ساخت و روایی سنجی مقیاس جایگاه طلبی اجتماعی و ارتباط آن با تشخص طلبی اجتماعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار ، گروه روان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

3 گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

10.22034/spr.2026.533926.2158
چکیده
مقدمه: جایگاه‌طلبی به‌عنوان یک انگیزه، راه‌انداز بسیاری از رفتارهای انسان است. هدف پژوهش حاضر ساخت و روایی‌سنجی یک مقیاس برای سنجش جایگاه‌طلبی اجتماعی و تعیین ارتباط آن با تشخص‌طلبی اجتماعی بود.
روش: این پژوهش به شیوه آمیخته و در سه مرحله انجام شد. در مرحله اول جامعه مورد مطالعه شامل تمام مقالات چاپ شده در حوزه جایگاه‌طلبی اجتماعی بود که در خلال سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ چاپ شده بودند. نمونه مورد مطالعه شامل 95 مقاله بود که به شیوه‌ نظام‌مند مرور شدند و ۱۳۰ گویه از آن‌ها استخراج شد. پس از روایی‌سنجی توسط خبرگان و محاسبه نسبت و شاخص روایی محتوا، ۷۲ گویه باقی ماند. در مرحله دوم، گویه‌های تأییدشده در قالب یک مقیاس الکترونیک (گوگل‌فرم) تدوین و برای ۱۵۱ نفر از ایرانیان کاربر فضای مجازی (۱۶ تا ۷۰ سال) اجرا شد. داده‌ها با تحلیل عامل اکتشافی تحلیل و به ۲۹ گویه کاهش یافت. در مرحله سوم، گویه‌های باقی‌مانده مجدداً منتشر و ۴۴۵۷ پاسخ معتبر دریافت شد که با تحلیل عامل تأییدی بررسی گردید.
یافته‌ها: مقیاس نهایی شامل ۲۲ گویه در قالب ۳ عامل بود که ۵۹ درصد از واریانس سازه جایگاه‌طلبی اجتماعی را تبیین می‌کند.
نتیجه‌گیری: مقیاس جایگاه‌طلبی اجتماعی ابزاری معتبر برای سنجش انگیزه به‌دست‌آوردن جایگاه اجتماعی است. سنجش رابطه آن با تشخص‌طلبی اجتماعی نشان‌دهنده روایی ملاکی مقیاس بود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

The construction and validation of the Social Status Seeking Scale (4S) and its relationship with Social Distinction seeking

نویسندگان English

Morad Abdivarmazan 1
Heman Mahmoudfakhe 2
Mona Saffarinia 3
1 Professor assistant, Psychology Department. Azad University. Tehran South Branch, Tehran, Iran.
2 . Professor Assistant, Department of Psychology, University of Payam-E-Noor, Tehran, Iran
3 Department of Psychology, University of Payam-E-Noor, Tehran, Iran.
چکیده English

Introduction: Status-seeking as a motivation drives many human behaviors. The aim of the present study was to construct and validate a scale for measuring social status-seeking and to determine its relationship with social distinction.
Method: This study was conducted using a mixed-method approach in three stages. In the first stage, the study population included all articles published in the field of social status-seeking between 2015 and 2025. The study sample consisted of 95 articles that were systematically reviewed, from which 130 items were extracted. After content validity assessment by experts and calculation of the content validity ratio (CVR) and content validity index (CVI), 72 items remained. In the second stage, the approved items were compiled into an electronic scale (Google Form) and administered to 151 Iranian social media users (aged 16 to 70 years). The data were analyzed using exploratory factor analysis and reduced to 29 items. In the third stage, the remaining items were re-administered, and 4,457 valid responses were obtained, which were analyzed using confirmatory factor analysis.
Findings: The final scale consisted of 22 items in the form of 3 factors, explaining 59% of the variance of the social status-seeking construct.
Conclusion: The Social Status-Seeking Scale is a valid instrument for measuring the motivation to attain social status. Assessing its relationship with social distinction indicated the criterion validity of the scale.

کلیدواژه‌ها English

Scale
Validation
Social Status Seeking
Social Distinction Seeking

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 22 خرداد 1405