عریضی, حمیدرضا, باپیری, امیدعلی. (1398). مدل یابی معادلات ساختاری ارتباط دینداری و شیوه های فرزند پروری با معنا در زندگی مبتنی بر میانجی گری سبک های هویت در نوجوانان دختر. پژوهش های روانشناسی اجتماعی, 9(33), 77-94
  • میرزائیان، بهرام؛ با عزت، فرشته، خاکپور، نعیمه (1390). اعتیاد به اینترنت در بین دانشجویان و تاثیر آن بر سلامت روان، فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات در علوم تربیتی، دوره 2، شماره 1، صص: 141- 160.
  • Agbaria, Q. Bdier, D( 2019).The Role of Self-Control and Identity Status as Predictors of Internet Addiction among Israeli-Palestinian College Students in Israel. International Journal of Mental Health and Addiction https://doi.org/10.1007/s11469-019-00172-4.
  • Akhter,N( 2013). Relationship between Internet Addiction and Academic Performance among University Undergraduates. 107-110, November, 2013. © Global Science Research Journals
  • Bahrainian, SA., Haji Alizadeh, K., Raeisoon, MR., Hashemi Gorji, O., Khazaee, A. (2014).Relationship of Internet addiction with self-esteem and depression in university students, J prev med hyg ; 55: 86-89
  • Canan, F., Ataoglu, A., Ozcetin, A., Icmeli, C., 2012. The association between Internet addiction and dissociation among Turkish college students. Comprehensive psychiatry 53, 422-426.
  • Caplan SE. Preference for online social interaction: A theory of problematic Internet use and psychosocial well-being. Communication Research. 2003;30:625–648.
  • Cash, H., Rae, C. D., Steel, A. H., & Winkler, A. (2012). Internet Addiction: A Brief Summary of Research and Practice. Current psychiatry reviews8(4), 292–298. https://doi.org/10.2174/157340012803520513
  • Chen, Ting-Hsiang, Hsiao, Ray C., Liu, Tai-Ling, Yen, Cheng-Fang (2019). Predicting effects of borderline personality symptoms and self-concept and identity disturbances on internet addiction, depression, and suicidality in college students: A prospective study, Kaohsiung Journal of Medical Sciences, , pp. 508- 514.
  • Choo, H., Gentile, D.A., Sim, T., Li, D., Khoo, A., Liau, A.K., 2010. Pathological video-gaming among Singaporean youth. Annals of the Academy of Medicine, Singapore 39, 822-829.
  • Courey, M., & Pare, -P.-P. (2016). A closer look at the relationship between low self-control and delinquency: The effects of identity styles. Crime and Delinquency, 62, 368–396. doi:10.1177/0011128713501033
  • Duman, H., Ozkara, B.Y. The impact of social identity on online game addiction: the mediating role of the fear of missing out (FoMO) and the moderating role of the need to belong. Curr Psychol(2019). https://doi.org/10.1007/s12144-019-00392-
  • Elhai, J.D., Dvorak, R.D., Levine, J.C., Hall, B.J., 2017. Problematic smartphone use: A conceptual overview and systematic review of relations with anxiety and depression psychopathology. Journal of affective disorders 207, 251-259.
  • Gao,T. Qin,Z. Hu,Y. Fei,J. Cao,R. Liang,L. Songli Mei,CH. Meng,X( 2021).Trajectories of depression and anxiety in Chinese high school freshmen: Associations with Internet addiction,Journal of Affective Disorders,Volume 286,Pages 180-186,ISSN 0165-0327,https://doi.org/10.1016/j.jad.2021.02.074.
  • Gavriel-Fried, B., Ronen, T., Agbaria, Q., Orkibi, H., & Hamama, L. (2018). Multiple facets of self-control inArab adolescents: Parallel pathways to greater happiness and less physical aggression.Youth & Society,50(3), 405 422.https://doi.org/10.1177/0044118X15606157.
  • Gedam SR, Ghosh S, Modi L, Goyal A, Mansharamani H. Study of internet addiction: Prevalence, pattern, and psychopathology among health professional undergraduates. Indian J Soc Psychiat. 2017;33(4):305.
  • Hee Sook, Kim, Yeon Hee, Choi, , Seong Ja , Yoo The Study on the Relations among Ego-identity, Stress, and Internet Addiction in High School Students. J Korean Acad Psychiatr Ment Health Nurs Vol. 19, No. 2, pp. 173-185. https://www.mehrnews.com/news/4990207
  • Ibrahim Khalil, Amal, Burayk Alharbi, Najla, Yousef Alhawasawi, Hadeel, Baker Albander , Amani (2016)Prevalence of Internet Addiction among Nursing Students and the Association with their Academic Performance and, Athens Journal of Health Volume 3, Issue 43 – Pages 291-306.
  • Idyanto L, Griffiths M. Internet addiction: A critical review. International Journal of Mental Health and Addiction. 2006;4(1):31–51.
  • Jang MH, Ji ES: Gender differences in associations between parental problem drinking and early adolescents’ internet addiction. J Spec Pediatr Nurs 2012; 17: 288-300.
  • Javaeed, A., Jeelani, R., Gulab, S., & Ghauri, S. K. (2020). Relationship between internet addiction and academic performance of undergraduate medical students of Azad Kashmir. Pakistan journal of medical sciences36(2), 229–233. https://doi.org/10.12669/pjms.36.2.1061
  • Jun S, Choi E. Academic stress and Internet addiction from general strain theory framework. Comput Hum Behav. 2015;49:282–7.
  • Kitazawa M, Yoshimura M, Murata M, Sato-Fujimoto Y, Hitokoto H, Mimura M, et al. Associations between problematic internet use and psychiatric symptoms among university students in Japan. Psychiat Clin Neurosci. 2018;72(7):531–9.
  • Ko, C.H., Liu, T.L., Wang, P.W., Chen, C.S., Yen, C.F., Yen, J.Y., 2014. The exacerbation of depression, hostility, and social anxiety in the course of Internet addiction among adolescents: a prospective study. Comprehensive psychiatry 55, 1377-1384.
  • Kuan-Ying Hsieh , Ray C. Hsiao , Yi-Hsin Yang , Kun-Hua Lee and Cheng-Fang Yen (2019). Relationship between Self-Identity Confusion and Internet Addiction among College Students: The Mediating Eects of Psychological Inflexibility and Experiential Avoidance, Environmental Research and Public Health
  • Kumar Sandeep, Kumar, Amit Badiyani, Bhumika, Kumar Singh3siddharth, Gupta Anjali, B Ismail Mohammed (2018). Relationship of Internet Addiction With Depression and Academic Performance in Indian Dental Students Clujul Medical Vol. 91, No. 3, 2018: 300-306.
  • Kumar, S., Kumar, A., Badiyani, B., Singh, S. K., Gupta, A., & Ismail, M. B. (2018). Relationship of internet addiction with depression and academic performance in Indian dental students. Clujul medical (1957)91(3), 300–306. https://doi.org/10.15386/cjmed-796
  • Lai, C.M. . Mak, K. Watanabe, H., Jeong, J.,Kim, D. , Bahar, N., Ramos, , Chen, S.H. , Cheng, C. (2015). The mediating role of Internet addiction in depression, social anxiety, and subjective psychosocial well-being mong adolescents in six Asian countries: a structural equation
  • Li,G. Hou,G. Yang,D. Jian,H( 2019)Relationship between anxiety, depression, sex, obesity, and internet addiction in Chinese adolescents: A short-term longitudinal study,Addictive Behaviors,Volume 90,2019,Pages 421-427,ISSN 03064603,https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2018.12.009.
  • Michael D. Berzonsky,MD. Kinney, A (2019) Identity Processing Style and Depression: The Mediational Role of Experiential Avoidance and Self-Regulation, Identity, 19:2, 83-97, DOI: 1080/15283488.2019.1567341
  • Monacis, L., de Palo, V., Griffiths, M. D., & Sinatra, M. (2017). Exploring individual differences in online addictions: The role of identity and attachment. International Journal of Mental Health and Addiction, 15(4), 853–868. https://doi.org/10.1007/s11469-017-9768-5.
  • Morsünbül, Ü. (2014). Internet addiction in adolescence period: Its relations with identity style and ruminative exploration. Anatolian Journal of Psychiatry, 15(1), 77–83. https://doi.org/10.5455/apd.43504.
  • Nayanika Singh1, K. C. Barmola (2015). Internet Addiction, Mental Health and Academic Performance of School Students/Adolescents, The International Journal of Indian Psychology, Volume 2, pp. 98- 108.
  • Petry NM, Rehbein F, Ko CH, O’Brien CP: Internet Gaming Disorder in the DSM-5. Curr Psychiatry Rep 2015; 17: 72.
  • Seki,T. Hamazaki,K. Natori,T. Inadera,H( 2019).Relationship between internet addiction and depression among Japanese university students.Journal of Affective Disorders,Volume 256,Pages 668-672,
  • Servidio,R. Bartolo,M G. Palermiti,A. Costabile,A( 2021).Fear of COVID-19, depression, anxiety, and their association with Internet addiction disorder in a sample of Italian students,Journal of Affective Disorders Reports,Volume 4,2021,100097,ISSN 2666-9153,https://doi.org/10.1016/j.jadr.2021.100097.
  • Shyrley Díaz Cárdenas, Katherine Arrieta Vergara, Miguel Simancas-PallaresAdicción a internet y rendimiento académico de estudiantes de OdontologíaRevista Colombiana de Psiquiatría, Volume 48, Issue 4, October–December 2019, Pages 198-207
  • Sinatra, M., de Palo, V., Contini, P., & Volpicella, V. (2016). Identity styles and internet-related addictive behaviors in adolescents. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 15, 1161–1165.
  • Tao Z: The relationship between Internet addiction and bulimia in a sample of Chinese college students: depression as partial mediator between Internet addiction and bulimia. Eat Weight Disord 2013; 18: 233-43.
  • Tripathi A: Impact of Internet Addiction on Mental Health: An Integrative Therapy Is Needed. Integr Med Int 2017;4:215-222. doi: 10.1159/000491997
  • Whang LS. Lee S. Chang G. (2003). Internet over-users’ psychological profiles: a behavior sampling analysis on Internet addiction, Cyberpsychol Behav 2003;6:143-50.
  • Wu XS, Zhang ZH, Zhao F, et al.: Prevalence of Internet addiction and its association with social support and other related factors among adolescents in China. J Adadoles 2016; 52: 103-11.
  • Yeh YC, Ko HC, Wu JY, Cheng CP: Gender differences in relationships of actual and virtual social support to Internet addiction mediated through depressive symptoms among college students in Taiwan. Cyberpsychology Behav 2008; 11: 485-7.
  • Yen JY, Yen CF, Wu HY, Huang CJ, Ko CH: Hostility in the real world and online: the effect of internet addiction, depression, and online activity. Cyberpsychology 2011; 14: 649-55.
  • Young KS, Rogers RC (1998). The relationship between Depression and Internet Addiction. Cyber Psychol. Behav. 1:25-28.
  • Zenebe, Y., Kunno, K., Mekonnen, M. et al.Prevalence and associated factors of internet addiction among undergraduate university students in Ethiopia: a community university-based cross-sectional study. BMC Psychol 9, 4 (2021). https://doi.org/10.1186/s40359-020-00508-z
  • Zhang Y., Qin X. & Ren P., (2018). Adolescents' academic engagement mediates the association between Internet addiction and academic achievement: The moderating effect of classroom achievement norm, Computers in Human Behavior, doi: 10.1016/j.chb.2018.08.018.